Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 56
Devanagari script
अर्धाढकमजैडकवराहाणाम् द्विगुणं वा कणकुण्डकम् ॥ कZ_०२.१५.५६ ॥
Transliteration
ardhāḍhakamajaiḍakavarāhāṇām dviguṇaṃ vā kaṇakuṇḍakam
Translation
សម្រាប់ពពែ ចៀម និងជ្រូកព្រៃ៖ ពាក់កណ្តាល āḍhaka; ឬ (ជាជម្រើស) ទ្វេដងនៃ kaṇakuṇḍaka (អាហារកន្ទក់/សំបកស្រូវ)។
Word by Word
अर्धाढकम्half an āḍhaka (a half-measure)
अर्धाढकम्:
TypeNoun
Rootअर्ध + आढक
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; परिमाणवाचक (measure)
अजैडकवराहाणाम्of goats, sheep (rams), and boars
अजैडकवराहाणाम्:
TypeNoun
Rootअज + एडक + वराह
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; समाहार/समुच्चयार्थे द्वन्द्वः (goat, sheep/ram, boar)
द्विगुणम्double (in quantity)
द्विगुणम्:
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (agreeing with an implied measure/quantity)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक (alternative)
कणकुण्डकम्(a ration of) kaṇa and kuṇḍaka (coarse grain/bran-type fodder)
कणकुण्डकम्:
TypeNoun
Rootकण + कुण्डक
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; द्रव्य/आहारवाचक (fodder/grain items)
Entities Mentioned
G
goat (aja)S
sheep (eḍaka)B
boar (varāha)Ā
āḍhaka (measure)K
kaṇakuṇḍaka (bran/chaff feed)FAQs
It allows local administrators to switch inputs during shortages while maintaining a fixed equivalence, enabling consistent audits and reducing discretionary manipulation.