Adhyaya 79: Description of the Inner Basins (Droṇīs): Śrīsaras, Śrīvana, Bilva Forest, and Tāla Grove

Verse 1

रुद्र उवाच । सीतान्तस्याचलेन्द्रस्य कुमुदस्यान्तरेण च । द्रोण्यां विहङ्गपुष्टायां नानासत्त्वनिषेवितम् ॥ ७९.१ ॥

ルドラは言った。「山王シーターンタと（山）クムダとの間に、鳥たちに養われ、多種多様な生類が訪れ住まう、盆地のごとき谷がある。」

Verse 2

त्रियोजनशतायामं शतयोजनविस्तृतम् । सुरसामलपानीयं रम्यं तत्र सुरोचनम् ॥ ७९.२ ॥

そこには長さ百ヨージャナ、幅百ヨージャナに及ぶ地があり、飲み水はスラサーとアーマラーのごとく清らかで快い。そこは歓喜に満ち、光り輝き美しい。

Verse 3

द्रोणमात्रप्रमाणैश्च पुण्डरीकैः सुगन्धिभिः । सहस्रशतपत्रैश्च महापद्मैरलङ्कृतम् ॥ ७९.३ ॥

そこは、一ドローナの量に等しい芳香ある白蓮（プンダリーカ）と、千弁または百弁を備えた大蓮（マハーパドマ）によって荘厳されていた。

Verse 4

देवदानवगन्धर्वैर्महासर्पैरधिष्ठितम् । पुण्यं तच्छ्रीसरो नाम सप्रकाशमिहेह च ॥ ७९.४ ॥

その聖なる地は、神々・ダーナヴァ・ガンダルヴァ・大蛇たちにより守護され、「シュリーサラ（Śrīsara）」と呼ばれる。ここにおいても明らかに現れ、名高い。

Verse 5

प्रसन्नसलिलैः पूर्णं शरण्यं सर्वदेहिनाम् । तत्र त्वेकं महापद्मं मध्ये पद्मवनस्य च ॥ ७९.५ ॥

澄みわたり静かな水に満ち、あらゆる有身の者の避難処となっている。そこでは、蓮の林のまさに中央に、一輪の大蓮が立っている。

Verse 6

कोटिपत्रप्रकलितं तरुणादित्यवर्चसम् । नित्यं व्याकोशमधुरं चलत्वादतिमण्डलम् ॥ ७९.६ ॥

それは無数（コーティ）もの花弁から成り、若き太陽の輝きを帯びる。常に甘美にして全開し、揺らめくがゆえに、その形はきわめて円満である。

Verse 7

चारुकेसरजालाढ्यं मत्तभ्रमरनादितम् । तस्मिन्मध्ये भगवती साक्षात् श्रीर्नित्यमेव हि । लक्ष्मीस्तु तं तदावासं मूर्त्तिमन्तं न संशयः ॥ ७९.७ ॥

美しい花糸（keśara）の網に飾られ、酔える蜂の羽音が響くその中ほどに、まさしく福徳の女神—シュリー（Śrī）そのもの—が常住しておられる。さらにラクシュミー（Lakṣmī）は疑いなく、その場所を自らの住処として、具身の姿において顕現すると見なす。

Verse 8

सरसस्तस्य तीरे तु तस्मिन् सिद्धनिषेवितम् । सदा पुष्पफलṃ रम्यं तत्र बिल्ववनं महत् ॥ ७९.८ ॥

その湖の岸辺、シッダ（siddha）たちがしばしば訪れるその地には、巨大なビルヴァ（bilva）の林があり、常に麗しく、いつも花と実を結んでいた。

Verse 9

शतयोजनविस्तीर्णं द्वियोजनशतायतम् । अर्द्धक्रोशोच्छशिखरैर्महावृक्षैः समन्ततः । शाखासहस्रकलितैर्महास्कन्धैः समाकुलम् ॥ ७९.९ ॥

その森は幅百ヨージャナに広がり、長さ二百ヨージャナに及んだ。四方は、樹冠が半クロ―シャ（krośa）の高さにそびえる大樹に囲まれ、千の枝を備えた巨大な幹が密に立ち並んでいた。

Verse 10

फलैः सहस्रसङ्काशैः हरितैः पाण्डुरैस्तथा । अमृतस्वादुसदृशैर्भेरीमात्रैः सुगन्धिभिः ॥ ७९.१० ॥

果実は千にも及ぶかのように豊かで、緑のものも淡い色のものもあり、甘露（amṛta）のごとく甘く、太鼓ほどの大きさで、芳香を放っていた。

Verse 11

शीऱ्यद्भिश्च पतद्भिश्च कीर्णभूमिवनान्तरम् । नाम्ना तच्छ्रीवनं नाम सर्वलोकेषु विश्रुतम् ॥ ७९.११ ॥

その森の内奥は、朽ちゆく木々や倒れ落ちる木々が散り敷き、林間の地は乱れ満ちていた。名を「シュリーヴァナ」（Śrīvana）といい、あらゆる世界に名高かった。

Verse 12

देवादिभिः समाकीर्णमष्टाभिः ककुभिः शुभम् । बिल्वाशिभिश्च मुनिभिः सेवितं पुण्यकारिभिः । तत्र श्रीः संस्थिता नित्यं सिद्धसङ्घनिषेविता ॥ ७९.१२ ॥

そこは八方いずれも吉祥に満ち、神々ならびに諸々の存在で群れ集まっている。ビルヴァの果を糧とする牟尼たち—功徳を生む者—が常に訪れて奉仕する。そこにはシュリー（福徳・繁栄）が永く住し、シッダたちの群に随侍される。

Verse 13

एकैकस्याचलेन्द्रस्य मणिशैलस्य चान्तरम् । शतयोजनविस्तीर्णं द्वियोजनशतायतम् ॥ ७९.१३ ॥

それぞれの山王とマニシャイラ山（Maṇiśaila）との間隔は、幅が百ヨージャナ、長さが二百ヨージャナに及ぶ。

Verse 14

विमलं पङ्कजवनं सिद्धचारणसेवितम् । पुष्पं लक्ष्म्या धृतं भाति नित्यं प्रज्वलतीव ह ॥ ७९.१४ ॥

汚れなき蓮華の林は、シッダとチャーラナにより奉仕される。そこでは、ラクシュミーが手にする一輪の花が常に輝き、まるで絶えず燃え立つかのようである。

Verse 15

अर्द्धक्रोशं च शिखरैर्महास्कन्धैः समावृतम् । प्रफुल्लशाखाशिखरं पिञ्जरं भाति तद्वनम् ॥ ७९.१५ ॥

その森は半クロ―シャにわたり、峰々と大樹の幹に囲まれている。枝先の頂が満開となり、森は黄褐の金色に輝いて見える。

Verse 16

द्विबाहुपरिणाहैस्तैस्त्रिहस्तायामविस्तृतैः । मनःशिलाचूर्णनिभैः पाण्डुकेसरशालिभिः ॥ ७९.१६ ॥

それらは周囲が両腕二つ分ほどの太さで、長さは三肘に広がっていた。色は淡く、白い花糸（雄しべ）を備え、粉にしたマナハシラー（manaḥśilā＝雄黄・リアルガー）に似ていた。

Verse 17

पुष्पैर्मनोहरैर्व्याप्तं व्याकोशैर्गन्धशोभिभिः । विराजति वनं सर्वं मत्तभ्रमरनादितम् ॥ ७९.१७ ॥

森のすべては、心を奪う花々に満ち、花弁は大きく開いて芳香の光彩を放ち、蜜に酔った蜂の羽音があたりに響きわたって輝いている。

Verse 18

तद्वनं दानवैर्दैत्यैर्गन्धर्वैर्यक्षराक्षसैः । किन्नरैरप्सरोभिश्च महाभोगैश्च सेवितम् ॥ ७९.१८ ॥

その森には、ダーナヴァやダイティヤ、ガンダルヴァ、ヤクシャ、ラークシャサが往来し、さらにキンナラとアプサラスも仕え集う—大いなる享楽と輝きを具えた者たちであった。

Verse 19

तत्राश्रमो भगवतः कश्यपस्य प्रजापतेः । सिद्धसाधुगणाकीर्णं नानाश्रमसमाकुलम् ॥ ७९.१९ ॥

そこには、尊きプラジャーパティ・カश्यパの聖なる庵（アーシュラマ）があり、シッダやサードゥの集いに満ち、さまざまな修行の住処と行法で賑わっていた。

Verse 20

महानीलस्य मध्ये तु कुम्भस्य च गिरेस्तथा । मध्ये सुखा नदी नाम तस्यास्तीरे महद्वनम् ॥ ७९.२० ॥

マハーニーラと、またクンバと名づけられた山との間の地に、スカーという川があり、その岸辺には大いなる森が広がっている。

Verse 21

पञ्चाशद्योजनायामं त्रिंशद्योजनमण्डलम् । रम्यं तालवनं श्रीमत् क्रोशार्द्धोच्छ्रितपादपम् ॥ ७९.२१ ॥

この瑞祥にして麗しいターラヴァナは、長さ五十ヨージャナ、周囲三十ヨージャナに及び、その樹木は半クロ―シャの高さにそびえる。

Verse 22

महाबलैर्महासारैः स्थिरैरविचलैः शुभैः । महदञ्जनसंस्थानैः परिवृत्तैर्महाफलैः ॥ ७९.२२ ॥

（それらは）大いなる力と大いなる堅固さを備え—堅く、揺るがず、吉祥にして—安闍那（コール）のように黒き山塊のごとき巨大な形をなし、よく円満に整い、大いなる果を結ぶ。

Verse 23

मृष्टगन्धगुणोपेतैरुपेतं सिद्धसेवितम् । ऐरावतस्य करिणस्तत्रैव समुदाहृतम् ॥ ७९.२३ ॥

清らかな芳香と優れた徳を具え、尊ばれるシッダ（成就者）たちに侍される。そこにおいてまた、アイラーヴァタ（Airāvata）の象も語られる。

Verse 24

ऐरावतस्य रुद्रस्य देवशैलस्य चान्तरे । सहस्रयोजनायामा शतयोजनविस्तृता ॥ ७९.२४ ॥

アイラーヴァタ、ルドラ、そして神なる山デーヴァシャイラ（Devaśaila）の間において、それは長さ一千ヨージャナ、幅一百ヨージャナに及ぶ。

Verse 25

सर्वा ह्येकशिला भूमिर्वृक्षवीरुधवर्जिता । आप्लुता पादमात्रेण सलिलेन समन्ततः ॥ ७९.२५ ॥

その時、全地は一枚岩の広がりとなり、樹木も蔓草もなく、四方より水に満たされて、その深さはただ一足ほどであった。

Verse 26

इत्येताभ्यन्तरद्रोण्यो नानाकाराः प्रकीर्त्तिताः । मेरोह् पार्श्वेन विप्रेन्द्रा यथावदनुपूर्वशः ॥ ७९.२६ ॥

かくして、さまざまな形をもつこれら内なる盆地は—おお、婆羅門の中の最勝者よ—須弥山（メール）の側面に沿って、正しく、順序に従って説き明かされた。