Adhyaya 206: Section on the Manifestation of the Fruits of Auspicious Deeds

Verse 1

अथ शुभकर्मफलोदय प्रकरणम् ॥ ऋषिरुवाच ॥ चित्रगुप्तस्य सन्देशो वदतो यो मया श्रुतः ॥ श्रूयतां वै महाभागास्तपःसिद्धा द्विजोत्तमाः ॥

ここに「善業の果の現起」の章が始まる。聖仙は言った。「聞け、幸いなる者たちよ、二度生まれの最勝者、苦行（タパス）により成就した婆羅門たちよ。わたしが語られるのを聞いたチトラグプタの संदेश（使信）を。」

Verse 2

इमं सर्वातिथिं दान्तं सर्वभूतानुकम्पकम् ॥ समान्नदानदातारं शेषभोजनभोजिनम् ॥

（解き放て／連れて来い）この者を。自制し、あらゆる客の主となり、すべての生きとし生けるものに憐れみを抱く。等しく食施を与え、他者の後に残り物のみを食する者である。

Verse 3

मुञ्च मुञ्च महाभृत्य चैष धर्मस्य निर्णयः ॥ अहं कालेन सार्द्धं हि मृत्युना प्रकृतस्तथा ॥

放て、放て、大いなる従者よ。これこそがダルマの裁定である。われは時とともに、また死とともに、そのように行うべく任じられている。

Verse 4

मम स्थास्यन्ति पार्श्वेषु पापा वै विकृतास्तथा ॥ एनं गायस्यन्ति गन्धर्वा गगनेऽप्सरसस्तथा ॥

罪ある者たち—まことに歪み、苦患を負う者—は我が左右に立つであろう。ガンダルヴァは彼を讃えて歌い、またアプサラスも天空において彼を寿ぐ。

Verse 5

दीयतामासनं दिव्यं तथान्यद्यानमेव च । अन्यान्यान्कामयेत्कामान्मनसा यानि चेच्छति ॥

神聖なる座を与えよ、また別の乗り物も与えよ。彼が心に望むところの、さまざまな歓楽を次々と願うがよい。

Verse 6

तत्तु शीघ्रं प्रदातव्यं धर्मराजस्य शासनात् ॥ अक्रियाणि तु दानानि पूर्वं दत्तानि धीमता ॥

しかしそれは、ダルマラージャの命令により速やかに与えられるべきである。賢者が以前に施した布施は、空しい行為ではなく、効力ある業であったからだ。

Verse 7

प्रेक्षतां च महाभागो भोक्तुं चैव सहानुगः ॥ तिष्ठत्येषोऽत्र वै वीरो ममादेशान्महायशाः ॥

幸いなる者は衆人に見られ、従者とともに報いを享受せよ。この大いなる名声の勇者は、我が命によりここにとどまっている。

Verse 8

यावत्स्वर्गाद्विमानानि समागच्छन्ति कृत्स्नशः ॥ ततः स प्रवरैर्यानैः सानुगः सपरिच्छदः ॥

天よりヴィマーナ（天の飛行宮殿）がことごとく到来するまで待ち、その後、彼は最上の乗り物により、従者と携行の品々・眷属を伴って進みゆく。

Verse 9

देवानां भवनं यातु दैवतैरभिपूजितः ॥ तत्रैव रमतां वीरो यावल्लोको हि धार्यते ॥

彼は神々の住処に赴き、神々自身により礼拝されんことを。かの勇者は、世界が保たれるかぎり、そこで歓喜して住まわんことを。

Verse 10

नैककन्याप्रदातारं नैकयज्ञकृतं तथा ॥ पूज्यतां सर्वकामैस्तु पदं गच्छतु वैष्णवम् ॥

多くの娘を（婚姻の施与として）与えた者、また多くの祭祀を行った者は、あらゆる望みの成就をもって尊ばれ、ヴァイシュナヴァの位に到達せんことを。

Verse 11

तत्रैष रमतां धीरः सहस्रमयुतं समाः ॥ ततो वै मानुषे लोके आद्ये वै जायतां कुले ॥

この堅固なる賢者は、彼処にて一万年のあいだ歓喜して住まわんことを。その後、人間界において、最上の家系に生まれんことを。

Verse 12

भूतानुकम्पको ह्येष क्रियतामस्य चार्च्छनम् ॥ वर्षाणामयुतं चायं तत्र तिष्ठतु देववत् ॥

この者は衆生に憐れみを抱くゆえ、彼のためにも礼拝を行うべし。かくして彼は神のごとく、彼処にて一万年とどまらんことを。

Verse 13

जायते तु ततः पश्चात्सर्वमानुषपूजितः ॥ उपानहौ च छत्रं च जलभाजनमेव च ॥

その後、彼は再び生まれ、万人に敬われる—（すなわち）履物と日傘、さらに水の器を備える者として。

Verse 14

असकृद्द्येन दत्तानि तस्मै पूजां प्रयच्छथ ॥ सभा यत्र प्रवर्त्तन्ते यस्मिन्देशे सहस्रशः ॥

これらを幾度も施したその人に、供養と礼敬を捧げよ。いずれの国土においても、集会が幾千と営まれるところでは、

Verse 15

हस्तेन संस्पृशत्येष मृदुना शीतलेन च ॥ विद्याधरस्तथा ह्येष नित्यं मुदितमानसः ॥

この者は、柔らかく冷ややかな手で人に触れる。まことにこのようにして彼はヴィディヤーダラ（持明者）となり、常に歓喜の心を保つ。

Verse 16

महापद्मानि चत्वारि तस्मिंस्तिष्ठन्तु नित्यशः ॥ ततश्च्युतश्च कालेन मानुषं लोकमास्थितः ॥

彼のために、そこに四つの大いなる蓮華が常にとどまらんことを。やがて時が過ぎ、その境地より落ちて、人間界に至る。

Verse 17

बहुसुन्दरनारीके कुले जन्म समाप्नुयात् ॥ दधि क्षीरं घृतं चैव येन दत्तं द्विजातिषु ॥

彼は多くの美しい女人を擁する家系に生まれるであろう――二度生まれの者たちの中に、凝乳・乳・ギーを施したその人は。

Verse 18

एष वा यातु नः पार्श्वमस्मै पूजां प्रयच्छथ ॥ नीयतां नीयतां शीघ्रं यत्रयत्र न चालयेत् ॥

あるいはこの者を我らの傍らへ来させよ。彼に礼敬を捧げよ。導け、導け、速やかに——彼が揺らがず、あちこちへ動かされぬところへ。

Verse 19

ततः पश्चादयं यातु यत्र लोकोऽनसूयकः ॥ तत्रैव रमतां धीरो बहुवर्षशतान्ययम् ॥

そののち、怨みや悪意なき人々の住むところへ赴くがよい。そこでこの堅固なる者は、満ち足りて幾百年もの歳月を安らかに住まうべし。

Verse 20

बहुसुन्दरनारीभिः सेव्यमानो महातपाः ॥ अमराख्यो भवेत् तत्र गोलोकेषु समाहितः ॥

多くの麗しき女人に仕えられつつ、その大苦行者は心を統一し、かの地において「アマラ」と称され、ゴーローカの諸界に安住する。

Verse 21

इदमेवापरं चैव चित्रगुप्तस्य भाषितम् ॥ सर्वदेवमया देव्यो सर्ववेदमयास्तथा ॥

また、チトラグプタの語りしと伝えられる、さらにこの言葉がある。「女神たちは一切の神々より成り、また同様に一切のヴェーダより成る。」

Verse 22

अमृतं धारयन्त्यश्च प्रचरन्ति महीतले ॥ तीर्थानां परमं तीर्थमतस्तीरथं न विद्यते ॥

甘露（アムリタ）をたずさえ、彼女らは地上を巡り行く。これは諸ティールタの中の最上のティールタであり、ゆえにこれを超える巡礼地はない。

Verse 23

पवित्रं च पवित्राणां पुष्टीनां पुष्टिरेव च ॥ तस्मात्पुरस्तु दातव्यं गवां वै मेध्यकारणात् ॥

これは浄めの中の浄めであり、養いの中のまことの養いである。ゆえに祭儀の清浄を成就する因として、牛の布施をなすべし—とりわけ正しい作法により、前方へ捧げる儀礼の形で。

Verse 24

दध्ना हि त्रिदशाः सर्वे क्षीरेण च महेश्वरः ॥ घृतेन पावको नित्यं पायसेन पितामहः ॥

凝乳（ダディ）によってまことに一切の神々は歓喜し、乳によってマヘーシュヴァラは歓喜する。ギーによって火神（パーヴァカ）は常に歓喜し、パーヤサ（乳粥）によって祖父なるブラフマーは歓喜する。

Verse 25

सकृद्दत्तेन प्रीयन्ते वर्षाणां हि त्रयोदश ॥ तां दत्त्वा चैव पीत्वा च प्रीतो मेध्यस्तु जायते ॥

ただ一度の施与によって、彼らは十三年のあいだ満足する。それを与え、さらに飲むならば、心に歓喜が生じ、儀礼的清浄（メーディヤ）が現れる。

Verse 26

पञ्चगव्येन पीतेन वाजिमेधफलṃ लभेत् ॥ गव्यं तु परमं मेध्यं गव्यादन्यन्न विद्यते ॥

パンチャガヴャ（pañcagavya）を飲めば、ヴァージメーダ（Vājimedha）の果報を得る。牛に由来するものは最上の清浄であり、牛由来以外にこのような浄化はここでは認められない。

Verse 27

गौ दन्तेषु मरुतो देवा जिह्वायां तु सरस्वती ॥ खुरमध्ये तु गन्धर्वाः खुराग्रेषु तु पन्नगाः ॥

牛の歯にはマルト神群（Marut）なる神々があり、舌にはサラスヴァティーがある。蹄の中央にはガンダルヴァが、蹄先にはパンナガ（蛇族）がある。

Verse 28

अपाने सर्वतीर्थानि प्रस्रावे जाह्नवी नदी ॥ नानाद्वीपसमाकीर्णाश्चत्वारः सागरास्तथा ॥

アパーナ（肛門）のところには一切の聖地があり、尿にはジャーフナヴィー河（ガンガー）がある。同様に、多くの島々に満ちた四つの大海も、この聖なる対応としてそこに存する。

Verse 29

ऋषयो रोमकूपेषु गोमये पद्मधारिणी ॥ रोम्णि वसन्ति विद्याश्च त्वक्केशेष्वयनद्वयम् ॥

彼女の毛穴には聖仙（ṛṣi）たちが住み、その糞には蓮を持つ女神パドマダーリニー（Padmadhāriṇī）が宿る。知の諸分枝は彼女の毛に住し、太陽の二つのアヤナ（至日への運行）は彼女の皮と毛に住する。

Verse 30

धैर्यं धृतिश्च शान्तिश्च पुष्टिर्वृद्धिस्तथैव च ॥ स्मृतिर्मेधा तथा लज्जा वपुः कीर्तिस्तथैव च ॥

忍耐と堅固さと寂静、また滋養と成長も；記憶と知慧と慎み、さらに身体の安寧と名声も—これらすべてがそこに具わると説かれる。

Verse 31

विद्या शान्तिर्मतिश्चैव सन्ततिः परमा तथा ॥ गच्छन्तमनुगच्छन्ति ह्येता गावो न संशयः ॥

学び、平安、正しい判断、そして最上の継続・子孫もまた—これらの牛は疑いなく、進みゆく者（すなわち彼女らの庇護や同伴のもとに生きる者）に従ってゆく。

Verse 32

यत्र गावो जगत्तत्र देवदेवपुरोगमाः ॥ यत्र गावस्तत्र लक्ष्मीः सांख्यधर्मश्च शाश्वतः ॥

牛のいるところに世界は栄え、神々はそこに集い、神々の神を先頭として臨在する。牛のいるところにはまた、ラクシュミーと、正しい分別（サーンキヤ）にかなう常住のダルマもある。

Verse 33

सर्वरूपेषु ता गावस्तिष्ठन्त्यभिमतास्तथा ॥ भवनॆषु विशालॆषु सर्वप्रासादपङ्क्तिषु ॥

あらゆる姿において、それらの牛は望まれ尊ばれるものとして現前し、広大な邸宅の中にも、あらゆる宮殿建築の列の中にも見いだされる。

Verse 34

स्त्रियश्च पुरुषाश्चैव रक्षन्तश्च सुयन्त्रिताः ॥ शयनासनपानेषु ह्युपविष्टाः सहस्रशः ॥

女も男もまた—守りに就き、よく律せられて—寝台・座席・飲み物の奉仕の場に、幾千と座している。

Verse 35

क्रीडन्ति विविधैर्भोगैर्भोगेषु च सहस्रशः ॥ तत्र पानगृहेष्वन्ये पुष्पमालाविभूषिताः ॥

彼らはさまざまな享楽に戯れ、享楽の中にも幾千といる。そこでは別の者たちが酒殿にいて、花鬘をもって飾られている。

Verse 36

भक्ष्याणां विविधानां च भोजनानां च सञ्चयात् ॥ शयनासनपानानि वाजिनो वारणांस्तथा ॥

さまざまな食物と食事が積み集められているゆえに—寝台・座席・飲み物があり、また馬と象もいる。

Verse 37

उद्यानॆषु तथा चान्या भवनॆषु च पुण्यतः ॥ अनेन सदृशं नास्ति ह्यस्माद् अन्यन्न विद्यते ॥

また他の者たちは園林に、そして功徳によって住まいにいる。これに等しいものはなく、これ以外に同等のものは知られない。

Verse 38

अहो सूत्रकृतं शिल्पमहो रत्नैरलङ्कृतम् ॥ एवं गृहाद्गृहं गच्छन्नहं तत्र ततोऽस्तमः ॥

ああ、糸によって織り成された何という工芸よ。ああ、宝玉で荘厳されている！かくして家から家へと巡りゆくうち、私はその場所で歩みが尽き、止まった。

Verse 39

ततस्तु निखिलं सम्यग्दृष्ट्वा कर्म महोदयम् ॥ पुनरेवागतः पार्श्वं यमस्य द्विजसत्तमाः ॥

そののち、業（カルマ）の大いなる帰結を正しく余すところなく見届けて、彼は再びヤマの傍らへ戻った。おお、最勝の二度生まれよ。

Verse 40

स कृतार्थः सदा लोके यत्रैषोऽभिप्रयास्यति ॥ तत्र मेध्यं पवित्रं च यत्र स्थास्यत्ययं शुचिः ॥

彼は世において、行こうと志すところどこでも成就する。また、この清浄なる人が住まう場所は、祭儀にかなう清らかな地と見なされる。

Verse 41

गोरसस्य तु पूर्णानि भाजनानि सहस्रशः ॥ यत्र दत्त्वा च पीत्वा च बान्धवेभ्यो विभागशः ॥

そこには乳の精（ゴーラサ）で満たされた器が幾千もあり、施しとして与え、また自らも飲み、親族にそれぞれ相応の分として分配した。

Verse 42

सर्वसन्धिषु साध्याश्च चन्द्रादित्यौ तु लोचने ॥ ककुदे सर्वक्षत्राणि लाङ्गूले धर्म आश्रितः ॥

あらゆる関節にはサーディヤたちがあり、月と太陽がその両眼である。こぶには一切のクシャトラの威力が宿り、尾にはダルマが確立している。

Verse 43

अपश्यन् विविधास्तत्र स्त्रियश्च शुभलोचनाः ॥ शोभयन्ति स्त्रियः काश्चिज्जलक्रीडा गतास्तथा ॥

彼はそこで、瑞相の眼をもつさまざまな女性たちを見た。また幾人かの女性は、水遊びに赴いてその場をいっそう美しく飾っていた。