Sutra 51
Devanagari script
क्षयस्थानवृद्धीनां चोत्तरोत्तरं लिप्सेत ॥ कZ_०९.७.५१ ॥
Transliteration
kṣaya-sthāna-vṛddhīnāṃ cottarottaraṃ lipseta.
Translation
ក្នុងចំណោម ការធ្លាក់ចុះ ការស្ថិតស្ថេរ និង ការរីកចម្រើន គាត់គួរស្វែងរកជម្រើសដែលល្អប្រសើរឡើងជាបន្តបន្ទាប់ (ឡើងពីការធ្លាក់ចុះទៅស្ថេរភាព ហើយទៅការរីកចម្រើន)។
Word by Word
क्षयस्थानवृद्धीनाम्of loss, stability, and growth (i.e., the three states: decline, status quo, and increase)
क्षयस्थानवृद्धीनाम्:
TypeNoun
Rootक्षय / स्थान / वृद्धि
Formषष्ठी-बहुवचनम् (genitive plural); स्त्रीलिङ्ग (वृद्धि), पुंलिङ्ग (क्षय), नपुंसकलिङ्ग (स्थान) — समाहार/इतर-इतर द्वन्द्वसमासः; समस्तपदस्य विभक्ति: षष्ठी
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपातः
उत्तर-उत्तरम्successively higher; step by step to the better
उत्तर-उत्तरम्:
TypeAdjective (used adverbially)
Rootउत्तर
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः = ‘क्रमेण परं परम्/उत्तरोत्तरम्’
लिप्सेतshould seek / should aim to obtain
लिप्सेत:
TypeVerb
Rootलभ् (desiderative: लिप्स्)
Formलोट्/विधिलिङ्? — विधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; देशिदेरिवेटिव (सन्नन्त) धातु: लभ् → लिप्स-; अर्थः ‘इच्छेत/प्राप्तुम् इच्छेत’
Entities Mentioned
K
kṣayaS
sthānaV
vṛddhiFAQs
Choose policies that move outcomes upward: avoid loss, prefer stability over loss, and prefer growth over mere stability.