Adhyakshaprachara Adhyaya 35 Sutra 12 - Arthashastra | Khmer | Vedapath

Kautilya

Sutra 12

Devanagari script

परभूमिजातानां वारिस्थलपथोपयातानां सारफल्गुपुण्यानां कर्मसु च शुल्कवर्तन्यातिवाहिकगुल्मतरदेयभागभक्तपण्यागारप्रमाणं विद्युः ॥ कZ_०२.३५.१२ ॥

Transliteration

parabhūmijātānāṃ vāristhalapathopayātānāṃ sāraphalgupuṇyānāṃ karmasu ca śulkavartanyātivāhikagulmataradeyabhāgabhaktapaṇyāgārapramāṇaṃ vidyuḥ

Translation

ពួកគេក៏គួរដឹងថា សម្រាប់ទំនិញដែលមានប្រភពពីក្រៅដែន និងមកដល់តាមផ្លូវទឹក ផ្លូវគោក ឬផ្លូវធំ តើអ្វីមានសារសំខាន់ ឬមានគុណភាពទាប ហើយតារាង/ស្តង់ដារដែលអនុវត្តក្នុងការប្រតិបត្តិការ ដូចជា ពន្ធគយ ថ្លៃផ្លូវ/ថ្លៃដំណើរ ថ្លៃឆ្លងទន្លេ/ថ្លៃដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ ថ្លៃប៉ុស្តិ៍យោធា (កងការពារ) ថ្លៃឆ្លងកាត់កន្លែងឆ្លងទឹក/កន្លែងជម្រះទឹក ភាគចំណែក (ការចែកចាយ) អាហាររបប និងស្តង់ដារវាស់វែងសម្រាប់ឃ្លាំង និងទំនិញ។

Word by Word

परभूमिजातानाम्of those born/produced in another territory

वारि-स्थल-पथ-उपयातानाम्of those arriving by water-route, land-route, or road-route

सार-फल्गु-पुण्यानाम्of (goods/persons) that are valuable, trifling, or meritorious/religious

कर्मसुin activities/transactions

चand

शुल्क-वर्तन्य-अतिवाहिक-गुल्म-तर-देय-भाग-भक्त-पण्य-आगार-प्रमाणम्the prescribed standard/measure for customs duty, road-toll, transport charge, garrison-levy, ferry-fee, other dues, share, rations, merchandise, and warehouse (assessment)

विद्युःthey should know/ascertain

Entities Mentioned

Vaidehaka agents

External merchants/goods (parabhūmija)

Customs administration (śulka)

Route administration (vartanī)

Transit/ferry administration (ativāhika)

Garrisons/posts (gulma)

Warehouses (paṇyāgāra)

FAQs

What administrative purpose is served by classifying goods as sāra vs phalgu?

It supports differential valuation for duties, detects misdeclaration, and improves revenue forecasting by linking tax rates and enforcement attention to quality/price bands.