Verse 11

Avadhuta

Sanskrit (Devanagari)

न निरोधो न चोत्पत्तिर्न बद्धो न च साधकः । न मुमुक्षुर्न वै मुक्त इत्येषा परमार्थता॥११॥

Padapatha (Word Split)

न । निरोधः । न । च । उत्पत्तिः । न । बद्धः । न । च । साधकः । न । मुमुक्षुः । न । वै । मुक्तः । इति । एषा । परमार्थता ॥११॥

IAST Transliteration

na nirodho na cotpattir na baddho na ca sādhakaḥ | na mumukṣur na vai mukta ity eṣā paramārthatā ||11||

Translation

滅もなく、また生起もない。縛られた者も修行者もいない。解脱を求める者も、真に解脱した者もない――これこそ究竟の真理である。

Academic Translation

There is no cessation, nor indeed origination; none is bound, nor is there a practitioner. There is no seeker of liberation, nor truly any liberated one—this is the highest truth.

Verse Context

• Ajātivāda / non-origination; paramārtha-sattā (absolute standpoint)
• Mahavakya: Supports the purport of ‘अहं ब्रह्मास्मि’ (Aham brahmāsmi) and ‘तत्त्वमसि’ (Tat tvam asi) by negating all dualistic roles (bondage, practice, liberation) in the absolute.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)