Sutra 45

Devanagari script

दिवसस्य हरत्यर्कः षष्टिभागमृतौ ततः ॥ कZ_०२.२०.६५अब् ॥

Transliteration

divasasya haraty arkaḥ ṣaṣṭi-bhāgam ṛtau tataḥ

Translation

ក្នុងរាល់រដូវ ព្រះអាទិត្យ (អរក) យកចេញមួយភាគហុកសិបនៃមួយថ្ងៃ (មានន័យថា បង្កឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរតាមរដូវនៃប្រវែងថ្ងៃ/ពេលវេលា)។

Word by Word

• दिवसस्य: of the day (daytime)
• Type: Noun
• Root: दिवस
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (gen. sg.)

• हरति: takes away, removes, reduces
• Type: Verb
• Root: हृ
• Form: लट् (वर्तमान); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• अर्कः: the sun
• Type: Noun
• Root: अर्क
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (nom. sg.)

• षष्टि-भागम्: a sixtieth part
• Type: Noun
• Root: भाग
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (acc. sg.); समासः: षष्टेः भागः = षष्टिभागः

• ऋतौ: in (a) season; in a particular season
• Type: Noun
• Root: ऋतु
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (loc. sg.)

• ततः: thereafter; from that (point)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः
• Form: अव्यय; अपादान/क्रम-निर्देशार्थ (from that/thereafter)

Entities Mentioned

• Arka (Sun)

More Details

FAQs

Why mention fractional changes like one-sixtieth of a day?

To justify precise correction rules so state schedules (ritual dates, pay, tax deadlines, court sessions) do not drift over time.