Adhyaya 298
AyurvedaAdhyaya 29851 Verses

Adhyaya 298

Bala-graha-hara Bāla-tantram (बालग्रहहर बालतन्त्रम्) — Pediatric protection and graha-affliction management

ព្រះអគ្គិចាប់ផ្តើមបាលតន្ត្រ ស្តីពី «បាលគ្រាហ» កម្លាំងចាប់យកអាក្រក់ដែលគេជឿថាប៉ះពាល់ទារកតាំងពីកំណើត។ ជំពូកនេះរៀបរាប់លំដាប់វិនិច្ឆ័យ និងវិធីធ្វើ៖ (១) ស្គាល់រោគសញ្ញា ដូចជា កាយអវយវៈកន្ត្រាក់ មិនចង់បរិភោគ កង្វះដង្ហើម កងកបត់ ការយំចម្លែក ពណ៌ស្បែកប្រែ ក្លិនស្អុយ ក្អួត ភ័យ វង្វេង និងទឹកនោមមានឈាម; (២) កំណត់គ្រាហជាក់លាក់ ឬសញ្ញាពេលវេលា (ទិថិ/ចំនួនថ្ងៃ ដំណាក់កាលខែ និងឆ្នាំ) តាមក្រុមរោគសញ្ញា; (៣) ព្យាបាលរួមមាន លាបថ្នាំ (លេប៉ា) ធូប/ផ្សែង (ធូប៉ា) ងូតទឹក (ស្នាន) ចង្កៀង និងធូប ពិធីតាមទិស ឬទីកន្លែង (ឧ. ក្រោមដើមការ៉ញ្ជា ទិសយម) និងបាលីបូជាដោយអាហារជាក់លាក់ (ត្រី សាច់ ស្រា គ្រាប់សណ្តែក ល្ង បង្អែម) ឬបូជាគ្មានអាហារដែលមានក្លិនស្អុយសម្រាប់ប្រភេទខ្លះ។ ចុងក្រោយមានមន្តការពារ​ដល់ ចាមុណ្ឌា ជាការការពារសកល (សរវកាមិក) ក្នុងពេលបាលីទាន បង្ហាញអាយុវេដប្រតិបត្តិភ្ជាប់ពិធីការពារ ដើម្បីស្ដារសុខភាពកុមារ និងសុវត្ថិភាពគ្រួសារក្នុងធម៌។

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे गोनसादिचिकित्सा नाम सप्तनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः षष्टिव्योषगुडक्षीरयोग इति क , ज , ञ , ट च अथाष्टनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः बलग्रहहरबालतन्त्रम् अग्निर् उवाच बालतन्त्रं प्रवक्ष्यामि बालादिग्रहमर्दनं अथ जातदिने वत्सं ग्रही गृह्णाति पापिनी

ដូច្នេះ ក្នុងអគ្និមហាបុរាណ បញ្ចប់ជំពូកទី ២៩៧ ដែលមាននាមថា «ការព្យាបាលជំងឺ gonasa និងជំងឺពាក់ព័ន្ធ» រួមទាំងរូបមន្ត «ល្បាយឱសថ ៦០ មុខ ជាមួយត្រីកតុ (pungent-trio) ស្ករត្នោត (jaggery) និងទឹកដោះគោ» (ចាត់ក្នុងក្រុម ka, ja, ña និង ṭa)។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី ២៩៨៖ «បាលតន្ត្រ សម្រាប់បំបាត់វិញ្ញាណចាប់កុមារ (bala-graha)»។ អគ្និបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំនឹងបង្ហាញបាលតន្ត្រ—វិធីបង្ក្រាប និងបណ្តេញ graha ដែលរំខានទារក និងកុមារ។ នៅថ្ងៃកំណើតផ្ទាល់ នាង grahī អាក្រក់ ចាប់យកកូនគោ/ទារក»។

Verse 2

गात्रोद्वेगो निराहारो नानाग्रीवाविवर्तनं तच्चेष्टितमिदं तस्यान्मातॄणाञ्च बलं हरेत्

ការញ័រឬរំខាននៃអវយវៈ ការមិនព្រមបរិភោគ និងការបង្វិល/បត់កជាញឹកញាប់ទៅទិសផ្សេងៗ—អាកប្បកិរិយាបែបនេះជាសញ្ញានៃការត្រូវ graha ចាប់; ហើយគេថាវាធ្វើឲ្យកម្លាំងរបស់មាត្រឹកា (Mātṛkā) ក៏ត្រូវស្រូបបាត់ផងដែរ។

Verse 3

सत्स्यमांससुराभक्ष्यगन्धस्रग्धूपदीपकैः लिम्पेच्च धातकीलोध्रमञ्जिष्ठातालचन्दनैः

គួរលាប/អប់ដោយក្លិនក្រអូបល្អ ដែលផ្សំពីត្រី សាច់ ស្រា និងវត្ថុក្រអូបដែលអាចបរិភោគបាន ព្រមទាំងកម្រងផ្កា ធូប និងចង្កៀង; ហើយគួរលាបបន្ថែមជាគ្រាប់លាប ដែលធ្វើពី ធាតកី (dhātakī) លោធ្រ (lodhra) មញ្ជិષ્઎្ឋា (mañjiṣṭhā) តាល (tāla) និងចន្ទន៍ (sandalwood)។

Verse 4

महिषाक्षेण धूपश् च द्विरात्रे भौषणी ग्रही तच्चेष्टा कासनिश्वासौ गात्रसङ्कोचनं मुहुः

បើធ្វើពិធីដុតធូបដោយវត្ថុឈ្មោះ «មហិṣākṣa» រយៈពេលពីរយប់ អ្នកជំងឺត្រូវ «ភៅṣṇī-គ្រាហ» ចាប់។ រោគសញ្ញា៖ ចលនាប្លែកៗ ក្អក និងដង្ហើមលំបាក ហើយអវយវៈកន្ត្រាក់ជាញឹកញាប់។

Verse 5

आजमूत्रैर् लिपेत् कृष्णासेव्यापामार्गचन्दनैः गोशृङ्गदन्तकेशैश् च धूपयेत् पूर्ववद्बलिः

គួរលាប (កន្លែង/វត្ថុ) ដោយទឹកនោមពពែ លាយជាមួយ kṛṣṇā, asevya, apāmārga និងចន្ទន៍; ហើយគួរដុតធូបដោយស្នែងគោ ធ្មេញ និងរោម—បន្ទាប់មកធ្វើពិធីបាលិ (bali) ដូចបានកំណត់មុន។

Verse 6

ग्रही त्रिरात्रे घण्ठाली तच्चेष्टा क्रन्दनं मुहुः जृम्भणं स्वनितन्त्रासो गात्रोद्वेगमरोचनं

បើមនុស្សត្រូវគ្រាហ (graha) ចាប់ ក្នុងរយៈបីយប់ នឹងកើតមាន៖ សំឡេងរោទ៍ដូចកណ្ដឹង (ក្នុងក្បាល/ត្រចៀក), ចលនាប្លែកៗ, យំញឹកញាប់, យ៉ាវញឹកញាប់, ភ័យខ្លាចសំឡេងរបស់ខ្លួន, អវយវៈរំខាន/កន្ត្រាក់, និងបាត់ចំណង់អាហារ។

Verse 7

केशराञ्जनगोहस्तिदन्तं साजपयो लिपेत् नखराजीबिल्वदलैर् धूपयेच्च बलिं हरेत्

គួរលាបស្រទាប់មួយដែលធ្វើពីកេសរ (saffron), អញ្ជន (collyrium), ផលិតផលគោ និងភ្លុកដំរី លាយជាមួយទឹកដោះពពែ។ បន្ទាប់មកគួរដុតធូបដោយក្រចកកាត់ និងស្លឹកបិល្វ (bilva) ហើយក្រោយមកថ្វាយបាលិ (bali)។

Verse 8

ग्रही चतुर्थी काकोली गात्रोद्वेगप्ररोचनं फेनोद्गारो दिशो दृष्टिः कुल्माषैः सासवैर् बलिः

សម្រាប់អ្នកត្រូវគ្រាហ (graha) ចាប់ នៅថ្ងៃចន្ទ្រាទី៤ សំឡេងបក្សី «កាកោលី» ជាសញ្ញា; មានអវយវៈរំខាន និងបាត់ចំណង់អាហារ; មានការក្អួតខ្យល់មានពពុះ; ភ្នែកសម្លឹងទៅទិសទាំងឡាយ។ គួរធ្វើបាលិសន្តិ (bali) ដោយ kulmāṣa (សណ្ដែកស្ងោរ) ជាមួយស្រាដែលបានដំឡើង។

Verse 9

गजदन्ताहिनिर्मोकवाजिमूत्रप्रलेपनं सराजीनिम्बपत्रेण धूतकेशेन छूपयेत्

គួរលាបជាថ្នាំក្រៅ ដោយលាយភ្លុកដំរី ស្បែកពស់ដែលស្រក និងទឹកនោមសេះ; ហើយយកស្លឹកនីមមានលំនាំជាជ្រាយៗ និងសក់ដែលបានលាងស្អាត ធ្វើពិធីបំពងផ្សែង/លាបតាមវិធី (chūpayet)។

Verse 10

हंसाधिका पञ्चमी स्याज्जृम्भाश्वासोर्धधारिणी मुष्टिबन्धश् च तच्चेष्टा बलिं मत्स्यादिना हरेत्

មុទ្រាទីប្រាំ ហៅថា «ហំសាធិកា»។ វាធ្វើដោយដកដង្ហើមដូចជាអណ្ដែតអណ្ដូង (យ៉ាវ) លើកកាយ/ដៃឲ្យខ្ពស់ និងក្តាប់កណ្ដាប់ដៃឲ្យជាប់; ដោយកាយវិការនោះឯង គួរថ្វាយបលិ ដោយចាប់ផ្តើមពីត្រី និងអ្វីៗដូច្នោះ។

Verse 11

मेषशृङ्गबलालोध्रशिलातालैः शिशुं लिपेत् फट्कारी तु ग्रही षष्ठी भयमोहप्ररोदनं

គួរលាបទារកដោយថ្នាំលាយពីស្នែងចៀម បលា (balā) លោធ្រ (lodhra) ថ្មរ៉ែ (śilā) និងតាល (tāla—អ័រពីម៉ង់)។ នេះជាវិធីទប់ទល់នឹងគ្រាហៈឈ្មោះ «សෂ្ឋី» ដែលបង្កភ័យ វង្វេង និងយំខ្លាំង។

Verse 12

निराहारो ऽङ्गविक्षेपो हरेन्मत्स्यादिना बलिं राजीगुग्गुलुकुष्ठेभदन्ताद्यैर् धूपलेपनैः

ការអត់អាហារ និងការញ័រ/កន្ត្រាក់អវយវៈ គួរឲ្យបំបាត់ដោយថ្វាយបលិ ដូចជាត្រី និងអ្វីៗដូច្នោះ; ហើយធ្វើដោយការបំពងផ្សែង និងការលាបប្រេង/ថ្នាំ ដែលរៀបចំពីមូស្តាត (rajī) គុគ្គុលុ (guggulu) គុષ્ઠ (kuṣṭha) ធ្មេញដំរី (ebhadanta) និងវត្ថុស្រដៀងៗ។

Verse 13

सप्तमे मुक्तकेश्यार्तः पूतिगन्धो विजृम्भणं सादः प्ररोदनङ्कासो धूपो व्याघ्रनखैर् लिपेत्

នៅករណីទីប្រាំពីរ អ្នកជំងឺទុក្ខព្រួយ សក់ទម្លាក់រលុង មានក្លិនស្អុយ យ៉ាវញឹកញាប់ អស់កម្លាំង យំ និងក្អកខ្លាំង។ គួរធ្វើការបំពងផ្សែង ហើយលាប/ប្រើក្រចកខ្លា ជាវត្ថុពិធី ដើម្បីការពារ។

Verse 14

वचागोमयगोमूत्रैः श्रीदण्डी चाष्टमे ग्रही दिशो निरीक्षणं जिह्वाचालनङ्कासरोदनं

ដោយវចា (ស្លឹកក្រអូប sweet-flag) លាមកគោ និងទឹកនោមគោ—ប្រើជាឱសថ/មធ្យោបាយ; ហើយនៅលំដាប់ទី៨ គ្រាហៈឈ្មោះ «Śrīdaṇḍin» ចាប់កុមារ។ សញ្ញា៖ មើលទៅទិសទាំងឡាយជាញឹកញាប់ អណ្ដាតកន្ត្រាក់/ញ័រ និងយំដោយសំឡេងដូចត្រូវច្របាច់ក។

Verse 15

बलिः पूर्वैव मत्स्याद्यैर् धूपलेपे च हिङ्गुला वचासिद्धर्थलशुनैश्चोर्ध्वग्राही महाग्रही

គួរធ្វើបលិ (bali) ជាមុនដោយត្រីជាដើម; ហើយសម្រាប់ការធូប និងការលាបការពារ កំណត់ឲ្យប្រើហ៊ីង្គុលា (cinnabar) រួមជាមួយវចា (sweet-flag) សិទ្ធារថ (មូស្តាតស) និងខ្ទឹមស—សម្រាប់អ្នកដែលរងគ្រាហៈ «ចាប់ឡើងលើ» និង «ចាប់ធំ»។

Verse 16

उद्वेजनोर्ध्वनिःश्वासः स्वमुष्टिद्वयखादनं रक्तचन्दनकुष्ठाद्यैर् धूपयेल्लेपयेच्छिशुं

ពេលទារកមានការភ្ញាក់ខ្លាច ការដកដង្ហើមលំបាកឡើងលើ និងទម្លាប់ខាំ/ញ៉ាំកណ្ដាប់ដៃទាំងពីររបស់ខ្លួន គួរធូប និងលាបថ្នាំលើកុមារ ដោយប្រើចន្ទនក្រហម (red sandalwood) គុស្ឋ (kuṣṭha) និងឱសថស្រដៀងៗ។

Verse 17

कपिरोमनखैर् धूपो दशमी रोदनी ग्रही तच्चेष्टा रोदनं शश्वत् सुगन्धो नीलवर्णता

ធូប/ក្លិនផ្សែងដូចរោម និងក្រចកស្វា; ថ្ងៃទីដប់ (daśamī); និស្ស័យយំ; ត្រូវគ្រាហៈចាប់; សកម្មភាពគឺយំជានិច្ច; ក្លិនក្រអូប; និងពណ៌ខៀវស្រាល—ទាំងនេះជាលក្ខណៈដែលបានពណ៌នា។

Verse 18

धूपो निम्बेन भूतोग्रराजीसर्जरसैर् लिपेत् बलिं वहिर्हरेल्लाजकुल्माषकवकोदनम्

សម្រាប់ធូប គួរលាបដោយស្លឹកនឹម និងជ័រ/ទឹកសារធាតុរបស់ភូតោគ្រា រាជី និងសರ್ಜ; ហើយគួរយកបលិទៅខាងក្រៅ—មានអង្ករលី (parched rice) គុល្មាស (សណ្ដែកស្ងោរ) កវក និងអូដន (បាយស cooked rice)។

Verse 19

यावत्त्रयोदशाहं स्यादेवं धूपादिका क्रिया गृह्नाति मासिकं वत्सं पूतनासङ्कुली ग्रही

ដរាបណា​ការ​រំខាន​របស់​ទារក​នៅតែបន្ត រហូតដល់ដប់បីថ្ងៃ ត្រូវអនុវត្តពិធីដុតធូប និងកិច្ចការដទៃទៀតតាមរបៀបនេះ; ព្រោះ «គ្រាហី» គឺ ពូតនា ជាមួយក្រុមអ្នកបម្រើរបស់នាង ចាប់យកទារកអាយុមួយខែ។

Verse 20

काकवद्रोदनं श्वासो मूत्रगन्धो ऽक्षिमीलनं गोमूत्रस्नपनं तस्य गोदन्तेन च धूपनम्

យំដូចក្អែក ដកដង្ហើមលំបាក មានក្លិនទឹកនោម និងបិទភ្នែក—ពេលឃើញសញ្ញាទាំងនេះ ត្រូវងូតដោយទឹកនោមគោ ហើយត្រូវដុតធូបដោយធ្មេញគោផងដែរ។

Verse 21

धूपदीपे चेति ट करकोदनमिति ख पीतवस्त्रं ददेद्रक्तस्रग्गन्धौ तैलदीपकः त्रिविधं पायसम्मद्यं तिलमासञ्चतुर्विधम्

សម្រាប់ធូប និងចង្កៀង—នេះហៅថា «ថ្នាក់ ṭa»; ហើយ «karakodana» ត្រូវបានហៅថា «ថ្នាក់ kha»។ គួរផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ពណ៌លឿង; (ថ្វាយ)កម្រងផ្កាពណ៌ក្រហម និងក្លិនក្រអូប; និងចង្កៀងដែលប្រើប្រេង។ បាយទឹកដោះគោ និងភេសជ្ជៈមេរោគ/ស្រវឹង មានបីប្រភេទ; សេសាម និងសណ្តែកខ្មៅ មានបួនប្រភេទ។

Verse 22

करञ्जाधो यमदिशि सप्ताहं तैर् बलिं हरेत् द्विमासिकञ्च मुकुटा वपुः शीतञ्च शीतलं

នៅក្រោមដើមករ៉ញ្ជ (karañja) តាមទិសយម (Yama) គួរយកបលិ (bali) ថ្វាយជាមួយវត្ថុទាំងនោះរយៈពេលប្រាំពីរថ្ងៃ។ សម្រាប់ពិធីអាយុពីរខែ (observance) នោះ (ព្រេត) ត្រូវបានពិពណ៌នាថា មានមកុដ (mukuṭā); រាងកាយត្រជាក់ ហើយស្ថិតនៅក្នុងភាពត្រជាក់។

Verse 23

छर्धिः स्यान्मुखशोषादिपुष्पगन्धांशुकानि च अपूपमोदनं दीपः कृष्णं नीरादि धूपकम्

អាចមានការក្អួត ព្រមទាំងមាត់ស្ងួត និងរោគសញ្ញាដទៃទៀត។ សម្រាប់នេះ អាចប្រើក្រណាត់ដែលមានក្លិនក្រអូបផ្កា; អាចថ្វាយនំអាពូប (apūpa) និងផ្អែមមោទក (modaka)។ ត្រូវប្រើចង្កៀង (dīpa) ហើយណែនាំឲ្យមានធូបពណ៌ខ្មៅ (kṛṣṇa) ដែលរៀបចំពី nīra និងសារធាតុផ្សេងៗ។

Verse 24

तृतीये गोमुखी निद्रा सविन्मूत्रप्ररोदनम् यवाः प्रियङ्गुः पलनं कुल्माषं शाकमोदनम्

ក្នុងដំណាក់កាលទីបី គួរដេកបែរមុខចុះក្រោម (gomukhī-nidrā) បញ្ចេញទឹកនោមនៅពេលថ្ងៃរះ ហើយគួរទទួលយវៈ (ស្រូវបារ្លី) គ្រាប់ priyaṅgu បាលនៈ kulmāṣa (សណ្តែកស្ងោរ) និងបាយជាមួយបន្លែ (śāka-odana)។

Verse 25

क्षीरं पूर्वे ददेन्मध्ये ऽहनि धूपश् च सर्पिषा पञ्चभङ्गेन तत् स्नानं चतुर्थे पिङ्गलार्तिहृत्

ដំបូងគួរផ្តល់ទឹកដោះគោ; នៅពេលថ្ងៃត្រង់ គួរធ្វើការអប់ផ្សែងដោយស្មៅខ្លាញ់ (សារពិសា/សារពិសា)។ បន្ទាប់មក គេកំណត់ឲ្យងូតទឹកដោយល្បាយប្រាំប្រភេទ (pañca-bhaṅga) ហើយនៅថ្ងៃទីបួន វាដកបំបាត់ទុក្ខវេទនានៃ piṅgalā។

Verse 26

तनुः शीता पूतिगन्धः शोषः स म्रियते ध्रुवम् पञ्चमी ललना गात्रसादः स्यान्मुखशोषणं

បើរាងកាយត្រជាក់ ស្គមស្គាំង មានក្លិនស្អុយ និងមានការស្រកសាច់ (ស្ដើងខ្សោយ) នោះមនុស្សនោះប្រាកដជាស្លាប់។ នៅថ្ងៃទីប្រាំ ស្ត្រីនឹងមានការស្រកកម្លាំងរាងកាយ និងមាត់ស្ងួត។

Verse 27

अपानः पीतवर्णश् च मत्स्याद्यैर् दक्षिणे बलिः षण्मासे पङ्कजा चेष्टा रोदनं विकृतः स्वरः

អបានៈ (Apāna—ខ្យល់ជីវិតចុះក្រោម) ត្រូវបានបង្ហាញ; មានពណ៌ស្បែកលឿងស្រាល; គួរធ្វើបលិ (bali) នៅខាងស្តាំ ដោយត្រី និងវត្ថុពាក់ព័ន្ធ។ នៅខែទីប្រាំមួយ មានចលនាបែប “ផ្កាឈូក” (រំញ័រ/បែកសន្លាក់) កុមារយំ ហើយសំឡេងក្លាយជាប្រែប្រួលខុសធម្មតា។

Verse 28

मत्स्यमांससुराभक्तपुष्पगन्धादिभिर्बलिः सप्रमे तु निराहारा पूतिगन्धादिदन्तरुक्

បលិ (bali) អាចធ្វើដោយត្រី សាច់ សុរា អាហារឆ្អិន ផ្កា ក្លិនក្រអូប និងអ្វីៗដូច្នេះ។ ប៉ុន្តែបលិសម្រាប់ saprame ត្រូវធ្វើដោយគ្មានអាហារ គឺប្រើវត្ថុក្លិនស្អុយ និងអ្វីៗស្រដៀងគ្នា ហើយបន្ថែម ‘dantaruk’ (វត្ថុមានរសជាតិចាក់/ខ្លាំង) ផងដែរ។

Verse 29

पिष्टमांससुरामांसैर् बलिः स्याद्यमुनाष्टमे विस्फोटशोषणाद्यं स्यात् तच्चिकित्सान्न कारयेत्

នៅថ្ងៃទី៨ (អष्टមី) ក្បែរទន្លេយមុនា គួរធ្វើបលិ (bali) ដោយសាច់បុក សុរា និងសាច់។ បើកើតរោគពពុះ/ផ្ទុះ (visphoṭa) ការស្គមស្ងួត (śoṣaṇa) និងអាការៈស្រដៀងៗ នោះមិនគួរធ្វើការព្យាបាលវេជ្ជសាស្ត្រទេ តែគួរធ្វើពិធីបូជាសម្រួលតាមវិន័យ។

Verse 30

नवमे कुम्भकर्ण्यार्तो ज्वरी च्छर्दति पालकम् रोदनं मांसकुल्माषमद्याद्यैर् वैश्वके बलिः

នៅថ្ងៃទី៩ បើរងគ្រោះដោយកុម្ភករណី (Kumbhakarṇī) អ្នកថែទាំកុមារមានក្តៅខ្លួន និងក្អួត ហើយមានការយំផងដែរ។ ក្នុងពិធីវៃશ્વទេវ (Vaiśvadeva) គួរធ្វើបលិដោយសាច់ កុល្មាស (kulmāṣa—គ្រាប់សណ្តែកស្ងោរ) សុរា និងវត្ថុស្រដៀងៗ។

Verse 31

दशमे तापसी चेष्टा निराहारोक्षिमीलनम् घण्टा पताका पिष्टोक्ता सुरामांसबलिः समे

នៅថ្ងៃទី១០ ការប្រព្រឹត្តមានលក្ខណៈតាបស (ascetic): អត់អាហារ និងបិទភ្នែក។ ក្នុងពិធីប្រើកណ្ដឹង និងទង់; គេកំណត់ឲ្យមានបលិដោយម្សៅ (piṣṭa) ហើយក្នុងពិធីដដែលនោះ ក៏ត្រូវថ្វាយបលិ/អប្លូតដោយសុរា និងសាច់ផងដែរ។

Verse 32

राक्षस्येकादशी पीडा नेत्राद्यं न चिकित्सनम् चञ्चला द्वादशे श्वासः त्रासादिकविचेष्टितम्

ក្នុងការរងគ្រោះដោយរាក្សសី (rākṣasī-affliction) នៅថ្ងៃទី១១ មានការឈឺចាប់; រោគភ្នែក និងអាការៈស្រដៀងៗ មិនអាចព្យាបាលបានទេ។ នៅថ្ងៃទី១២ មានភាពរវល់មិនស្ងប់ និងដង្ហើមលំបាក ព្រមទាំងចលនាភ័យខ្លាច រញ្ជួយរំខាន និងអាការៈដទៃទៀត។

Verse 33

बलिः पूर्वे ऽथ मध्याह्ने कुल्मापाद्यैस्तिलादिभिः यातना तु द्वितीये ऽब्दे यातनं रोदनादिकम्

គួរធ្វើបលិជាមុនសិន; បន្ទាប់មកនៅពេលថ្ងៃត្រង់ ត្រូវថ្វាយកុល្មាស (kulmāṣa) និងអាហារផ្សេងៗ ព្រមទាំងល្ង (tilā) និងវត្ថុស្រដៀងៗ។ តែរយៈពេលទុក្ខវេទនា គឺនៅឆ្នាំទី២; ទុក្ខវេទនានោះមានការយំ និងអាការៈស្រដៀងៗ។

Verse 34

तिलमांसमद्यमांसैर् बलिः स्नानादि पूर्ववत् तृतीये रोदनी कम्पो रोदनं रक्तमूत्रकं

បលិ (ការបូជាផ្តល់អំណោយ) ត្រូវធ្វើដោយល្ង សាច់ ស្រា និងសាច់; ការងូតទឹក និងពិធីបឋមផ្សេងៗ ធ្វើដូចបានពោលមុន។ ក្នុងករណីទីបី មានការយំសោក និងរំញ័រ; មានការយំសោក ហើយនោមចេញលាយឈាម។

Verse 35

गुडौदनं तिलापूपः प्रतिमा तिलपिष्टजा तिलस्नानं पञ्चपत्रैर् धूपो राजफलत्वचा

គេកំណត់ឲ្យមានបាយផ្អែម (បាយចម្អិនជាមួយស្ករត្នោត) នំល្ង និងរូបបដិមាធ្វើពីម្សៅល្ង។ ត្រូវងូតទឹកដោយទឹកល្ង ហើយថ្វាយធូបដោយស្លឹកប្រាំ; ការផ្សែងធូបធ្វើពីសំបក/ស្បែកឈើរាជផល (rājaphala)។

Verse 36

चतुर्थे चटकाशोफो ज्वरः सर्वाङ्गसादनम् मत्स्यमांसतिलाद्यैश् च बलिः स्नानञ्च धूपनम्

ក្នុងថ្ងៃទីបួន មានហើមភ្លាមៗ (caṭakā-śopha) គ្រុនក្តៅ និងអស់កម្លាំងទាំងរាងកាយ។ ត្រូវថ្វាយបលិដោយត្រី សាច់ ល្ង និងអ្វីៗដូច្នេះ; ហើយធ្វើការងូតទឹក និងការផ្សែងធូប។

Verse 37

चञ्चला पञ्चमे ऽब्दे तु ज्वरस्त्रासो ऽङ्गसादनम् मांसौदनाद्यैश् च बलिर्मेषशृङ्गेण धूपनम्

ក្នុងឆ្នាំទីប្រាំ (គ្រាហៈ/អាក្រក់) ដែលហៅថា Cañcalā បង្កឲ្យមានគ្រុនក្តៅ ភ័យខ្លាច និងអស់កម្លាំងនៃអវយវៈ។ ការបន្ធូរនោះធ្វើដោយថ្វាយបលិពីសាច់ បាយ/បបរ និងអ្វីៗដូច្នេះ ហើយផ្សែងធូបដោយស្នែងចៀមឈ្មោល។

Verse 38

पलाशोदुम्बराश्वत्थवटबिल्वदलाम्बुधृक् षष्ठे ऽब्दे धावनीशोषो वैरस्यं गात्रसादनम्

អ្នកដែលរស់ដោយទឹកដែលលាយជាមួយស្លឹកប៉ាឡាស (palāśa) ឧទុម្ពរ (udumbara) អស្វត្ថ (aśvattha) វដ (vaṭa) និងបិល្វ (bilva)—ក្នុងឆ្នាំទីប្រាំមួយ—នឹងមានរាងកាយស្ងួតស្គម មានរសជាតិចត់/ស្រួយមាត់ (មិនឆ្ងាញ់) និងអស់កម្លាំងនៃអវយវៈ។

Verse 39

सप्ताहोभिर्बलिः पूर्वैर् धुपस्नानञ्च भङ्गकैः सप्तमे यमुनाच्छर्दिरवचोहासरोदनम्

ក្នុងសប្ដាហ៍មុនៗ កម្លាំងថយចុះ មានពិធីធូបសំអាត និងងូតទឹក ហើយរាងកាយរលំ; នៅសប្ដាហ៍/ថ្ងៃទី៧ មានក្អួតដូចទឹកយមុនា ពាក្យសម្តីរអាក់រអួល សើច និងយំ។

Verse 40

मांसपाद्यसमद्याद्यैर् बलिः स्नानञ्च धूपनम् अष्टमे वा जातवेदा निराहारं प्ररोदनम्

ត្រូវធ្វើបលិ (bali) ដោយសាច់ អាហារចម្អិន និងវត្ថុដូច្នោះ រួមទាំងស្រា និងរបស់ស្រដៀង; ហើយត្រូវងូតទឹក និងធូប/អុជក្រអូប។ ឬនៅថ្ងៃទី៨ សម្រាប់ជាតវេទាស (អគ្គិ) ត្រូវអនុវត្តអត់អាហារ និងធ្វើពិធីយំរំលែកតាមរបៀប។

Verse 41

कृशरापूपदध्याद्यैर् बलिः स्नानञ्च धूपनम् कालाब्दे नवमे वाह्वोरास्फोटो गर्जनं भयम्

ដោយបលិ (bali) ដែលមានខិចឌី (kṛśarā) នំផ្អែម (pūpa) ទឹកដោះគោជូរ និងវត្ថុដូច្នោះ រួមទាំងងូតទឹក និងធូប/អុជក្រអូប គួរធ្វើពិធីបន្ធូរបាប/បន្ធូរភ័យ។ នៅឆ្នាំទី៩ នៃវដ្តកាល មានសំឡេងបែកឬកន្ត្រាក់នៅដៃទាំងពីរ និងសំឡេងគ្រហឹមរំញ័រ ដែលជាសញ្ញានៃភ័យ។

Verse 42

बलिः स्यात् कृशरापूपशक्तुकुल्मासपायसैः दशमे ऽब्दे कलहंसी दाहो ऽङ्गकृशता ज्वरः

បលិ (bali) ត្រូវធ្វើដោយខិចឌី (kṛśarā) នំ (pūpa) ម្សៅអាំងស្ងួត (śaktu/sattu) គុលម៉ាស (kulmāṣa—សណ្តែកស្ងោរ) និងបាយទឹកដោះគោ (pāyasa)។ នៅឆ្នាំទី១០ មានចិត្តចូលចិត្តឈ្លោះ; មានអារម្មណ៍ឆេះក្តៅ សាច់ដុំស្គមស្គាំង និងជំងឺគ្រុន។

Verse 43

वैवर्ण्यमिति ठ भागकैर् इति ख पौलिकापूपदध्यन्नैः पञ्चरात्रं बलिं हरेत् निम्बधूपकुष्ठलेप एकादशमके ग्रही

សម្រាប់អាការៈដែលហៅថា «វైవර්ណ្យ» (vaivarṇya—ពណ៌ស្បែកប្រែ) ដូចដែលបានចែងក្នុងថ្នាក់ ṭha និង kha គួរធ្វើបលិរយៈពេលប្រាំរាត្រី ដោយនំអង្ករ (pūpa) ទឹកដោះគោជូរ និងបាយចម្អិន។ សម្រាប់ប្រភេទទី១១ គ្រាហៈ (graha—អំណាចរំខាន) ត្រូវព្យាបាលដោយធូបស្លឹកនឹម (nimbadhūpa) និងលាបគុស្ឋ (kuṣṭha—costus) ជាថ្នាំលាប។

Verse 44

देवदूती निष्ठुरवाक् बलिर्लेपादि पूर्ववत् बलिका द्वादशे बलिर्लेपादि पूर्ववत्

សម្រាប់ ទេវទូតី និង និષ્ઠុរវាក ការធ្វើបលិ និងការលាបលេប/លាបម្សៅពិធី និងវិធីផ្សេងៗ ត្រូវអនុវត្តដូចដែលបានបញ្ជាក់មុន។ សម្រាប់ បលិកា ផងដែរ—នៅថ្ងៃទីដប់ពីរ—បលិ ការលាបម្សៅពិធី និងអំពើដែលនៅសល់ ត្រូវធ្វើដូចមុនទាំងស្រុង។

Verse 45

त्रयोदशे वायवी च मुखवाह्याङ्गसादनम् रक्तान्नगन्धमाल्याद्यैर् बलिः पञ्चदलैः स्नपेत्

នៅថ្ងៃទីដប់បី ត្រូវអនុវត្តពិធី វាយវី (Vāyavī) គឺការប្រសិទ្ធិ (សាធនៈ) នៃមាត់ និងអវយវៈខាងក្រៅ។ ដោយអាហារពណ៌ក្រហម ក្លិនក្រអូប កម្រងផ្កា និងអំណោយស្រដៀងៗ ត្រូវថ្វាយបលិ ហើយងូត/ស្រោច (វត្ថុពិធី ឬទេវតា) ដោយស្លឹក/ក្រដាសផ្កា ៥។

Verse 46

राजीनिस्वदलैर् धूपो यक्षिणी च चतुर्दशे चेष्टा शूलं ज्वरो दाहो मांसभक्षादिकैर् बलिः

ត្រូវធ្វើការផ្សែងក្រអូប (ធូប) ដោយស្លឹក រាជីនី (rājīnī) ហើយពិធី យក្សិណី (Yakṣiṇī) ត្រូវកំណត់នៅថ្ងៃទីដប់បួន។ សម្រាប់រោគសញ្ញាដូចជា ចលនាខុសប្រក្រតី ឈឺចុកពោះ (សូល) គ្រុន (ជ្វរ) និងអារម្មណ៍ឆេះក្តៅ (ដាហ) ត្រូវថ្វាយបលិដោយសាច់ អាហារដែលអាចបរិភោគ និងវត្ថុស្រដៀងៗ។

Verse 47

स्नानादि पूर्ववच्छान्त्यै मुण्डिकार्तिस्त्रिपञ्चके तच्चेष्टासृक्श्रवः शश्वत्कुर्याम्मातृचिकित्सनम्

សម្រាប់ការសន្តិ (śānti) ត្រូវដំណើរការដោយការងូត និងការរៀបចំបឋមផ្សេងៗ ដូចដែលបានកំណត់មុន។ ក្នុងក្រុមទុក្ខវេទនា «បី និងប្រាំ» ដូចជា ការឈឺ «មុណ្ឌិកា» រួមទាំងចលនាខុសប្រក្រតី និងការហូរឈាមជានិច្ច ត្រូវអនុវត្តជានិរន្តរ៍ នូវការព្យាបាល-ពិធីសាស្ត្រ សម្រាប់ព្រះមាតា (Mātṛ-cikitsā)។

Verse 48

वानरी षोडशी भूमौ पतेन्निद्रा सदा ज्वरः पायसाद्यैस्त्रिरात्रञ्च वलिः स्नानादि पूर्ववत्

បើរោគ «វានរី» កើតឡើងនៅថ្ងៃទីដប់ប្រាំមួយ ត្រូវដេកលើដី; នឹងមានការគេង និងគ្រុនជាប់ជានិច្ច។ អស់បីយប់ ត្រូវថ្វាយបលិដោយបាយស (ទឹកដោះបាយ) និងអាហារស្រដៀងៗ; ការងូត និងការអនុវត្តផ្សេងៗ ត្រូវធ្វើដូចដែលបានបញ្ជាក់មុន។

Verse 49

गन्धवती सप्तदशे गात्रोद्वेगः प्ररोदनम् कुल्माषाद्यैर् बलिः स्नानधूपलेपादि पूर्ववत्

ក្នុងក្លិនប្រភេទទីដប់ប្រាំពីរ ដែលហៅថា «គន្ធវតី» មានការរអាក់រអួលនៃរាងកាយ និងការយំ។ ត្រូវធ្វើបាលី (ការបូជាបន្ធូរ) ដោយគុល្មាសា និងវត្ថុស្រដៀងៗ; ការងូតទឹក ការផ្សែងធូប ការលាបប្រេង និងអ្វីៗផ្សេងទៀត ត្រូវអនុវត្តដូចដែលបានកំណត់មុន។

Verse 50

दिनेशाः पूतना नाम वर्षेशाः सुकुमारिकाः आकट्टय एवं सिद्धरूपो ज्ञापयति हरे हरे निर्दोषं कुरु कुरु बालिकां बालं स्त्रियम् पुरुषं वा सर्वग्रहाणामुपक्रमात् चामुण्डे नमो देव्यै ह्रूं ह्रूं ह्रीं अपसर अपसर दुष्टग्रहान् ह्रूं तद्यथा गच्छन्तु गृह्यकाः अन्यत्र पन्थानं रुद्रो ज्ञापयति सर्वबालग्रहेषु स्यान्मन्त्रो ऽयं सर्वकामिकः

«ទិណេសៈ», «ពូតនា», «វឫសេសៈ», និង «សុកុមារិកា»—ដូច្នេះទម្រង់សិទ្ធ (អំណាចសម្រេច) ប្រកាសថា៖ «ហរេ ហរេ—សូមធ្វើឲ្យគ្មានទោស ធ្វើឲ្យគ្មានទោស ក្មេងស្រី ក្មេងប្រុស ស្ត្រី ឬបុរស ពីការចាប់កាន់/ការវាយប្រហាររបស់គ្រាហៈទាំងអស់។ ឱ ចាមុណ្ឌា សូមគោរពដល់ព្រះនាង៖ ហ្រ៊ូំ ហ្រ៊ូំ ហ្រីំ—ចាកចេញ ចាកចេញ គ្រាហៈអាក្រក់ទាំងឡាយ—ហ្រ៊ូំ។ ដូច្នេះសូមឲ្យ «គ្រឹហ្យកៈ» (អ្នកចាប់កាន់នៅផ្ទះ) ចាកទៅតាមផ្លូវផ្សេង; រុទ្រ ប្រកាសផ្លូវ»។ មន្ត្រនេះត្រូវប្រើក្នុងករណីគ្រាហៈកុមារទាំងអស់ ហើយជាមន្ត្រ «សರ್ವកាមិក» មានប្រសិទ្ធិដល់បំណងទាំងឡាយក្នុងការការពារ។

Verse 51

ॐ नमो भगवति चामुण्डे मुञ्च मुञ्च बलिं बालिकां वा बलिं गृह्ण गृह्ण जय जय वस वस सर्वत्र बलिदाने ऽयं रक्षाकृत् पठ्यते मनुः रक्षन्तु च ज्वराभ्यान्तं मुञ्चन्तु च कुमारकम्

ឱំ។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះនាងចាមុណ្ឌា ព្រះនាងដ៏ព្រះគុណ។ ចូរលែង ចូរលែង—(សូមទទួល) បាលី (ការបូជា) មិនថាសម្រាប់ក្មេងស្រី ឬសម្រាប់អ្នកណាក៏ដោយ។ សូមទទួល សូមទទួល បាលី។ ជ័យ ជ័យ; សូមស្នាក់ សូមស្នាក់ (នៅទីនេះ)។ ក្នុងពិធីបាលីគ្រប់ប្រភេទ មន្ត្រនេះត្រូវអាន ដើម្បីបង្កើតការការពារ៖ «សូមឲ្យព្រះអង្គទាំងឡាយការពារអ្នកដែលរងគ្រុនក្តៅ ហើយសូមឲ្យដោះលែងកុមារពីទុក្ខនោះ»។

Frequently Asked Questions

It correlates observable pediatric signs (cry patterns, appetite loss, spasms, breath distress, discoloration, odor, vomiting, blood-urine) with named grahas and time-markers (tithi/day-count and age stages), then assigns matching dhūpa-lepa-snāna-bali protocols.

It treats fumigation, anointment, bathing, lamps/incense, directional rites, and bali offerings as therapeutic instruments alongside plant/mineral/animal materia medica, culminating in protective mantras to Cāmuṇḍā for comprehensive graha-removal.

The Cāmuṇḍā-focused mantra set (hrūṃ hrūṃ hrīṃ… apasara apasara duṣṭa-grahān…) is described as applicable to all child-graha cases and recited during bali-dāna as a raksā-kṛt (protector).