Adhyaya 18
Svāyambhuva-vaṁśa-varṇanam (Description of the Lineage of Svāyambhuva Manu)
អគ្គិ បន្តការបង្រៀនបែបសព្វវិជ្ជា ដោយផ្លាស់ពីកំណើតលោកទៅកាន់ធម៌តាមវង្សាវតារ៖ វង្សស្វាយម្ភូវមនុ ត្រូវបានរៀបរាប់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រពិសិដ្ឋ ដើម្បីបញ្ជាក់របៀបពិធី ក្សត្រភាព និងការកើតមានជាបន្ទាប់នៃសត្វលោក។ ចាប់ពីកូនចៅស្វាយម្ភូវមនុ (ព្រីយវ្រត, ឧត្តានបាទ, និងសតារូបា) បន្ទាប់មកលើកឡើងធ្រុវៈធ្វើតបស្យា រហូតវិષ્ણុប្រទានទីតាំងអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងចក្រវាល (ធ្រុវៈជាផ្កាយប៉ូល)។ វង្សបន្តដល់ការកើតព្រឹថុពីវេណៈ ជាគំរូរាជឫសិ; ផែនដី (វសុន្ធរា) ត្រូវបាន “បូមទឹកដោះ” ដើម្បីចិញ្ចឹមដំណាំ និងជីវិត សញ្ញានៃការទាញយកធនធានដោយធម៌សម្រាប់សុខសាធារណៈ។ បន្ទាប់មកនិយាយពីប្រចេតសៈធ្វើអាស្កេស៊ីស ការរៀបការជាមួយម៉ារីសា និងកំណើតទក្សៈ ដែលពង្រីកសೃષ્ટិដោយកូនស្រីផ្តល់ឲ្យធម៌ កശ്യប សោម និងអ្នកដទៃ។ ចុងក្រោយបញ្ជីវិಶ್ವេទេវា សាធ្យា មារុត វសុ រុទ្រ; នាមស្កន្ធ; និងវិશ્વកម្មា ជាស្ថាបត្យករទេវៈ បង្ហាញវិធីបុរាណៈ៖ បញ្ជី និងវង្សជាសូចនាករចំណេះដឹងពិធីភ្ជាប់កូស្មូឡូជីទៅនឹងសង្គម សិប្បកម្ម និងភក្តិ។
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये जगत्सर्गवर्णनं नाम सप्तदशो ऽध्यायः अथ अष्टादशो ऽध्यायः स्वायम्भुववंशवर्णनम् अग्निर् उवाच प्रियव्रतोत्तानपादौ मनोः स्वायम्भुवात् सुतौ अजीजनत्स तां कन्यां शतरूपां तपोन्विताम्
ដូច្នេះ ក្នុង អគ្និពុរាណៈ មហាពុរាណដើម បញ្ចប់ជំពូកទី១៧ មានចំណងជើង «ពិពណ៌នាការបង្កើតលោក»។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី១៨ «ពិពណ៌នាវង្សស្វាយម្ភូវ»។ អគ្និបានមានព្រះវាចា៖ ពីស្វាយម្ភូវមនុ មានកូនប្រុសពីរ ព្រីយវ្រត និង ឧត្តានបាទ ហើយក៏បានបង្កើតកូនស្រី សតរូបា ដែលពោរពេញដោយតបស។
Verse 2
न् भूतमुच्चावचं प्रजा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः निश्चितमिति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां सद्रूपाञ्च तपोन्वितामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां शतरूपां तपोन्वितामिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः काम्यां कर्दमभार्यातः सम्राट् कुक्षिर्विराट् प्रभुः सुरुच्यामुत्तमो जज्ञे पुत्र उत्तानपादतः
«បានបង្កើតសត្វមានជីវិតនានា និងពូជពង្ស»—នេះជាអត្ថបទក្នុងសៀវភៅចម្លងដែលបានសម្គាល់; ច្បាប់មួយទៀតមានថា «ជាការប្រាកដ»។ ច្បាប់មួយថា៖ «បានបង្កើតកូនស្រី ជាកញ្ញា មានរូបសម្បត្តិ និងពោរពេញដោយតបស»; ច្បាប់សម្គាល់មួយទៀតថា៖ «បានបង្កើតកូនស្រី កញ្ញា សតរូបា ពោរពេញដោយតបស»។ ពី កាម្យា ភរិយារបស់ ករទមៈ កើតមាន សម្រដ្ឋ កុក្សិ វិរាដ្ឋ និង ប្រភុ។ ពី សុរុចិ កូនប្រុស ឧត្តម កើតពី ឧត្តានបាទ។
Verse 3
सुनीत्यान्तु ध्रुवः पुत्रस्तपस्तेपे स कीर्तये ध्रुवो वर्षसहस्राणि त्रीणि दिव्यानि हे मुने
តែ ធ្រុវៈ កូនប្រុសរបស់ សុនីតិ បានធ្វើតបស ដើម្បីកិត្តិយស; ឱ មុនីអើយ ធ្រុវៈបានបន្តអស់រយៈពេល បីពាន់ឆ្នាំទេវៈ។
Verse 4
तस्मै प्रीतो हरिः प्रादान्मुन्यग्रे स्थानकं स्थिरम् श्लोकं पपाठ ह्य् उशना वृद्धिं दृष्ट्वा स तस्य च
ហរិ (វិෂ្ណុ) ពេញចិត្តនឹងគាត់ បានប្រទាន—នៅមុខមុនីដ៏អធិការណ៍—នូវស្ថានដ៏មាំមួន និងអចិន្ត្រៃយ៍។ ហើយ ឧសនា (សុក្រចារីយៈ) ឃើញសេចក្តីរុងរឿងរបស់គាត់ ក៏បានសូត្រស្លោកមួយអំពីរឿងនោះផងដែរ។
Verse 5
अहो ऽस्य तपसो वीर्यमहो श्रुतमहोद्भुतम् यमद्य पुरतः कृत्वा ध्रुवं सप्तर्षयः स्थिताः
អហោ! អស្ចារ្យណាស់ កម្លាំងនៃតបសរបស់គាត់; អស្ចារ្យណាស់ អ្វីដែលបានឮ—ពិតជាគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល—ព្រោះថ្ងៃនេះ សប្តឫសីទាំងប្រាំពីរ ឈរដោយដាក់ ធ្រុវៈ (តារាប៉ូល) នៅមុខពួកគេ។
Verse 6
तस्मात् शिष्टिञ्च भव्यञ्च ध्रुवाच्छम्भुर्व्यजायत शिष्टेराधत्त सुछाया पञ्च पुत्रानकल्मषान्
ដូច្នេះ ពីព្រះអង្គនោះ បានកើតមាន «សិષ્ટិ» និង «ភវ្យ»; ហើយពី «ធ្រុវ» បានកើត «សម្ភុ»។ ពី «សិષ્ટិ» នោះ «សុច្ឆាយា» បានបង្កើតកូនប្រុសប្រាំ អសុចរិតមិនមាន (គ្មានបាប)។
Verse 7
रिपुं रिपुञ्जयं रिप्रं वृकलं वृकतेजसम् रिपोराधत्त बृहती चाक्षुषं सर्वतेजसम्
ព្រះអង្គគឺ «សត្រូវ (នៃអធម៌)», «អ្នកឈ្នះសត្រូវ», «បរិសុទ្ធ»; «អ្នកមានទង់សញ្ញាចចក» និង «អ្នកមានពន្លឺដូចចចក»។ ព្រះអង្គបណ្តេញសត្រូវ; (ព្រះអង្គគឺ) «មហា/ទូលាយ (បૃហតី)», «អ្នកមើលឃើញទាំងអស់ (ចក្ខុស)», និង «អ្នកមានតេជៈសកល»។
Verse 8
अजीजनत् पुष्करिण्यां वीरिण्यां चाक्षुषो मनुम् मनोरजायन्त दश नड्वलायां सुतोत्तमाः
«ចក្ខុស» (មនុ) បានបង្កើត «មនុ» (ដែលហៅថា ចក្ខុស) ពី «ពុស្ករិណី»; ហើយពី «វីរិណី» បានកើតកូនប្រុសល្អឥតខ្ចោះដប់នាក់; និងពី «ណឌ្វលា» ក៏បានកើតកូនប្រុសប្រសើរបំផុតដែរ។
Verse 9
ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक्कविः अग्निष्टुरतिरात्रश् च सुद्युम्नश्चाभिमन्युकः
«ឩរុ», «បុរុ», «សតទ្យុម្ន», «តបស្វី», «សត្យវាក», «កវិ», «អគ្និષ્ટុ», «អតិរាត្រ», ហើយក៏មាន «សុទ្យុម្ន» និង «អភិមន្យុក»—ទាំងនេះជាព្រះនាមកូនចៅក្នុងខ្សែពូជ។
Verse 10
ऊरोरजनयत् पुत्रान् षडग्नेयी महाप्रभान् अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसङ्गयम्
ពីភ្លៅរបស់នាង «អគ្នេយី» (ព្រះនាងដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអគ្និ) បានបង្កើតកូនប្រុសប្រាំមួយ មានតេជៈដ៏មហិមា៖ «អង្គ», «សុមនស», «ស្វាតិ», «ក្រತು», «មង្គិរស», និង «សង្គយ»។
Verse 11
अङ्गात् सुनीथापत्यं वै वेणमेकं व्यजायत स्थानमुत्तममिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यदत्र इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तस्मात् श्लिष्टिञ्च इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः श्लिष्टेआराधत्त इति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः उरूरिति ख,ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः अरक्षकः पापरतः स हतो मुनिभिः कुशैः
ពីអង្គៈ ពិតប្រាកដ បានកើតកូនប្រុសតែមួយឈ្មោះ វេណៈ ជាកូនរបស់ សុនីថា។ ដោយមិនជាអ្នកការពារប្រជា ហើយលង់លៀមក្នុងអំពើបាប គាត់ត្រូវបានព្រះឥសីសម្លាប់ដោយស្លឹកគុសៈ។
Verse 12
प्रजार्थमृषयोथास्य ममन्थुर्दक्षिणं करं वेणस्य मथितो पाणौ सम्बभूव पृथुर् नृपः
បន្ទាប់មក ដើម្បីសុខសាន្តរបស់ប្រជាជន ព្រះឥសីទាំងឡាយបាន “កូរ” ដៃស្តាំរបស់វេណៈ។ ពីការកូរដៃរបស់ស្តេចវេណៈ នោះ ស្តេច ព្រឹថុ បានកើតឡើង។
Verse 13
तं दृष्ट्वा मुनयः प्राहुरेष वै मुदिताः प्रजाः करिष्यति महातेजा यशश् च प्राप्स्यते महत्
ព្រះឥសីទាំងឡាយឃើញគាត់ហើយ បាននិយាយថា៖ «មហាបុរសមានពន្លឺធំរូបនេះ នឹងធ្វើឲ្យប្រជាជនរីករាយ ហើយនឹងទទួលបានកិត្តិយសដ៏ធំ»។
Verse 14
स धन्वी कवची जातस्तेजसा निर्दहन्निव पृथुर्वैण्यः प्रजाः सर्वा ररक्ष क्षेत्रपूर्वजः
គាត់កើតមកកាន់ធ្នូ និងពាក់អាវក្រោះ ដូចជាកំពុងដុតបំផ្លាញអំពើអាក្រក់ដោយពន្លឺរបស់ខ្លួន។ ព្រឹថុ វៃណ្យៈ កូនរបស់វេណៈ—ជាអ្នកកើតក្នុងវង្សក្សេត្រ—បានការពារប្រជាទាំងអស់។
Verse 15
राजसूयाभिषिक्तानामाद्यः स पृथिवीपतिः तस्माच्चैव समुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ
ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានទទួលពិធីអភិសេករាជសូយៈ គាត់ជាព្រះមហាក្សត្រដំបូងជាម្ចាស់ផែនដី។ ហើយពីគាត់ផងដែរ បានកើតមានមន្ត្រីជំនាញពីររូប គឺ សូតៈ និង មាគធៈ។
Verse 16
तत्स्तोत्रञ्चक्रतुर्वीरौ राजाभूज्जनरञ्जनात् दुग्धा गौस्तेन शस्यार्थं प्रजानां जीवनाय च
វីរបុរសទាំងពីរនោះបានតែងស្តូត្រនោះ; ហើយព្រោះព្រះអង្គធ្វើឲ្យប្រជាជនរីករាយ ទ្រង់បានក្លាយជាព្រះរាជា។ ដោយទ្រង់ គោត្រូវបានដោះទឹកដោះ ដើម្បីប្រយោជន៍ដំណាំ និងអាហារបំប៉ន ហើយសម្រាប់ការរក្សាជីវិតប្រជារាស្ត្រផងដែរ។
Verse 17
सह देवैर् मुनिगणैर् गन्धर्वैः साप्सरोगणैः पितृभिर्दानवैः सर्पैर् वीरुद्भिः पर्वतैर् जनैः
ជាមួយទេវតាទាំងឡាយ ក្រុមមុនី និងគណៈគន្ធર્વ ព្រមទាំងក្រុមអប្សរា; ជាមួយបិត្ឫ ទានវ សត្វពស់; ជាមួយវល្លិ និងរុក្ខជាតិ ភ្នំ និងមនុស្សទាំងឡាយ។
Verse 18
तेषु तेषु च पात्रेषु दुह्यमाना वसुन्धरा प्रादाद्यथेप्सितं क्षीरन्तेन प्राणानधारयत्
នៅក្នុងភាជននីមួយៗនោះ ពេលវសុន្ធរា (ផែនដី) ត្រូវបានដោះដូចជាគោ នាងបានផ្តល់ទឹកដោះតាមដែលប្រាថ្នា; ដោយទឹកដោះនោះ ពួកគេបានទ្រទ្រង់ជីវិតរបស់ខ្លួន។
Verse 19
पृथोः पुत्रौ तु धर्मज्ञौ जज्ञाते ऽन्तर्द्विपालिनौ शिखण्डी हविर्धानमन्तर्धानात् व्यजायत
ពីព្រឹថុ មានកូនប្រុសពីរនាក់ដែលដឹងធម៌ គឺ អន្តរទ្វិ និង បាលិន។ ពីអន្តរធានៈ សិខណ្ឌី បានបង្កើត ហវិរធានៈ។
Verse 20
हविर्धानात् षडाग्नेयी धीषणाजनयत् सुतान् प्राचीनवर्हिषं शुक्रं गयं कृष्णं व्रजाजिनौ
ពីហវិរធានៈ ឥស្ត្រីឈ្មោះ ិឥដាហ្គ្នេយី (ធិសណា) បានបង្កើតកូនប្រុស—ប្រាចីនវរហិស សុក្រកៈ គយ ក្រឹષ્ણ វ្រាជ និង អជិន។
Verse 21
प्राचीनाग्राः कुशास्तस्य पृथिव्यां यजतो यतः प्राचीनवर्हिर्भगवान् महानासीत्प्रजापतिः
ព្រោះព្រះអង្គបានប្រតិបត្តិយជ្ញលើផែនដី ដោយប្រើស្មៅកុសៈដែលចុងបែរទៅទិសកើត ដូច្នេះព្រះប្រាជាបតិដ៏គួរគោរពនោះ ត្រូវបានល្បីថា «ព្រាចីនវរហិស» មហាបុរស។
Verse 22
सवर्णाधत्त सामुद्री दश प्राचीनवर्हिषः राजसूयाभिव्यक्तानामाद्य इति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः शुभ्रमिति ग,चिह्नितपुस्तकपाठः सुवर्णाधत्त इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः
សវರ್ಣាធត្ត, សាមុទ្រី និងកូនប្រុសដប់នាក់របស់ព្រាចីនវរហិស—ក្នុងអត្ថបទខ្លះមានការអានថា «ជាអ្នកដំបូងក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានបង្ហាញដោយរាជសូយ»; ខ្លះអានថា «សុភ្រ»; និងខ្លះអានថា «សុវರ್ಣាធត្ត»—ពួកគេទាំងអស់ដែលគេហៅថា «ប្រចេតស» ជាអ្នកឯកទេសដល់កំពូលក្នុងធនុર્વេទ (វិជ្ជាព្រួញធ្នូ)។
Verse 23
अपृथग्धर्मचरणास् ते तप्यन्त महत्तपः दशवर्षसहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः
ពួកគេដែលប្រតិបត្តិធម៌ដោយមិនបែកចេញពីផ្លូវ តាំងចិត្តធ្វើតបៈដ៏មហិមា ដេកស្ថិតក្នុងទឹកសមុទ្រ អស់រយៈពេលដប់ពាន់ឆ្នាំ។
Verse 24
प्रजापतित्वं सम्प्राप्य तुष्टा विष्णोश् च निर्गताः भूः खं व्याप्तं हि तरुभिस्तांस्तरूनदहंश् च ते
ពួកគេបានទទួលស្ថានភាពជាប្រាជាបតិ ហើយមានចិត្តពេញចិត្ត ក៏ចេញមកពីព្រះវិෂ್ಣុ។ ពិតណាស់ ផែនដី និងមេឃត្រូវបានពោរពេញដោយដើមឈើ; ហើយពួកគេបានដុតដើមឈើទាំងនោះ។
Verse 25
मुखजाग्निमरुद्भ्यां च दृष्ट्वा चाथ द्रुमक्षयम् उपगम्याब्रवीदेतान् राजा सोमः प्रजापतीन्
បន្ទាប់មក ពេលឃើញភ្លើងដែលចេញពីមាត់ និងខ្យល់ទាំងឡាយ ហើយឃើញការបំផ្លាញដើមឈើ ព្រះរាជា សោមៈ បានចូលទៅជិតប្រាជាបតិទាំងនោះ ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេ។
Verse 26
कोपं यच्छत दास्यन्ति कन्यां वो मारिषां वराम् तपस्विनो मुनेः कण्डोः प्रम्लोचायां ममैव च
ចូរអ្នកទាំងឡាយទប់ស្កាត់កំហឹង។ ពួកគេនឹងប្រគល់កញ្ញាដ៏ប្រសើរ មារិសា (Māriṣā) ជូនអ្នក—កើតពីមុនីតបស្វី កណ្ឌុ (Kaṇḍu) និងអប្សរា ប្រម្លោចា (Pramlocā) ហើយក៏ជាសាច់ញាតិរបស់ខ្ញុំផងដែរ។
Verse 27
भविष्यं जानता सृष्टा भार्या वो ऽस्तु कुलङ्करी अस्यामुत्पत्स्यते दक्षः प्रजाः संवर्धयिष्यति
ព្រះសೃಷ್ಟិករ ដោយដឹងអនាគតជាមុន បានបង្កើតនាង ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមឲ្យនាងជាភរិយារបស់អ្នកទាំងឡាយ ជាគ្រឿងអលង្ការនៃវង្សត្រកូល។ ពីនាងនេះ ដក្ខ (Dakṣa) នឹងកើតឡើង ហើយគាត់នឹងចិញ្ចឹមបង្កើនសត្វលោកទាំងអស់»។
Verse 28
प्रचेतसस्तां जगृहुर्दक्षोस्याञ्च ततो ऽभवत् अचरांश् च चरांश् चैव द्विपदोथ चतुष्पदः
ព្រះប្រចេតស (Pracetases) ទាំងឡាយបានទទួលនាង (ជាភរិយា) ហើយពីនាងនោះ ដក្ខ (Dakṣa) បានកើតឡើង។ ពីគាត់វិញ បានកើតមានសត្វអចល និងសត្វចល—ទាំងសត្វពីរជើង និងសត្វបួនជើង។
Verse 29
स सृष्ट्वा मनसा दक्षः पश्चादसृजत स्त्रियः ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश
ដក្ខ (Dakṣa) បានបង្កើតកូនចៅជាមុនដោយចិត្ត (មនសា) រួចមកទើបបង្កើតស្ត្រីទាំងឡាយ។ គាត់បានប្រគល់កូនស្រីដប់នាក់ឲ្យធម្ម (Dharma) និងដប់បីនាក់ឲ្យកശ്യប (Kaśyapa)។
Verse 30
सप्ताविंशति सोमाय चतस्त्रो ऽरिष्टनेमिने द्वे चैव बहुपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे अदात्
គាត់បានប្រគល់កូនស្រីម្ភៃប្រាំពីរនាក់ឲ្យសោម (Soma) បួននាក់ឲ្យអរិଷ្ដនេមិ (Ariṣṭanemi) ពីរនាក់ឲ្យបហុបុត្រ (Bahuputra) និងពីរនាក់ឲ្យអង្គិរាស (Aṅgiras)។
Verse 31
तासु देवाश् च नागाद्या मैथुनान्मनसा पुरा धर्मसर्गम्प्रवक्ष्यामि दशपत्नीषु धर्मतः
ក្នុងចំណោមនាងទាំងនោះ ព្រះទេវតា ព្រមទាំងនាគ និងអ្នកដទៃ កាលពីបុរាណ បានបង្កើតពូជពង្សដោយសហសមាគមតាមចិត្ត។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់តាមលំដាប់អំពី «ធម្មសರ್ಗ» ការបង្កើតដ៏សុចរិត ដែលកើតឡើងតាមរយៈភរិយាទាំងដប់ ដោយអនុលោមតាមធម្ម។
Verse 32
विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्यान् साध्या व्यजायत मरुत्त्वया मरुत्त्वन्तो वसोस्तु वसवो ऽभवन्
ពី វិශ්וואַ (Viśvā) បានកើតមាន វិශ්វេទេវា (Viśvedevas)។ ពី សាធ្យា (Sādhyā) បានកើត សាធ្យ (Sādhyas)។ ពី មរុត្តវតី (Maruttvatī) បានកើត មរុត (Maruts)។ ហើយពី វសុ (Vasu) បានកើត វសុ (Vasus)។
Verse 33
भानोस्तु भानवः पुत्रा मुहूर्तास्तु मुहूर्तजाः कण्ठोरिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कर्णोरिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः स दृष्ट्वा मनसा इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः द्वे चैव भाण्डवे तत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सम्बाया धर्मतो घोषो नागवीथी च यामिजा
ភានវៈ (Bhānavas) ជាបុត្ររបស់ ភានុ (Bhānu—ព្រះអាទិត្យ)។ ហើយ មុហូរតៈ (Muhūrtas) កើតពី មុហូរតៈ (Muhūrta)។ លើសពីនេះ ក្នុងបញ្ជីនៃការបែងចែកពេលវេលា និងនាមអធិបតីរបស់វា ក៏មាន សម្បាយា (Sambāyā), ធម្មតៈ (Dharmataḥ), ឃោស (Ghoṣa), នាគវីធី (Nāgavīthī) និង យាមិជា (Yāmijā) ផងដែរ។
Verse 34
पृथिवीविषयं सर्वमरुन्धत्यां व्यजायत सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्पा इन्दोर् नक्षत्रतः सुताः
អ្វីៗទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងដែននៃផែនដី ត្រូវបានបង្កើតឡើងពី អរុន្ធតី (Arundhatī)។ ហើយពី សង្គល្បា (Saṅkalpā) បានកើត សង្គល្ប (Saṅkalpas) ជាបុត្ររបស់ព្រះចន្ទ ដែលកើតតាមខ្សែពូជ នក្សត្រ (Nakṣatra)។
Verse 35
आपो ध्रुवञ्च सोमञ्च धरश् चैवानिलोनलः प्रत्यूषश् च प्रभावश् च वसवोष्टौ च नामतः
អាប (Āpa), ធ្រុវ (Dhruva), សោម (Soma), ធរ (Dhara), ព្រមទាំង អនិល (Anila) និង អនល (Anala), ហើយ ប្រត្យូષ (Pratyūṣa) និង ប្រភាវ (Prabhāva)—ទាំងនេះជាវសុ (Vasus) ទាំងប្រាំបី តាមនាម។
Verse 36
आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तो मुनिस् तथा ध्रुवस्य कालो लोकान्तो वर्चाः सोमस्य वै सुतः
អាបៈមានបុត្រម្នាក់ឈ្មោះ វៃតណ្ឌ្យៈ; ហើយក៏មាន ស្រាមៈ, សាន្តៈ និងមុនិ (ឥសី) ផងដែរ។ ពី ធ្រុវៈ កើតមាន កាលៈ និង លោកាន្តៈ; ហើយ វរចា ជាបុត្ររបស់ សោមៈ ពិតប្រាកដ។
Verse 37
धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस् तथा मनोहरायाः शिशिरः प्राणोथ रमणस् तथा
ធរៈមានបុត្រឈ្មោះ ទ្រវិណៈ; ហើយក៏មាន ហុតហវ្យវហៈ ផងដែរ។ ពី ម៉នោហរា កើតមាន សិឝិរៈ, ប្រាណៈ និង រមណៈ ផងដែរ។
Verse 38
पुरोजवोनिलस्यासीदविज्ञातो ऽनलस्य च अग्निपुत्रः कुमारश् च शरस्तम्बे व्यजायत
ពុរោជវៈ កើតពី វាយុ (ទេវតាខ្យល់) ហើយក៏មិនត្រូវបាន អនលៈ (អគ្គិ) ស្គាល់ផងដែរ។ ហើយ កុមារៈ—បុត្ររបស់ អគ្គិ—បានកើតនៅក្នុងក្រុមស្មៅ សរៈ (ដើមអំពៅព្រៃ)។
Verse 39
तस्य शाखो विशाखश् च नैगमेयश् च पृष्टजः कृत्तिकातः कार्त्तिकेयो यतिः सनत्कुमारकः
សម្រាប់ព្រះអង្គ (ស្កន្ទ/ការត្តិកេយៈ) មាននាមទាំងនេះ៖ សាខៈ, វិសាខៈ, នៃគមេយៈ, ប្រឹଷ្ដជៈ, ក្រឹត្តិកាតៈ, ការត្តិកេយៈ, យតិ និង សនត្កុមារកៈ។
Verse 40
प्रत्यूषाद्देवलो जज्ञे विश्वकर्मा प्रभावतः कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानाञ्च वर्धकिः
ពី ប្រត្យូષៈ កើតមាន ទេវលៈ; ហើយពី ប្រភាវៈ កើតមាន វិស្វកರ್ಮា—អ្នកបង្កើតសិប្បកម្មរាប់ពាន់ និងជាស្ថាបត្យករ/ជាងឈើមេរបស់ទេវតាទាំងឡាយ។
Verse 41
मनुष्याश्चोप्जीवन्ति शिल्पं वै भूषणादिकं सुरभी कश्यपाद्रुद्रानेकादश विजज्ञुषी
មនុស្សទាំងឡាយពិតជារកជីវិតដោយសិប្បកម្ម ដូចជាការធ្វើគ្រឿងអលង្ការ និងអ្វីៗដទៃ។ សុរភី ពីកश्यប បានបង្កើតរុទ្រាទាំងដប់មួយ។
Verse 42
महादेवप्रसादेन तपसा भाविता सती स्तकपाठः धर्मश् चैवानिलोनल इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः धरिष इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः मरणस्तथेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः जातः सनत्कुमारत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः युवती इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजैकपादहिर्ब्रघ्नस्त्वष्टा रुद्राश् च सत्तम
ដោយព្រះគុណរបស់មហាទេវ និងដោយតបស្យា (អំណាចសមាធិ) បានបំពេញល្អ សតី អ្នកមានធម៌នោះ បានបង្កើតក្រុមទេវៈ; ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងសត្វលោក អជៃកបាទ អហិរពុធ្ន្យ ត្វଷ្ដ្រ និងរុទ្រាទាំងឡាយ បានបង្ហាញកើតឡើង។
Verse 43
त्वष्टुश् चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः हरश् च बहुरूपश् च त्र्यम्बकश्चापराजितः
ហើយក៏មានបុត្ររបស់ត្វଷ្ដ្រ ដ៏រុងរឿង មាននាម វិશ્વរូប មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះធំ; ហើយគាត់ក៏ជា ហរៈ មានរូបរាងច្រើន; ជា ត្រ្យម្បក និងជា អបរាជិត (មិនអាចឈ្នះបាន)។
Verse 44
वृषाकपिश् च शम्भुश् च कपर्दी रैवतस् तथा मृगव्याधस्य सर्पश् च कपाली दश चैककः रुद्राणां च शतं लक्षं यैर् व्याप्तं सचराचरं
វೃಷាកപി និង សម្ភុ; កបර්ឌី និង រైవត; មೃគવ્યાધ, សર્ખ (សರ್ಪ), កપាលី, ដશ, និង ឯកក—ដោយនាម/រូបទាំងនេះ រុទ្រាមួយសែន បានពេញលេញទាំងសកលលោក ទាំងចល័ត និងអចល័ត។
Frequently Asked Questions
It contrasts adharmic non-protection (Vena) with dharmic sovereignty (Pṛthu): legitimate kingship is defined by protection of subjects and regulated extraction of resources (the Earth ‘milked’ for public welfare).
Dhruva exemplifies tapas as a disciplined, goal-directed ritual of the self; Viṣṇu’s granting of an immovable station presents steadfastness (dhruvatā) as the fruit of sustained vow, devotion, and regulated practice.
These lists operate as knowledge indexes: they connect cosmology to liturgy (names for recitation), to social theology (divine functions), and to applied śāstras (Viśvakarmā as the archetype behind crafts and Vāstu-oriented thinking).