
Dānādi-māhātmya — The Glory of Gifts, Manuscript-Donation, and Purāṇic Transmission
ជំពូកនេះ (បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់អំពីសាខាវេទ) ប្រែទៅកាន់ “ទាន” ជាគន្លងមូលដ្ឋាននៃធម៌ និងជាវិធីរក្សាទុកព្រះវចនៈតាមខ្សែបន្ត។ ពុស្ករៈរៀបរាប់កម្មវិធីទានបង្កើតបុណ្យតាមសញ្ញាប្រតិទិន—ថ្ងៃពេញចន្ទ ខែ នក្សត្រ វិសុវត និងអយនៈ។ មានការលើកស្ទួយពិសេសចំពោះ “ចំណេះដឹងជាទាន” ដោយឲ្យសរសេរព្រះគម្ពីរឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ហើយប្រគេនជាពិសេស Itihāsa និង Purāṇa។ ការប្រាប់បញ្ចូលទានធេនុសញ្ញា (គោទឹក គោស្ករត្នោត គោល្ង) និងរូបមាសនិមិត្ត (សីហៈ អណ្តើក ត្រី ហಂសៈ គរុឌៈ) ជាមួយការយោងទៅកាន់បណ្ដុំ Purāṇa ចំនួនស្លោក និងខ្សែបន្តវិវរណៈ (ឧ. អគ្និទៅវសិષ્ઠ; ភវៈទៅមនុ; សាវរណិទៅនារទ)។ ចុងក្រោយបង្ហាញគំរូពិធីគោរពអ្នកអាន និងសៀវភៅក្នុងវដ្តអាន Bhārata ដោយបញ្ជាឲ្យបំបៅ គោរព និងផ្តល់ទានជាបន្តបន្ទាប់។ សារធម្មវិជ្ជា៖ ការរក្សា បន្ត និងឧបត្ថម្ភអក្សរសាស្ត្រធម៌ នាំឲ្យបានសុខលាភលោកិយ (អាយុ អារោគ្យ) និងគោលដៅខ្ពស់ (ស្វគ៌ មោក្ស)។
Verse 1
इत्याग्नेये महापुराणे वेदशाखादिकीर्तिनं नाम सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथैकसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः दानादिमाहत्म्यं पुष्कर उवाच ब्रह्मणाभिहितं पूर्वं यावन्मात्रं मरीचये लक्षार्धाद्धन्तु तद्ब्राह्मं लिखित्वा सम्प्रदापयेत्
ដូច្នេះ ក្នុងអាគ្និមហាបុរាណ បញ្ចប់ជំពូកទី២៧១ ដែលមាននាម «ការរាយនាមសាខាវេទ និងអ្វីៗដទៃ»។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី២៧២ «មហិមាដាន និងកិច្ចការដទៃ»។ ពុស្ករៈបាននិយាយថា៖ «សេចក្តីបង្រៀនបរិសុទ្ធដែលព្រះព្រហ្មបានបង្រៀនដល់មារីចិ កាលពីមុន តាមមាត្រណាដែលមាន—គួរប្រគេនពាក់កណ្តាលមួយលក្ខ (ឯកតា/កាក់) សម្រាប់ព្រះព្រហ្មវិទ្យានោះ ហើយឲ្យសរសេរចម្លង រួចប្រគល់ជាដានដោយត្រឹមត្រូវ»។
Verse 2
वैशाख्याम्पौर्णमास्याञ्च स्वर्गार्थी जलधेनुमत् पाद्मं द्वादशसाहस्रं द्यैष्ठे दद्याच्च धेनुमत्
នៅថ្ងៃពេញចន្ទក្នុងខែវៃសាខៈ អ្នកប្រាថ្នាសួគ៌ គួរប្រគេនដានដែលហៅថា «ជលធេនុ» (គោទឹក)។ នៅខែជ្យេឋៈ គួរប្រគេន «បដ្មដាន» ចំនួនដប់ពីរពាន់ (ឯកតា) ហើយប្រគេនគោមួយជាដានផងដែរ។
Verse 3
वराहकल्पवृत्तान्तमधिकृत्य पराशरः त्रयोविंशतिसाहस्रं वैष्णवं प्राह चार्पयेत्
ដោយយករឿងរ៉ាវនៃវរាហកល្បៈជាមូលដ្ឋាន បារាសរៈបានបកស្រាយបុរាណវៃષ્ણវៈមួយ ដែលមាន២៣,០០០ បទ ហើយគួរបន្តបញ្ជូន (ប្រគល់បន្ត) ទៅតាមប្រពៃណី។
Verse 4
जलधेनुमदाषाढ्यां विष्णोः पदमवाप्नुयात् चतुर्दशसहस्राणि वायवीयं हरिप्रियं
ដោយបរិច្ចាគ «ជលធេនុ» (គោទឹក) រួមជាមួយការបូជា ខែអាសាឍៈ មនុស្សនោះនឹងឈានដល់លំនៅរបស់ព្រះវិស្ណុ; កុសលនេះមានចំនួនដប់បួនពាន់ មានលក្ខណៈវាយវីយៈ និងជាទីពេញព្រះហរិ។
Verse 5
श्वेतकल्पप्रसङ्गेन धर्मान् वायुरिहाब्रवीत् दद्याल्लिखित्वा तद्विप्रे श्रावण्यां गुडधेनुमत्
ក្នុងបរិបទនៃរឿងរ៉ាវ «ស្វេតកល្បៈ» ព្រះវាយុបានប្រកាសធម្មវិន័យនៅទីនេះថា៖ គួរឲ្យសរសេរចុះ ហើយនៅថ្ងៃ «ស្រាវណី» ត្រូវប្រគេនដល់ព្រាហ្មណ៍ «គុដធេនុ» គឺការបូជាគោដែលយកស្ករត្នោត/ជាហ្គេរីជាសារធាតុសំខាន់។
Verse 6
यत्राधिकृत्य गायत्रीं कीर्त्यते धर्मविस्तरः वृत्रासुरबधोपेतं तद्भागवतमुच्यते
បុរាណណាដែលយក «គាយត្រី» ជាចំណុចចាប់ផ្តើម ហើយប្រកាសការពន្យល់ធម្មយ៉ាងទូលំទូលាយ ព្រមទាំងមានព្រឹត្តិការណ៍សម្លាប់អសុរ «វ្រឹត្រាសុរ» នោះហៅថា «ភាគវត» (Bhāgavata)។
Verse 7
सारस्वतस्त कल्पस्य प्रोष्ठपद्यान्तु तद्ददेत् अष्टादशसहस्राणि हेमसिंहसमन्वितं
ក្នុងពិធី «សារស្វតកល្បៈ» នៅឱកាស «ប្រូෂ្ឋបដា» គួរបរិច្ចាគទ្រព្យចំនួនដប់ប្រាំបីពាន់ ហើយភ្ជាប់ជាមួយរូបសត្វសិង្ហមាស (សិង្ហមាស)។
Verse 8
यत्राह नारदो धर्मान् वृहत्कल्पाश्रितानिहं पञ्चविंशसहस्राणि नारदीयं तदुच्यते
សាស្ត្រណាដែលព្រះនារទៈបានពន្យល់ធម្មវិន័យនៅទីនេះ ដោយផ្អែកលើ «មហាកល្បៈ» (ក្រឹត្យពិធី-ចក្រវាលដ៏ធំ) មានចំនួនម្ភៃប្រាំពាន់ (ខណ្ឌ/ស្លោក) នោះហៅថា «នារទីយៈ» (Nāradiya)។
Verse 9
सधेनुञ्चाश्विने दद्यात्सिद्धिमात्यन्तिकीं लभेत् यत्राधिकृत्य शत्रूनान्धर्माधर्मविचारणा
គួរបរិច្ចាគគោមួយដល់អશ્વិនទេវៈ; ដោយហេតុនោះ នឹងទទួលបានសិទ្ធិដ៏អតីន្តិក (សម្រេចខ្ពស់បំផុត)។ ក្នុងបរិបទនោះ ពេលយករឿងសត្រូវមកពិចារណា មានការវិនិច្ឆ័យថា អ្វីជាធម្ម និងអ្វីជាអធម្ម។
Verse 10
कार्त्तिक्यां नवसाहस्रं मार्कण्डेयमथार्पयेत् अग्निना यद्वशिष्ठाय प्रोक्तञ्चाग्नेयमेव तत्
ក្នុងបុរាណៈ «កាត្តិក្យ» មានចំនួន៩,០០០ (គាថា)។ បន្ទាប់មក គួរកំណត់ចំនួននៃ «មារកណ្ឌេយ» (បុរាណៈ)។ ហើយអ្វីដែលអគ្និបានបង្រៀនដល់វសិષ્ઠ គឺជាបុរាណៈ «អគ្នេយ» នោះឯង។
Verse 11
लिखित्वा पुस्तकं दद्यान्मार्गशीर्ष्यां स सर्वदः द्वादशैव सहस्राणि सर्वविद्यावबोधनं
សរសេរសៀវភៅមួយរួច គួរបរិច្ចាគនៅខែមារគសីර්ษ; អ្នកបរិច្ចាគបែបនេះ ក្លាយជាអ្នកប្រទាន (ចំណេះដឹង) គ្រប់ពេល។ (ផលបុណ្យ) គេថា ១២,០០០—បណ្តាលឲ្យការយល់ដឹងនៃវិទ្យាទាំងអស់ភ្ញាក់ឡើង។
Verse 12
चतुर्दशसहस्राणि भविष्यं सूर्यसम्भवं भवस्तु मनवे प्राह दद्यात् पौष्यां गुडादिमत्
«ភវិષ្យ» (បុរាណៈ) ដែលកើតពីព្រះអាទិត្យ មានចំនួន ១៤,០០០ (គាថា)។ ភវៈបានប្រាប់រឿងនេះដល់មនុ៖ នៅថ្ងៃនក្សត្រ «ពៅષ្យា» គួរបរិច្ចាគអំណោយដែលមានស្ករត្នោត (guda) និងវត្ថុស្រដៀងគ្នា។
Verse 13
सावर्णिना नारदाय ब्रह्मवैवर्तमीरितं रथान्तरस्य वृत्तान्तमष्टादशसहस्रकं
ដោយសាវರ್ಣិ បានប្រកាស «ព្រហ្មវൈവર્ત» (បុរាណៈ) ដល់នារទ—មានព្រឹត្តិការណ៍នៃ «រថាន्तर»—មានចំនួន ១៨,០០០ (គាថា)។
Verse 14
माघ्यान्दद्याद्वराहस्य चरितं ब्रह्मलोकभाक् यत्रग्निलिङ्गमध्यस्थो धर्मान्प्राह महेश्वरः
ក្នុងខែមាឃៈ គួរធ្វើទានដោយប្រគេនរឿងរ៉ាវនៃវរាហៈ (ជ្រូកព្រៃអវតារ)។ ដោយកុសលនោះ អ្នកក្លាយជាអ្នកមានភាគក្នុងព្រហ្មលោក ព្រោះក្នុងកថាសក្ការៈនេះ មហេស្វរៈអង្គុយនៅកណ្ដាលអគ្និលិង្គ បានប្រកាសធម្មវិន័យ។
Verse 15
आग्नेयकल्पे तल्लिङ्गमेकादशसहस्रकम् तद्दत्वा शिवमाप्नोति फाल्गुन्यां तिलधेनुमत्
ក្នុងពិធីអាគ្នេយកល្បៈ លិង្គនោះ (ត្រូវធ្វើតាមមាត្រដ្ឋាន) ដល់១១,០០០; បើប្រគេនជាទាន នឹងបានសម្រេចដល់ព្រះសិវៈ។ ហើយក្នុងខែផាល់គុនៈ គួរប្រគេន «ទិលធេនុ» គោសេសាម។
Verse 16
चतुर्दशसहस्राणि वाराहं विष्णुणेरितम् भूमौ वराहचरितं मानवस्य प्रवृत्तितः
វរាហៈដែលព្រះវិស្ណុបានប្រកាស មានចំនួនដល់១៤,០០០ (ខណ្ឌ/គាថា)។ វាជាកថាវរាហៈលើផែនដី បរិយាយតាមប្រពៃណីនៃការនិទានរបស់មនុស្ស។
Verse 17
सहेमगरुडञ्चैत्र्यां पदमाप्नोति वैष्णवम् सर्वविद्यावधारणमिति ञ चतुरशीतिसाहस्रं स्कान्दं स्कन्देरितं महत्
ក្នុងពិធីចៃត្រីយៈ (Caitrī) អ្នកនោះបានសម្រេចស្ថានភាពវៃಷ្ណវៈ គឺទីដំណាក់របស់ព្រះវិស្ណុ ព្រមទាំងកុសលដែលតំណាងដោយគរុឌមាស។ ហើយគាត់ទទួលបានសមត្ថភាពចងចាំ និងកាន់កាប់វិទ្យាទាំងអស់។ ដូច្នេះហើយ ស្កន្ទបុរាណដ៏មហិមា មាន៨៤,០០០ (គាថា) ត្រូវបានប្រកាសថា ជាព្រះវាចារបស់ស្កន្ទ។
Verse 18
अधिकृत्य सधर्मांश् च कल्पे तत्पुरुषे ऽर्पयेत् वामनं दशसाहस्रं धौमकल्पे हरेः कथां
ក្រោយបានអនុវត្តនីតិវិធីដោយត្រឹមត្រូវ គួរប្រគេនវាទៅតត്പុរុષៈ (Tatpuruṣa) ក្នុងកល្បៈនោះ ព្រមទាំងធម្មៈដែលពាក់ព័ន្ធ។ ក្នុងវាមនកល្បៈ វាត្រូវបាននិយាយថាមាន១០,០០០ (គាថា/ឯកតា) ហើយក្នុងធោមកល្បៈ វាជាកថានៃហរិ (ព្រះវិស្ណុ)។
Verse 19
दद्यात् शरदि विषुवे धर्मार्थादिनिबोधनम् कूर्मञ्चाष्टसहस्रञ्च कूर्मोक्तञ्च रसातले
នៅវិសុវត្ដរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ គួរបរិច្ចាគសៀវភៅណែនាំដែលបង្រៀនធម៌ អត្ថ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត; ហើយបរិច្ចាគអណ្តើក ព្រមទាំងប្រាក់៨ពាន់ និងអ្វីដែលគម្ពីរកូរមៈបានកំណត់សម្រាប់រាសាតល។
Verse 20
इन्द्रद्युम्नप्रसङ्गेन दद्यात्तद्धेमकूर्मवत् त्रयोदशसहस्राणि मात्स्यं कल्पादितो ऽब्रवीत्
ដោយយោងតាមព្រឹត្តិការណ៍របស់ឥន្ទ្រទ្យុម្ន គួរបរិច្ចាគអំណោយនោះតាមរបៀបអណ្តើកមាស; គម្ពីរមាត្ស្យៈបានប្រកាសចាប់ពីផ្នែកកល្បៈថា (ផលបុណ្យ) ស្មើដល់១៣ពាន់។
Verse 21
मत्स्यो हि मनवे दद्याद्विषुवे हेममत्स्यवत् गारुडञ्चाष्टसाहस्रं विष्णूक्तन्तार्क्षकल्पके
ពិតប្រាកដណាស់ នៅថ្ងៃវិសុវត្ដ គួរបរិច្ចាគត្រីមួយដល់ព្រាហ្មណ៍ ដោយធ្វើជាមាសក្នុងរូបត្រី។ ដូចគ្នានេះ ក្នុងតារក្សកល្បៈដែលវិષ્ણុបានប្រកាស អំណោយពាក់ព័ន្ធនឹងគារុឌៈត្រូវបាននិយាយថាផ្តល់ផល៨ពាន់។
Verse 22
विश्वाण्डाद्गरुडोत्पत्तिं तद्दद्याद्धेमहंसवत् ब्रह्मा ब्रह्माण्डमाहात्म्यमधिकृत्याब्रबीत्तु यत्
គាត់គួររៀបរាប់ការកើតមានរបស់គារុឌៈពីស៊ុតលោកធាតុ (វិશ્વាណ្ឌ) ដោយបង្ហាញតាមរបៀបហំសៈមាស។ ដូច្នេះព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូល ដោយយកមហិមារបស់ព្រហ្មាណ្ឌ (ស៊ុតលោកធាតុ) ជាប្រធានបទ។
Verse 23
तच्च द्वादशसाहस्रं ब्रह्माण्डं तद्द्विजे ऽर्पयेत् भारते पर्वसमाप्तौ वस्त्रगन्धस्रगादिभिः
ហើយគួរប្រគេនព្រះព្រហ្មាណ្ឌបុរាណដែលមាន១២ពាន់ (គាថា/ខណ្ឌ) នោះដល់ព្រាហ្មណ៍នោះ; ហើយនៅពេលបញ្ចប់បវ៌នមួយនៃភារត (មហាភារត) គួរគោរពគាត់ដោយសម្លៀកបំពាក់ ក្លិនក្រអូប កម្រងផ្កា និងអ្វីៗដូច្នេះ។
Verse 24
वाचकं पूजयेदादौ भोजयेत् पायसैर् द्विजान् गोभूग्रामसुवर्णादि दद्यात्पर्वणि पर्वणि
ដំបូងគួរគោរពបូជាអ្នកអាន/អ្នកសូត្រ; បន្ទាប់មកបំបៅព្រះទ្វិជជនដោយបាយទឹកដោះ (បាយស្ករ)។ ហើយរាល់ពេលបុណ្យបរិវេណ (parvan) គួរផ្តល់ទានដូចជា គោ ដី ភូមិ មាស និងអ្វីៗដទៃទៀត។
Verse 25
समाप्ते भारते विप्रं संहितापुस्तकान्यजेत् शुभे देशे निवेश्याथ क्षौमवस्त्रादिनावृतान्
ពេលបញ្ចប់ការសូត្រមហាភារតៈហើយ ឱ ព្រាហ្មណ៍ គួរដាក់ចុះសៀវភៅ/ក្បាលសំហិតាទាំងឡាយ ដោយដាក់នៅទីកន្លែងសុភមង្គល ហើយគ្របដោយក្រណាត់លីនិន (ខ្សោម) និងវត្ថុដទៃទៀត។
Verse 26
नरनारयणौ पूज्यौ पुस्तकाः कुसुमादिभिः गो ऽन्नभूहेम दद्वाथ भोजयित्वा क्षमापयेत्
គួរបូជានរ និង នារាយណៈ ហើយក៏គួរគោរពសៀវភៅដោយផ្កា និងវត្ថុបូជាផ្សេងៗ។ បន្ទាប់មក ដោយបានផ្តល់គោ អាហារ ដី និងមាស ហើយបានបំបៅអ្នកសមគួរ គួរសុំអភ័យទោសចំពោះកំហុសក្នុងពិធី។
Verse 27
महादानानि देयानि रत्नानि विविधानि च मासकौ द्वौ त्रयश् चैव मासे मासे प्रदापयेत्
គួរផ្តល់មហាទានទាំងឡាយ និងគួរផ្តល់រតនៈនានាផងដែរ។ ហើយរាល់ខែៗ គួរបរិច្ចាគមាសកៈ (māṣaka) ពីរ ឬបី ជាចំនួនវាស់វែង។
Verse 28
अयनादौ श्राबकस्य दानमादौ विधीयते श्रोतृभिः सकलैः कार्यं श्रावके पूजनं द्विज
នៅដើមអយនៈ (ayana) គេកំណត់ឲ្យធ្វើទានជាមុនដល់ស្រាវកៈ (śrāvaka) អ្នកសទ្ធាអ្នកស្តាប់ធម៌។ អ្នកស្តាប់ទាំងអស់គួរធ្វើពិធីបូជាស្រាវកៈ ឱ ព្រាហ្មណ៍។
Verse 29
इतिहासपुराणानां पुस्तकानि प्रयच्छति पूजयित्वायुरारोग्यं स्वर्गमोक्षमवाप्नुयात्
អ្នកណាដែលបរិច្ចាគសៀវភៅអិតិហាស និងបុរាណា ដោយបានគោរពបូជាមុន នឹងទទួលបានអាយុវែង សុខភាពល្អគ្មានជំងឺ ហើយឈានដល់សួគ៌ និងមោក្ខ។
It elevates textual transmission into a primary form of dāna: writing out sacred instruction and donating manuscripts of Itihāsa–Purāṇa is treated as a meritorious act that supports both social dharma and liberation.
By linking disciplined giving, correct timing, and reverence for scripture/recitation to puṇya (svarga, health, longevity) while explicitly extending the fruit to mokṣa through honoring and donating dharma-literature.