Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Mantra-shastra, Shloka 3

Mantras for Worship Beginning with the Five-Syllabled

Mantra) — Concluding Colophon (Chapter 304 end

जयं जयन्त्यां तद्वच्च जयन्तं हस्तिनापुरे वाराहं वर्धमाने च काश्मीरे चक्रपाणिनम्

jayaṃ jayantyāṃ tadvacca jayantaṃ hastināpure vārāhaṃ vardhamāne ca kāśmīre cakrapāṇinam

នៅជយន្តី គួររំលឹក (វិṣṇu) ជា «ជយ»; ដូចគ្នានេះ នៅហស្តិនាបុរ គួររំលឹក «ជយន្ត»។ នៅវರ್ಧមាន គួររំលឹក «វរាហ»; ហើយនៅកាស្មីរ គួររំលឹក «ចក្របាណិ» (អ្នកកាន់ចក្រ)។

जयम्Jaya (name/title)
जयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
जयन्त्याम्at Jayantī
जयन्त्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजयन्ती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तद्वत्likewise
तद्वत्:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय/तद्वत्-शब्द)
Formअव्यय; उपमानार्थक क्रियाविशेषण (adverb: 'likewise')
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
जयन्तम्Jayanta (name/title)
जयन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजयन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
हस्तिनापुरेat Hastināpura
हस्तिनापुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्तिनापुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
वाराहम्Vārāha (Boar-incarnation)
वाराहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाराह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वर्धमानेat Vardhamāna
वर्धमाने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्धमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
काश्मीरेin Kashmir
काश्मीरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाश्मीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
चक्र-पाणिनम्Cakrapāṇi (discus-in-hand)
चक्र-पाणिनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः 'चक्रपाणिः' = one whose hand holds a discus

Lord Agni (in dialogue with Sage Vasiṣṭha, typical Agni Purana narration frame)

Vidya Category: {"primary_vidya":"Stotra","secondary_vidya":"Cosmology","practical_application":"Practice tīrtha-linked nāma-smaraṇa: recall Viṣṇu as Jaya at Jayantī, Jayanta at Hastināpura, Varāha at Vardhamāna, and Cakrapāṇi in Kāśmīra—supporting pilgrimage devotion and place-based dhyāna.","sutra_style":true}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"List","entry_title":"Tīrtha/Deśa-wise Viṣṇu-forms: Jaya–Jayanta–Varāha–Cakrapāṇi","lookup_keywords":["Jayantī","Hastināpura","Varāha","Kāśmīra","Cakrapāṇi"],"quick_summary":"The verse assigns specific Viṣṇu epithets/forms to specific locales, guiding pilgrims to remember the appropriate form to deepen worship and merit."}

Concept: Nāma and rūpa are context-sensitive supports for concentration; sacred geography functions as a mnemonic map for devotion.

Application: Use the locale-specific epithet as the japa-name while visiting or meditating on that place; visualize the corresponding icon (Varāha, Cakrapāṇi, etc.).

Khanda Section: Tirtha-Mahatmya / Vishnu-Nama-Smarana (Sacred geography and merit of remembering Vishnu’s forms)

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

Type: Kingdom

Visual Art Cues: {"scene_description":"Four locales are evoked with their presiding Viṣṇu-forms: Jaya at Jayantī, Jayanta at Hastināpura, Varāha at Vardhamāna, and Cakrapāṇi in Kāśmīra—pilgrims remembering each form.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural: segmented landscape panels—Jayantī shrine with ‘Jaya’ Viṣṇu, Hastināpura with regal ‘Jayanta’, Vardhamāna with Varāha lifting earth, Kāśmīra with Cakrapāṇi holding discus—bold outlines, temple-lamp ambience.","tanjore_prompt":"Tanjore: gold-framed quartet of icons—Jaya and Jayanta as crowned Viṣṇu forms, Varāha with earth-lifting motif, Cakrapāṇi prominently displaying chakra—heavy gold work, jeweled ornaments, deep saturated colors.","mysore_prompt":"Mysore: clean iconographic emphasis—Varāha anatomy and attributes, Cakrapāṇi hand position with chakra, plus labeled place names; soft palette and precise linework for instructional clarity.","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature: panoramic journey across north Indian terrains to Kāśmīra, with pilgrims and banners; deity-forms appear in shrines or visionary clouds; intricate architecture for Hastināpura, mountainous backdrop for Kāśmīra."}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"devotional","suggested_raga":"Bilawal","pace":"medium","voice_tone":"devotional"}

Sandhi Resolution Notes: तद्वच्च = तद्वत् + च (त् + च → च्च).

Related Themes: Agni Purana 304.2 and surrounding verses continuing the tīrtha-wise nāma mapping; Agni Purana avatāra-related passages (Varāha) elsewhere in the text

V
Vishnu
J
Jaya
J
Jayanta
V
Varaha
C
Cakrapani
J
Jayanti
H
Hastinapura
V
Vardhamana
K
Kashmira

FAQs

It teaches a place-based practice of nāma-smaraṇa: remembering specific epithets/forms of Viṣṇu associated with particular sacred regions (kṣetra), functioning as a concise tirtha-oriented devotional rule.

By cataloging sacred geography together with deity-forms and names, it acts like a reference index linking places (Jayantī, Hastināpura, Vardhamāna, Kāśmīra) to Viṣṇu’s manifestations—one of the Agni Purana’s hallmark encyclopedic listings.

Remembering Viṣṇu through these kṣetra-linked names is presented as a meritorious, purifying act (puṇya) that strengthens bhakti and supports auspicious karma through sacred-place recollection even without elaborate ritual.