Adhyaya 293
AyurvedaAdhyaya 29341 Verses

Adhyaya 293

Mantra-paribhāṣā (मन्त्रपरिभाषा) — Colophon/Closure

អធ្យាយនេះជាបទបញ្ចប់ផ្លូវការនៃផ្នែក “Mantra-paribhāṣā” បញ្ជាក់ការបញ្ចប់ការពន្យល់បច្ចេកទេសអំពីពាក្យនិងនិយមន័យមន្ត្រ ក្នុងប្រព័ន្ធអគ្នេយ។ ក្នុងលំហូរវចនានុក្រមធំរបស់ អគ្និពុរាណ បទបញ្ចប់បែបនេះមិនមែនត្រឹមសញ្ញាសរសេរទេ ប៉ុន្តែជាសញ្ញាប្រែផ្លូវពី mantra-śāstra ទៅវិស័យអនុវត្ត ដែលមន្ត្រ ពេលវេលា និងការវិនិច្ឆ័យ ជួបប្រទះការគ្រប់គ្រងវិបត្តិរបស់រាងកាយ (អាយុវេដ និងវិស-ចិកិត្សា)។ ដូច្នេះ អត្ថបទរក្សាការតភ្ជាប់រវាងវិធីភាសា/ពិធីត្រឹមត្រូវ និងការប្រើប្រាស់សម្រាប់ការពារ និងព្យាបាល—លក្ខណៈអគ្នេយដែលធ្វើឲ្យ śabda (មន្ត្រ) ក្លាយជាឧបករណ៍ធម៌ក្នុងគ្រាអាសន្នលោកីយ។

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे मन्त्रपरिभाषा नाम द्विनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रिनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः नागलक्षणानि अग्निरुचाच नागादयो ऽथ भावादिदशस्थानानि कर्म च सूतकं दष्टचेष्टेति सप्तलक्षणमुच्यते

ដូច្នេះ ក្នុង អគ្និមហាបុរាណៈ ជំពូកទី ២៩៣ មានចំណងជើង «មន្ត្របរិភាសា» (និយមន័យ និងពាក្យបច្ចេកទេសនៃមន្ត្រា) បានបញ្ចប់។ ឥឡូវ ចាប់ផ្តើមជំពូកទី ២៩៤ «នាគលក្ខណានិ» (សញ្ញា និងការចង្អុលបង្ហាញអំពីពស់)។ អគ្និបានមានព្រះវាចា៖ អំពីពស់ និងអ្វីដែលស្រដៀងគ្នា ទីតាំងដប់ចាប់ពី «ភាវៈ» (សភាពក្នុងចិត្ត) រួមទាំង «កម្ម» (សកម្មភាព) «សូតកៈ» (មិនបរិសុទ្ធដោយកំណើតឬមរណៈ) និង «ដស្តចេស្តា» (អាកប្បកិរិយារបស់អ្នកដែលត្រូវខាំ) — ទាំងនេះត្រូវបានបង្រៀនថាជាលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ ៧ ប្រការ។

Verse 2

शेषवासुकितक्षाख्याः कर्कटो ऽब्जो महाम्बुजः शङ्खपालश् च कुलिक इत्य् अष्टौनागवर्यकाः

សេសៈ វាសុកិ តក្សក ករក្កត អប្ជ មហាម្ពុជ សង្ខបាល និង កុលិក — ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថា ជានាគរាជអធិរាជ ៨ អង្គ។

Verse 3

दशाष्टपञ्चत्रिगुणशतमूर्धान्वितौ क्रमात् विप्रौ नृपो विशौ शूद्रौ द्वौ द्वौ नागेषु कीर्तितौ

តាមលំដាប់ ព្រាហ្មណៈ ព្រះរាជា វៃស្យៈ និង សូទ្រៈ ត្រូវបាននិយាយថា ពាក់ព័ន្ធនឹងចំនួននាគ ១០, ៨, ៥ និង ៣; ហើយក្នុងមួយវర్గ មានពីរនាក់ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងចំណោមនាគ។

Verse 4

तदन्वयाः पञ्चशतं तेभ्यो जाता असंख्यकाः फणिमण्डलिराजीलवातपित्तकफात्मकाः

ពីវង្សត្រកូលរបស់ពួកគេ បានកើតមាន ៥០០ ប្រភេទ; ហើយពីពួកនោះ ក៏កើតមានរាប់មិនអស់ទៀត—ចាត់ជាផណិន មណ្ឌលិន រាជីឡ និងជាអ្នកមានសភាពវាតៈ បិត្តៈ និងកផៈ។

Verse 5

व्यन्तरा दोषमिश्रास्ते सर्पां दर्वीकराः स्मृताः रथाङ्गलाङ्गलच्छत्रस्वस्तिकाङ्कुशधारिणः

វ្យន្តរាទាំងនោះ មានកំហុសលាយឡំ; ក្នុងចំណោមសត្វពស់ គេរំលឹកថា ជាវర్గ ដរវីករៈ ដោយកាន់និមិត្តសញ្ញា កង់រថ (ចក្រ), នង្គ័ល, ឆ័ត្រ, ស្វាស្ទិក និង អង្គុស (ដំបងចាក់ដំរី)។

Verse 6

गोनसा मन्दगा दीर्घा मण्डलैर् विधैश्चिताः रथाङ्गलाङ्गलत्रमुष्टिकाङ्कुशधारिण इति ख स्थिता इति ख राजिलाश्चित्रिताः स्निग्धास्तिर्यगूर्ध्वञ्च वाजिभिः

ពស់គោនសៈ មានចលនាយឺត និងរាងកាយវែង មានស្នាមរង្វង់ និងលំនាំនានា ដូចជា សញ្ញាកង់រថ នង្គ័ល ត្រមុស្ស្ទិកា (ដំបង/កណ្ដាប់ដៃ) និង អង្គុស។ រាងកាយពួកវាមានខ្សែបន្ទាត់រាជីឡ ភ្លឺរលោង ហើយមានឆ្នូតទទឹងនិងបណ្ដោយ ដូចលំនាំលើសេះ។

Verse 7

व्यन्तरा मिश्रचिह्नाश् च भूवर्षाग्नेयवायवः चतुर्विधास्ते षड्विंशभेदाः षोडश गोनसाः

វ្យន្តរៈមាន ៤ ប្រភេទ៖ មានសញ្ញាចម្រុះ, នៃតំបន់ផែនដី, ប្រភេទភ្លើង, និងប្រភេទខ្យល់។ ពួកវាបែងចែកជា ២៦ អនុប្រភេទ ហើយមាន «គោណសៈ» ១៦ ផងដែរ។

Verse 8

त्रयोदश च राजीला व्यन्तरा एकविंशतिः ये ऽनुक्तकाले जायन्ते सर्पास्ते व्यन्तराः स्मृताः

រាជីឡា មាន ១៣ ហើយវ្យន្តរៈ មាន ២១។ ពស់ដែលកើតនៅពេលមិនសម (ពេលមិនបានរៀបរាប់/អពមង្គល) ត្រូវបានចងចាំថាជា «វ្យន្តរៈ»។

Verse 9

आषाढादित्रिमासैः स्याद्गर्भो माषचतुष्टये अण्ड्कानां शते द्वे च चत्वारिंशत् प्रसूयते

ចាប់ពីខែអាសាឍៈទៅ ការមានផ្ទៃពោះត្រូវបាននិយាយថា មានរយៈពេល ៣ ខែ; ហើយសម្រាប់ចំនួន ៤ ម៉ាសៈ គេថាបង្កើតបានស៊ុត ២៤០។

Verse 10

सर्पा ग्रसन्ति सूतौघान् विना स्त्रीपुन्नपुंसकान् उन्मीलते ऽक्षि सप्ताहात् कृष्णो मासाद्भवेद्वहिः

ពស់ចាប់យកទារកទើបកើតជាច្រើន លើកលែងតែអ្នកដែលកំណត់ជាស្រី ប្រុស ឬមិនមែនប្រុស (ភេទទីបី/អសមត្ថភាព)។ ភ្នែកបើកក្រោយ ៧ ថ្ងៃ ហើយក្រោយ ១ ខែ ពណ៌ខ្មៅបង្ហាញចេញខាងក្រៅ។

Verse 11

द्वादशाहात् सुबोधः स्यात् दन्ताः स्युः सूर्यदर्शनात् द्वात्रिंशद्दिनविंशत्या चतस्रस्तेषु दंष्त्रिकाः

ក្រោយ ១២ ថ្ងៃ ទារកក្លាយជាឆ្លើយតប/យល់ច្បាស់។ ពេលបានឃើញព្រះអាទិត្យ ធ្មេញចាប់ផ្តើមលេចឡើង។ ដល់ថ្ងៃទី ២០ ក្នុងចំណោម ៣២ ថ្ងៃ នោះមានធ្មេញចង្កូម ៤ នៅក្នុងពួកវា។

Verse 12

कराली मकरी कालरात्री च यमदूतिका एतास्ताः सविषा दंष्ट्रा वामदक्षिणपार्श्वगाः

ការាលី មការី កាលរាត្រី និង យមទូតិកា—អំណាចស្ត្រីទាំងនេះ មានធ្មេញពុល ហើយស្ថិតនៅចំហៀងឆ្វេង និងស្តាំ ដូចជាអ្នកអារក្សការពារ។

Verse 13

षन्मासान्मुच्यते कृत्तिं जोवेत्सष्टिसमाद्वयं नागाः सूर्यादिवारेशाः सप्त उक्ता दिवा निशि

ក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែ មនុស្សម្នាក់ត្រូវបានដោះលែងពីស្ថានភាព «ក្រឹត្តិ» (អ្នករស់ដោយការលៀនស្បែក/ការងារស្បែក)។ គួរដឹង «គូសិប» គឺការបែងចែកពេលវេលាពីរឈុតនៃ៦០។ នាគា—ម្ចាស់នៃថ្ងៃប្រចាំសប្ដាហ៍ចាប់ពីថ្ងៃអាទិត្យ—មាន៧ សម្រាប់ថ្ងៃ និងសម្រាប់យប់។

Verse 14

स्वेषां षट् प्रतिवारेषु कुलिकः सर्वसन्धिषु शङ्खेन वा महाब्जेन सह तस्योदयो ऽथवा

នៅពេលបត់ត្រឡប់ប្រាំមួយដងរបស់ពួកវា «គុលិក» (រង្វង់ខ្ចៅ/វង់ស្ពាយរ៉ាល់) មាននៅគ្រប់ចំណុចប្រសព្វ; ហើយការកើតឡើង (ឧទយ) របស់វា កើតឡើងរួមជាមួយ «សង្ខ» (សំបកខ្យង) ឬជាមួយ «មហាប្ជ» (ផ្កាឈូកធំ)។

Verse 15

द्वयीर्वा नाडिकामन्त्रमन्त्रकं कुलिकोदयः दुष्टः स कालः सर्वत्र सर्पदंशे विशेषतः

មិនថា នៅក្នុង «នាឌិកា» ពីរដែលអមង្គល ឬនៅពេលហៅថា «គុលិកោទយ» (ការកើតឡើងនៃគុលិក) កាលៈនោះត្រូវចាត់ទុកថា មិនល្អសម្រាប់ការប្រើមន្ត្រ; វាជាពេលវេលាដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ក្នុងពិធីទាំងអស់ ជាពិសេសក្នុងករណីពស់ខាំ។

Verse 16

कृत्तिका भरणी स्वाती मूलं पूर्वत्रयाश्वनी विशाखार्द्रा मघाश्लेषा चित्रा श्रवणरोहिणी

ក្រឹត្តិកា ភរណី ស្វាទី មូលា ពូវ៌ាទាំងបី អશ્વិនី វិសាខា អារទ្រា មឃា អាស្លេษា ចិត្រា ស្រាវណា និង រោហិណី។

Verse 17

हस्ता मन्दकुजौ वारौ पञ्चमी चाष्टमी तिथिः नाडिकामात्रसन्त्रकमिति ञ विनिर्दिशेदिति क , ख , ज , ट च षष्ठी रैक्ता शिवा निन्द्या पञ्चमी च चतुर्दशी

នៅពេលនក្ខត្រ «ហஸ្តា» (Hastā) ត្រូវនឹងថ្ងៃសៅរ៍ (សៅរ៍) និងថ្ងៃអង្គារ (អង្គារ) នោះទិថិទី៥ និងទី៨ ត្រូវចាត់ថាបង្កឧបសគ្គមានរយៈពេលត្រឹមមួយ «នាឌិកា» (nāḍikā) ប៉ុណ្ណោះ។ នេះហៅថាប្រភេទ «ña»។ ដូចគ្នានេះ សម្រាប់ប្រភេទ ka, kha, ja និង ṭa៖ ទិថិទី៦ ជា «ទទេ» (មិនមានប្រសិទ្ធិភាព), «śivā» ត្រូវបានរិះគន់, ហើយទិថិទី៥ និងទី១៤ ក៏គួរជៀសវាងផងដែរ។

Verse 18

सन्ध्याचतुष्टयं दुष्टं दग्धयोगाश् च राशयः एकद्विबहवो दंशा दष्टविद्धञ्च खण्डितम्

ចំណុចប្រសព្វទាំងបួន (សន្ធ្យា) នៃរាងកាយ គឺងាយរងការខូចឬឆ្លងរោគ (duṣṭa)។ ក៏មានក្រុមលក្ខណៈជំងឺដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដុតឆេះផងដែរ។ ស្នាមខាំ (daṃśa) អាចមានមួយ ក៏អាចមានពីរ ឬច្រើន; ហើយរបួសរួមមានរបួសដោយខាំ ដោយចាក់/ទម្លុះ និងរបួសដែលរហែក ឬបែកជាបំណែក។

Verse 19

अदंशमवगुप्तं स्याद्दंशमेवं चतुर्विधम् त्रयो द्व्येकक्षता दंशा वेदना रुधिरोल्वणा

ដំបៅដែលគ្មានស្នាមខាំពិតប្រាកដ ត្រូវហៅថា «អវគុប្ត» (avagupta) គឺជាអាការ​ហើមលាក់បាំង។ ស្នាមខាំពិត (daṃśa) មានបួនប្រភេទ; ក្នុងនោះមានស្នាមដែលមានរន្ធបី រន្ធពីរ ឬរន្ធតែមួយ—មានលក្ខណៈឈឺចាប់ និងហូរឈាមច្រើន។

Verse 20

नक्तन्त्वेकाङ्घ्रिकूर्माभा दंशाश् च यमचोदिताः दीहीपिपीलिकास्पर्शी कण्ठशोथरुजान्वितः

បន្ទាប់មក ដោយព្រះបញ្ជារបស់យម (Yama) សត្វខាំដែលដើរពេលយប់ មានរាងដូចអណ្តើក និងមានជើងតែមួយ មកវាយប្រហារគាត់; គាត់ក៏ត្រូវទារុណដោយការប៉ះពាល់ពីសត្វល្អិតចាក់ឈឺ និងស្រមោច ហើយរងការហើមបំពង់ក និងការឈឺចាប់។

Verse 21

सतोदो रन्थितो दंशः सविषो न्यस्तनिर्विषः देवालये शून्यगृहे वल्मीकोद्यानकोटरे

ស្នាមខាំ/ស្នាមចាក់ (daṃśa) អាចជាប្រភេទចាក់ជ្រៀត ប្រភេទរហែក/កូរខ្ទេច ប្រភេទមានពិស ឬប្រភេទដែលពិសត្រូវបានដាក់រួច (ឬពិសបានអស់កម្លាំង)។ សត្វឬស្នាមបែបនេះ អាចជួបប្រទះនៅក្នុងវិហារ នៅផ្ទះទទេ នៅរូងស្រមោច (វល្មីក) នៅសួនច្បារ ឬក្នុងរន្ធ/ប្រហោង។

Verse 22

रथ्यासन्धौ श्मशाने च नद्याञ्च सिन्धुसङ्गमे द्वीपे चतुष्पथे सौधे गृहे ऽब्जे पर्वताग्रतः

នៅចំណុចប្រសព្វផ្លូវ នៅទីបូជាសព នៅមាត់ទន្លេ និងកន្លែងប្រសព្វទន្លេជួបសមុទ្រ នៅលើកោះ នៅចំណុចផ្លូវបួន នៅវិមានជាន់លើ នៅក្នុងផ្ទះ លើផ្កាឈូក និងមុខកំពូលភ្នំ—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថាជាទីកន្លែងមានអានុភាពសម្រាប់ពិធីដូចជា ជបៈ និងវ្រតៈ។

Verse 23

विलहद्वारे जीर्णकूपे जीर्णवेश्मनि कुड्यके शिग्रुश्लेष्मातकाक्षेषु जम्बू डुम्बरेणेषु च

ទ្វារដែលបាក់ឬបើកហូរ អណ្ដូងចាស់រលំ ផ្ទះចាស់ពុកផុយ និងជញ្ជាំងខូច—ដូចគ្នានេះដែរ ការស្ថិតនៅកណ្ដាលដើមសិគ្រុ (śigru), ស្លេស្មាតក (śleṣmātaka), និងអក្ស (akṣa) ហើយក៏នៅកណ្ដាលដើមជាំបូ (jambū) និងឌុំបរ (ḍumbara)—ត្រូវចាត់ទុកជាកំហុស និងអសុភមង្គលសម្រាប់ទីលំនៅ/ទីតាំង។

Verse 24

वटे च जीर्णप्राकारे खास्यहृत्कक्षजत्रुणि तालौ शङ्खे गले मूर्ध्नि चिवुके नाभिपादयोः

ហើយ (ការរងទុក្ខ/រោគ) ក៏ស្ថិតនៅត្រង់វដៈ (តំបន់ក្រលៀន/ចន្លោះភ្លៅ) និងក្នុងស្នាមចាស់; នៅមាត់ និងបំពង់ក នៅតំបន់បេះដូង នៅក្លៀក និងឆ្អឹងក; លើមាត់លើ (ក្រអូមមាត់) នៅត្រង់សៀត នៅក នៅលើក្បាល នៅចង្កា ហើយនៅផ្ចិត និងជើងផងដែរ។

Verse 25

दंशो ऽशुभः शुभो दूतः पुष्पहस्तः सुवाक् सुधीः लिङ्गवर्णसमानश् च शुक्लवस्त्रो ऽमलः शुचिः

អ្នកនាំសារ​ដែលមានស្នាមខាំ (ឬស្នាមចាក់) គឺអសុភមង្គល។ តែអ្នកនាំសារដែលសុភមង្គល គឺអ្នកកាន់ផ្កានៅក្នុងដៃ និយាយល្អ មានប្រាជ្ញា មានលក្ខណៈរាងកាយ និងពណ៌សម្បុរត្រឹមត្រូវសមស្រប ស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស ស្អាតឥតមន្ទិល និងបរិសុទ្ធ។

Verse 26

अपद्वारगतः शस्त्री प्रमादी भूगतेक्षणः विवर्णवासाः पाशादिहस्तो गद्गदवर्णभाक्

បុរសកាន់អាវុធឈរនៅទ្វារមិនសុភមង្គល មានអាកប្បកិរិយាធ្វេសប្រហែស មើលចុះទៅដី ស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស្រអាប់ ឬផ្លាស់ពណ៌ កាន់ខ្សែចង (បាស) ឬវត្ថុដូចគ្នានៅក្នុងដៃ ហើយនិយាយសម្លេងរអាក់រអួល/ស្អក—ទិដ្ឋភាពបែបនេះជាសញ្ញាអពមង្គល។

Verse 27

शुष्ककाष्ठाश्रितः खिन्नस्तिलाक्तककरांशुकः आर्द्रवासाः कृष्णरक्तपुष्पयुक्तशिरोरुहः

គាត់គួរអាស្រ័យនៅជិតឈើស្ងួតសម្រាប់ភ្លើង ស្ថិតក្នុងភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងនឿយហត់ដោយតបស្យា ដៃ និងសម្លៀកបំពាក់លាបពណ៌ក្រហមពីតីឡា-អាល់កតក (ពណ៌ក្រហមពីល្ង) ពាក់ខោអាវសើម ហើយដាក់ផ្កាពណ៌ខ្មៅ និងក្រហមនៅលើសក់។

Verse 28

कुचमर्दी नखच्छेदी गुदस्पृक् पादलेखकः सदंशमवलुप्तमिति ञ कण्ठशोषरुजान्त्रित इति ञ केशमुञ्ची तृणच्छेदी दुष्टा दूतास्तथैकशः

ស្ត្រីជាអ្នកនាំសារ ដែលច្របាច់សុដន់ កាត់ក្រចក ប៉ះរន្ធគូថ ឬកោស/សម្គាល់ដីដោយជើង; អ្នកមានស្នាមខាំ ឬសក់ជ្រុះជាបន្ទះៗ; អ្នករងការស្ងួតបំពង់ក ការឈឺចាប់ និងទុក្ខពោះវៀន—បែបនេះគេគួរដឹងថាជាអ្នកនាំសារអពមង្គល (ទុṣṭā)។ ដូចគ្នានេះ អ្នកដកសក់ ឬកាត់ស្មៅដោយឥតប្រយោជន៍ ក៏ជាអ្នកនាំសារមានលក្ខណៈអាក្រក់ផងដែរ។

Verse 29

इडान्या वा वहेद्द्वेधा यदि दूतस्य चात्मनः आभ्यां द्वाभ्यां पुष्टयास्मान् विद्यास्त्रीपुन्नपुंसकान्

បើអ៊ីដា-ណាឌី ឬប៉ិង្គលា (ចរន្តផ្សេង) ហូរជាទ្វេភាគ ក្នុងអ្នកនាំសារ និងក្នុងខ្លួនឯង នោះគួរពិនិត្យពីចរន្តទាំងពីរនេះ—តាមសញ្ញានៃកម្លាំង និងការចិញ្ចឹម—ដើម្បីដឹងថាលទ្ធផល/ចំណេះដឹងបន្តទៅមានលក្ខណៈស្ត្រី បុរស ឬអព្យាក្រឹត។

Verse 30

दूतः स्पृशति यद्गात्रं तस्मिन् दंशमुदाहरेत् दूताङ्घ्रिचलनं दुष्ठमुत्थितिर्निश् चला शुभा

អវយវៈណាដែលអ្នកនាំសារប៉ះ គួរប្រាប់ថាកន្លែងនោះឯងរងស្នាមខាំ/របួស។ ការធ្វើចលនាជើងរវើរវាយរបស់អ្នកនាំសារ ជាអពមង្គល; ការឈរឡើងយ៉ាងមាំមួន មិនរវើរវាយ ជាមង្គល។

Verse 31

जीवपार्श्वे शुभो दूतो दुष्टो ऽन्यत्र सम्मागतः जीवो गतागतैर् दुष्टः शुभो दूतनिवेदने

ពេលអ្នកនាំសារមង្គលមកបង្ហាញខ្លួននៅជិតខាងមនុស្សរស់ តែអ្នកនាំសារអពមង្គលត្រូវជួបនៅកន្លែងផ្សេង មនុស្សនោះរងអពមង្គលដោយការទៅមក។ ប៉ុន្តែបើសេចក្តីរាយការណ៍/សាររបស់អ្នកនាំសារមង្គល នោះគេចាត់ទុកថាមង្គល។

Verse 32

दूतस्य वाक् प्रदुष्टा सा पूर्वामजार्धनिन्दिता विभक्तैस्तस्य वाक्यान्तैर्विषर्निर्विषकालता

ពាក្យសម្តីរបស់ទូតអាចខូចខាត ត្រូវបានរិះគន់ថាជាកំហុស «pūrvāmajārdha-ninditā»; ហើយបើបំបែកចុងប្រយោគខុស នាំទៅកំហុស «viṣa–nirviṣa–kālatā» គឺបម្លែង «ពុល» ទៅជា «មិនពុល» (ឬផ្ទុយ) ដោយការបែងចែក និងចង្វាក់ពាក្យខុស។

Verse 33

आद्यैः स्वरैश् च काद्यश् च वर्गैर् भिन्नलिपिर्द्विधा स्वरजो वसुमान्वर्गी इतिक्षेपा च मातृका

ដោយអក្សរស្រៈដំបូង និងដោយក្រុមអក្សរចាប់ពី ka ជាដើម អក្សរលិខិត (អក្ខរក្រម) មានពីរប្រភេទ។ មាត្រិកា (តារាងសំឡេង) ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជា៖ «svaraja» (កើតពីស្រៈ), «vasumat» (ប្រាំបីផ្នែក), «vargī» (ព្យញ្ជនៈជាក្រុម), និង «iti-kṣepā» (សញ្ញាបន្ថែម “iti” នៅចុង)។

Verse 34

वाताग्नीन्द्रजलात्मानो वर्गेषु च चतुष्टयम् नपुंसकाः पञ्चमाः स्युः स्वराः शक्राम्बुयोनयः

ក្នុងវರ್ಗព្យញ្ជនៈ (varga) ជួរបួនដំបូង ត្រូវបានកំណត់ដោយ វាត (ខ្យល់), អគ្គិ (ភ្លើង), ឥន្ទ្រ (Indra), និង ជល (ទឹក)។ ជួរទីប្រាំ ជានពុংসក (អព្យាក្រឹត)។ រីឯស្រៈ ត្រូវបានកំណត់ដោយ Śakra (ឥន្ទ្រ), Ambu (ទឹក), និង Yoni (ប្រភព/កំណើត)។

Verse 35

दुष्टौ दूतस्य वाक्पादौ वाताग्नी मध्यमो हरिः प्रशस्ता वारुणा वर्णा अतिदुष्टा नपुंसकाः

សម្រាប់ទូត សញ្ញាពីសម្តី និងពីជើង គឺអមង្គល។ ពណ៌សម្បុរដែលលេចធ្លោដោយ វាត និង អគ្គិ គឺមធ្យម; ពណ៌ hari (លឿងបៃតង/ត្នោតបៃតង) គឺប្រសើរ; ពណ៌ vāruṇa (សម្បុរទឹក) ក៏ប្រសើរដែរ; តែរូបរាងនពុংসក (មិនបញ្ជាក់ភេទ) គឺអមង្គលខ្លាំងបំផុត។

Verse 36

प्रस्थाने मङ्गलं वाक्यं गर्जितं मेघहस्तिनोः प्रदक्षिणं फले वृक्षे वामस्य च रुतं जितं

នៅពេលចេញដំណើរ ពាក្យមង្គល សំឡេងគ្រហឹមដូចផ្គររបស់ពពក និងដំរី សញ្ញាប្រទក្សិណ (បង្វិលស្តាំ) ផ្លែមានលើដើមឈើ និងសំឡេងហៅពីខាងឆ្វេង—ទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសញ្ញាល្អ នាំឲ្យឈ្នះជ័យ។

Verse 37

शुभा गीतादिशब्दाः स्युरीदृशं स्यादसिद्धये अनर्थगीरथाक्रन्दो दक्षिणे विरुतं क्षुतम्

សំឡេងមង្គល ដូចជា ការច្រៀង និងអ្វីៗដទៃទៀត គេរាប់ថាល្អ; ប៉ុន្តែសំឡេងប្រភេទនេះក៏អាចជាសញ្ញានៃការបរាជ័យ។ ដូចគ្នានេះ ការនិយាយឥតន័យ ការយំរំជួល សំឡេងហៅដែលឮពីខាងស្តាំ (ខាងត្បូង) និងការក្អក/កណ្ដាស់នៅពេលនោះ គឺជានិមិត្តនៃការមិនទទួលបាន។

Verse 38

वेश्या क्षुतो नृपः कन्या गौर्दन्ती मुरजध्वजौ क्षीराज्यदधिशङ्खाम्बु छत्रं भेरी फलं सुराः

នារីវេស្យា; ការកណ្ដាស់; ព្រះមហាក្សត្រ; កញ្ញា; គោ; ដំរី; ស្គរ និងទង់; ទឹកដោះគោ ឃី (ghee) ទឹកដោះជូរ ស័ង្ខ និងទឹក; ឆ័ត្រ; ស្គរធំ; ផ្លែឈើ; និងស្រាមេរា—ទាំងនេះគេរាប់ជាវត្ថុនិមិត្ត (nimitta) ក្នុងបរិបទនេះ។

Verse 39

तण्डुला हेम रुप्यञ्च सिद्धये ऽभिमुखा अमी सकाष्ठः सानलः कारुर्मलिनाम्बरभावभृत्

អង្ករ (គ្រាប់ស្រូវ) មាស និងប្រាក់—វត្ថុទាំងនេះត្រូវដាក់ឲ្យបែរមុខទៅរក (ពិធី/អ្នកសាធក) ដើម្បីឲ្យបានសិទ្ធិ (siddhi) ជោគជ័យ។ ក៏ដូចគ្នា ជាសញ្ញាល្អ គឺសិប្បករ (kāru) មកដល់ដោយកាន់ឈើឆេះ និងភ្លើង ហើយស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់កខ្វក់ (សាមញ្ញ មិនតុបតែង)។

Verse 40

गलस्थटङ्गो गोमायुगृध्रोलूककपर्दिकाः तैलं कपालकार्पासा निषेधे भस्म नष्टये

សម្រាប់ទប់ស្កាត់ (ការប៉ះពាល់អាក្រក់/មន្តអាប) គេប្រើប្រេងដែលចម្អិនជាមួយ galasthaṭaṅga, លាមកគោ, សត្វអក្សរ (vulture), សត្វអូល (owl) និង kapardikā; រួមទាំងឆ្អឹងក្បាល (ក្បាលឆ្អឹង) និងកប្បាស—នេះជាវិធានកំណត់សម្រាប់បំបាត់ bhasma (ផេះពុល/ឥទ្ធិពលផេះ)។

Verse 41

विषरोगाश् च सप्त स्युर्धातोर्धात्वन्तराप्तितः विषदंशो ललाटं यात्यतोनेत्रं ततौ सुखम् आस्याच्च वचनीनाड्यौ धातून प्राप्नोति हि क्रमात्

ជំងឺពុល គេនិយាយថាមាន៧ ប្រភេទ កើតឡើងព្រោះពុលឆ្លងពីធាតុរាងកាយ (dhātu) មួយទៅធាតុមួយទៀត។ កន្លែងពុល/ស្នាមខាំ ដំបូងឡើងទៅលើថ្ងាស បន្ទាប់ទៅភ្នែក ហើយក្រោយមកមានការស្រាល។ ពីមាត់ វាឆ្លងទៅកាន់បំពង់នៃការនិយាយ ហើយតាមលំដាប់ វាចូលទៅដល់ធាតុរាងកាយទាំងឡាយ។

Frequently Asked Questions

Its key function is structural: it closes the Mantra-paribhāṣā section and signals a methodological shift from defining mantra-technicalities to applying them in a medical-ritual context.

By insisting on correct śāstric framing and disciplined transitions, it models how precise knowledge and right procedure support dharmic action—turning technique into sādhana rather than mere utility.