Sutra 11
देवपितृपूजादानार्थं स्वस्तिवाचनमन्तःपुरं महानसम् दूतप्रावर्तिमं कोष्ठागारमायुधागारम् पण्यगृहं कुप्यगृहं कर्मान्तो विष्टिः पत्त्यश्वरथद्विपपरिग्रहो गोमण्डलम् पशुमृगपक्षिव्यालवाटाः काष्ठतृणवाटाश्चेति व्ययशरीरम् ॥ कZ_०२.६.११ ॥
devapitṛpūjādānārthaṃ svastivācanamantaḥpuraṃ mahānasam dūtaprāvartimaṃ koṣṭhāgāramāyudhāgāram paṇyagṛhaṃ kupyagṛhaṃ karmānto viṣṭiḥ pattyaśvarathadvipaparigraho gomaṇḍalam paśumṛgapakṣivyālavāṭāḥ kāṣṭhatṛṇavāṭāśceti vyayaśarīram
«រាងកាយនៃចំណាយ» រួមមានការចំណាយលើ៖ ការគោរពបូជាទេវតា និងបុព្វបុរស និងការធ្វើទាន; ពាក្យសួស្តី/ការអានពិធីសាសនាដើម្បីសុភមង្គល; ស្ថាប័នក្នុងព្រះរាជវាំង; ផ្ទះបាយរាជ; បេសកកម្មការទូត និងប្រតិបត្តិការអ្នកនាំសារ; ឃ្លាំងស្រូវ/ឃ្លាំងទំនិញ; ឃ្លាំងអាវុធ; ហាងទំនិញ; ឃ្លាំងទំនិញប្រើបានយូរ; សិក្ខាសាលារដ្ឋ/ប្រតិបត្តិការឧស្សាហកម្ម; កាតព្វកិច្ចពលកម្មបង្ខំ (corvée); ការថែទាំ និងផ្គត់ផ្គង់ទាហានថ្មើរជើង សេះ រទេះ និងដំរី; កន្លែងចិញ្ចឹមគោ; របង/វាលបិទសម្រាប់សត្វចិញ្ចឹម សត្វព្រៃ បក្សី និងសត្វគ្រោះថ្នាក់; និងឃ្លាំងឈើ និងចំណីស្មៅ/ស្មៅសម្រាប់សត្វ។
FAQs
They function as legitimacy and social-stability spending—publicly visible acts that reinforce authority, cohesion, and compliance.
It frames the state as a production-and-logistics system: procurement, storage, manufacturing, and distribution are core budgetary commitments.