Adhyaya 162

Verse 1

आग्रत्स्वप्नसुसुप्त्यान्तमुक्तमिति ङ , छ , ञ च इत्य् आग्नेये अशौचनिर्णय इत्य् आदिः, सत्यमानन्दमद्वयमित्यन्तः पाठो ग पुस्तके नास्ति अथ द्विषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः धर्मशास्त्रकथनं पुष्कर उवाच मनुर्विष्णुर्याज्ञवल्को हारीतो ऽत्रिर्यमो ऽङिगिराः वसिष्ठदक्षसंवर्तशातातपपराशराः

«…បញ្ចប់ដោយពាក្យ ‘ភ្ញាក់ សុបិន និងដេកជ្រៅ—ដូច្នេះបានប្រកាស’»—ដូច្នេះជាការអានតាមសាខា (ṅ, ch, ñ)។ ក្នុងអាគ្នេយ (អគ្គិ បុរាណ) ចាប់ផ្តើមដោយ «ការកំណត់អសោច (aśauca)»; ហើយអត្ថបទបញ្ចប់ «(ទ្រង់ជា) សច្ចៈ អានន្ទ មិនទ្វេ» មិនមានក្នុងសៀវភៅសាខា ‘ga’ ទេ។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី១៦២ «ការបកស្រាយធម្មសាស្ត្រ»។ ពុស្ករៈបាននិយាយថា៖ មនុ, វិស្ណុ, យាជ្ញវល្ក្យ, ហារីត, អត្រី, យម, អង្គិរាស, វសិષ્઎, ទក្ស, សំវរត, សាតាតប, និង បរាសរ (ជាអាជ្ញាធរ)។

Verse 2

आपस्तम्बोशनोव्यासाः कात्ययनबृहस्पती गोतमः शङ्खलिखितौ धर्ममेते यथाब्रुवन्

អាបស្តម្ប, ឧសនស, វ្យាស, កាត្យាយន, ព្រឹហស្បតិ, គោតម, និង សង្ខ-លិខិត—អាជ្ញាធរទាំងនេះ បានប្រកាសធម្មៈ ដូចដែលពួកគេបានបកស្រាយ។

Verse 3

तथा वक्ष्ये समासेन भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु प्रवृत्तञ्च निवृत्तञ्च द्विविधङ्कर्म वैदिकं

ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់ដោយសង្ខេប—សូមស្តាប់—អ្វីដែលប្រទានទាំងសុខលោកិយ និងមោក្សៈ។ កម្មវេដិកមានពីរប្រភេទ គឺ ផ្លូវប្រព្រឹត្តិ (pravṛtti) និងផ្លូវនិវೃತ್ತិ (nivṛtti)។

Verse 4

काम्यं कर्म प्रवृत्तं स्यान्निवृत्तं ज्ञानपूर्वकं वेदाभ्यासस्तपो ज्ञानमिन्दियाणाञ्च संयमः

កម្មដែលបណ្ដាលដោយកាមៈ គេគួរយល់ថាជាផ្លូវប្រព្រឹត្តិ (pravṛtti)។ កម្មនិវೃತ್ತិ (nivṛtti) វិញ មានមូលដ្ឋានលើជ្ញានៈ។ ការអនុវត្តវេដៈ តបៈ ជ្ញានៈពិត និងការគ្រប់គ្រងឥន្ទ្រិយៈ—ទាំងនេះជាវិធីសាស្ត្ររបស់វា។

Verse 5

अहिंसा गुरुसेवा च निःश्रेयसकरं परं सर्वेषामपि चैतेषामत्मज्ञानं परं स्मृतं

អហിംសា និងការបម្រើគ្រូ (គុរុសេវា) ជាវិធីដ៏ឧត្តម ដែលនាំទៅកាន់និះស្រេយសៈ (niḥśreyasa) អត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុត។ ទោះយ៉ាងណា ក្នុងចំណោមទាំងអស់នេះ ជ្ញានៈអាត្មា ត្រូវបានចងចាំថាជាអធិបតីបំផុត។

Verse 6

तच्चग्र्यं सर्वविद्यानां प्राप्यते ह्य् अमृतं ततः सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि

ជ្ញានៈនោះ ជាអធិបតីក្នុងចំណោមវិទ្យាទាំងអស់; ដោយទទួលបានវា អម្រឹតៈ (អមតភាព) ត្រូវបានទទួលពិតប្រាកដ។ (មនុស្សនោះ) ឃើញអាត្មានៅក្នុងសត្វទាំងអស់ និងឃើញសត្វទាំងអស់នៅក្នុងអាត្មា។

Verse 7

समम्पश्यन्नात्मयाजी स्वाराज्यमधिगच्छति आत्मज्ञाने समे च स्याद्वेदाभ्यासे च यत्नवान्

អ្នកដែលមើលឃើញសត្វទាំងអស់ដោយសមភាព បូជាអាត្មាដូចជាយជ្ញាខាងក្នុង នឹងឈានដល់ស្វារាជ្យ (អធិបតេយ្យខាងក្នុង)។ គេគួររស់នៅក្នុងអាត្មជ្ញានៈ និងសមតា ហើយខិតខំក្នុងការអនុវត្តសិក្សាវេដៈដោយវិន័យ។

Verse 8

एतद्द्विजन्मसामर्थ्यं ब्राह्मणस्य विशेषतः एतद्द्विजन्मसाग्र्यमिति ख , ङ , झ , ञ , ट च एतद्द्विजन्मसामग्रीति घ वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो यत्र तत्राश्रमे वसन्

នេះជាសមត្ថភាពពិសេសរបស់អ្នកកើតពីរដង ជាពិសេសរបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍។ (ក្នុងអត្ថបទខ្លះថា «ភាពលើសលប់របស់អ្នកកើតពីរដង» ហើយខ្លះទៀតថា «ភាពបំពេញគ្រប់គ្រាន់/ឧបករណ៍ពេញលេញរបស់អ្នកកើតពីរដង»។) អ្នកដែលដឹងអត្ថន័យពិត និងគោលការណ៍នៃវេទ និងសាស្ត្រ ទោះស្ថិតនៅអាស្រាមណាមួយក៏ដោយ មានសមត្ថភាពនោះ។

Verse 9

इहैव लोके तिष्ठन् हि ब्रह्मभूयाय कल्प्यते स्वाध्यायानामुपाकर्म श्रावण्यां श्रावणेन तु

នៅក្នុងលោកនេះផ្ទាល់ ខណៈនៅតែឈររស់នៅ មនុស្សម្នាក់ក៏សមស្របសម្រាប់ឈានទៅស្ថានភាពព្រះព្រហ្ម (Brahman)។ ពិធីចាប់ផ្តើមឡើងវិញ (upākarma) នៃការស្វាធ្យាយ/អានវេទ ត្រូវធ្វើនៅថ្ងៃពេញចន្ទ «Śrāvaṇī» ក្នុងខែ Śrāvaṇa។

Verse 10

हस्ते चौषधिवारे च पञ्चम्यां श्रावणस्य वा पौषमासस्य रोहिण्यामष्टकायामथापि वा

ក៏ដូចគ្នា នៅពេលនក្ខត្រ (lunar mansion) ជា Hasta នៅថ្ងៃ «Auṣadhivāra» (ថ្ងៃឱសថ) នៅថ្ងៃទី៥ នៃចន្ទគតិ ក្នុងខែ Śrāvaṇa នៅថ្ងៃដែល Rohiṇī ត្រូវនឹងខែ Pauṣa ឬក៏នៅថ្ងៃ Aṣṭakā ផងដែរ—ទាំងនេះត្រូវបានកំណត់ថាជាពេលវេលាមង្គល។

Verse 11

जलान्ते छन्दसाङ्कुर्यादुत्सर्गं विधिवद्वहिः त्र्यहं प्रेतेष्वनध्यायः शिष्यर्त्विग्गुरुबन्धुषु

នៅច្រាំងទឹក គួរធ្វើពិធី «utsarga» (ការលះចេញ/បញ្ចប់ការអានវេទ) តាមវិធីសាស្ត្រដោយត្រឹមត្រូវ។ នៅពេលមានមរណភាព ការសិក្សាវេទត្រូវផ្អាករយៈពេលបីថ្ងៃ ក្នុងករណីសិស្ស ព្រះឥត្វិក (បូជាចារ្យប្រតិបត្តិ) គ្រូ និងញាតិមិត្ត។

Verse 12

उपाकर्मणि चोत्सर्गं स्वशाखाश्रोत्रिये तथा सन्ध्यागर्जितनिर्घाते भूकम्पोल्कानिपातने

នៅពិធី Upākarman និងនៅពិធី (វេទ-)Utsarga ផងដែរ; ហើយដូចគ្នា នៅពេលបង្រៀនស្រូត្រីយ (śrotriya) នៃសាខាវេទរបស់ខ្លួន; និងនៅពេលមានសំឡេងគគ្រឹកគគ្រេងនៃរន្ទះនៅពេលសន្ធ្យា នៅពេលរញ្ជួយដី ឬពេលអុលកា/អាចម៍ផ្កាយធ្លាក់—ទាំងនេះជាឱកាសដែលស្ថិតក្រោមច្បាប់នៃការផ្អាក/លើកលែងការសិក្សា និងការអាន។

Verse 13

समाप्य वेदं ह्य् अनिशमारण्यकमधीत्य च पञ्चदश्यां चतुर्दश्यामष्टम्यां राहुसूतके

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាវេទៈ គួរតែសិក្សា «អារណ្យក» ជានិច្ច; ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃព្រះចន្ទទី១៥ ទី១៤ ទី៨ និងពេលសូរ្យ/ចន្ទគ្រាស (ហៅថា «ពេលកំណើតរបស់រាហុ») ត្រូវជៀសវាងការសិក្សាវេទៈ។

Verse 14

ऋतुसन्धिषु भुक्त्वा वा श्राद्विकं प्रतिगृह्य च पशुमण्डूकनकुलश्वाहिमार्जारशूकरैः

បើបានបរិភោគនៅចំណុចប្រសព្វនៃរដូវ ឬទទួលយកទានដែលពាក់ព័ន្ធនឹង «ស្រាទ្ធ»; ហើយដោយសារការប៉ះពាល់/មិនបរិសុទ្ធពីគោ កង្កែប មង់ហ្គូស ឆ្កែ ពស់ ឆ្មា និងជ្រូក—គេត្រូវចាត់ទុកថាមានអសុចិ និងស្ថិតក្រោមការកំណត់។

Verse 15

कृतेन्तरे त्वहोरात्रं शक्रपाते तथोच्छ्रिये श्वक्रोष्टुगर्धभोलूकमासवाणर्तुनिस्वने

នៅពេលចន្លោះនៃមរណភាពដែលជិតមកដល់ តាំងពីថ្ងៃដល់យប់—ពេលមានភ្លៀងរបស់ឥន្ទ្រៈ និងពេលមានការរំខានខុសធម្មតា—បើមានសំឡេងអមង្គល ដូចជា សត្វឆ្កែហោរ សត្វចចកស្រែក សត្វលាខ្ទុះ សត្វអ៊ូលូកហ៊ូ ហើយសំឡេងមិនទៀងទាត់នៃខែ ខ្យល់ និងរដូវ នោះគឺជាសញ្ញាអពមង្គល។

Verse 16

अमेध्यशवशूद्रान्त्यश्मशानपतितान्तिके अशुभासु च तारासु विद्युत्स्तनितसम्प्लवे

នៅជិតវត្ថុមិនបរិសុទ្ធ សាកសព សូទ្រៈ អន្ត្យជន (អ្នកក្រៅវណ្ណៈ) ទីឈាបសព ឬមនុស្សធ្លាក់ចេញពីធម៌; ហើយក៏នៅពេលផ្កាយមានអមង្គល ពេលមានផ្លេកបន្ទោរ និងរន្ទះផ្គរ និងកណ្តាលភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងចលាចល—គួរជៀសវាងការធ្វើពិធី។

Verse 17

भुत्क्वार्द्रपाणिरम्भोन्तरर्धरात्रे ऽतिमारुते पांशुवर्षे दिशान्दाहे सन्ध्यानीहारभीतिषु

បន្ទាប់ពីបរិភោគ ដោយដៃនៅសើមនៅឡើយ—នៅពេលស្ថិតក្នុងទឹក; នៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ; ពេលខ្យល់កន្ត្រាក់ខ្លាំង; ពេលមានភ្លៀងធូលី; ពេលទិសទាំងឡាយហាក់ដូចជាឆេះ; និងនៅពេលព្រលប់មានអ័ព្ទ និងពេលមានការភ័យខ្លាច—គួរជៀសវាង/ប្រយ័ត្នពីអំពើមិនសម។

Verse 18

धावतः प्राणिबाधे च विशिष्टे गृहमागते ब्रह्मचर्याय कल्प्यते इति ङ स्वशाखाश्रोत्रिये मृते इति घ , झ , ञ , ट च शशमार्जारशूकरैर् इति ङ खरोष्ट्रयानहस्त्यश्वनौकावृक्षादिरोहणे

នៅពេលរត់ប្រញាប់, នៅពេលមានការប៉ះពាល់ឬរបួសដល់សត្វមានជីវិត, និងនៅពេលភ្ញៀវមានកិត្តិយសមកដល់ផ្ទះ—ក្នុងកាលៈទេសៈទាំងនេះ គេកំណត់ឲ្យរក្សា «ព្រហ្មចរិយា» (ការអត់សង្សារ/ការរក្សាសុចរិត). ដូចគ្នានេះផងដែរ នៅពេលស្រូត្រីយៈ (śrotriya) ដែលជាអ្នកចេះវេដៈក្នុងសាខារបស់ខ្លួនស្លាប់។ ហើយក៏អនុវត្តនៅពេលពាក់ព័ន្ធនឹងទន្សាយ ឆ្មា និងជ្រូកព្រៃ; និងក្នុងការឡើងលើលា ឬអូដ្ឋ, ជិះយាន, ឡើងលើដំរី ឬសេះ, ឡើងទូក, ឬឡើងដើមឈើជាដើម។

Verse 19

सप्तत्रिंशदनध्यायानेतांस्तात्कालिकान्विदुः

ថ្ងៃ «អនធ្យាយ» ចំនួនសាមសិបប្រាំពីរ នេះហើយ ត្រូវបានគេដឹងថា ជាកាលៈពេលដែលត្រូវផ្អាកការសិក្សាវេដៈជាបណ្ដោះអាសន្ន។