Home›Skanda Purana›Vishnu Khanda›Ayodhya Mahatmya›Adhyaya 6›Shloka 38
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 38

Devanagari script

अगस्त्य उवाच । इति स्तुतः प्रसन्नात्मा वरदो गरुडध्वजः । ववर्ष दृष्टिसुधया सर्वान्देवान्कृपान्वितः । उवाच मधुरं वाक्यं प्रश्रयावनतान्सुरान्

Transliteration

agastya uvāca | iti stutaḥ prasannātmā varado garuḍadhvajaḥ | vavarṣa dṛṣṭisudhayā sarvāndevānkṛpānvitaḥ | uvāca madhuraṃ vākyaṃ praśrayāvanatānsurān

Translation

アガスティヤは言った。「かく讃えられると、ガルダを旗印とする授与の主は、心澄みて安らかとなった。慈悲に満ち、まなざしの甘露をもって諸天を潤し、ついで恭しく頭を垂れるデーヴァたちに、甘美なる言葉を語られた。」

Word by Word
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-बोधक अव्यय (quotative/thus)
स्तुतःpraised
स्तुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्तु (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रसन्नात्माone whose mind is pleased
प्रसन्नात्मा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वरदःboon-giving
वरदः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वरं ददाति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गरुडध्वजःthe one with Garuḍa as his banner (Viṣṇu)
गरुडध्वजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगरुड (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (गरुडः ध्वजः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ववर्षrained/poured forth
ववर्ष:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दृष्टि-सुधयाwith nectar-like glance
दृष्टि-सुधया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक) + सुधा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
देवान्the gods
देवान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
कृपा-अन्वितःendowed with compassion
कृपा-अन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृपा (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक/कृत)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मधुरम्sweet
मधुरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रश्रय-अवनतान्bowed down with humility
प्रश्रय-अवनतान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रश्रय (प्रातिपदिक) + अवनत (अव√नम् धातु + त कृत्)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सुरान्the gods
सुरान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Speaker

Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Audience of the Purāṇic discourse (implied)

Visual Art Cues

Scene: Agastya narrates as Viṣṇu (Garuḍa-bannered) becomes serene; a luminous, cool ‘nectar’ radiance streams from His eyes onto bowed devas; then the Lord raises a hand in assurance and begins to speak.

Characters & Entities
A
Agastya
G
Garuḍadhvaja (Viṣṇu)
D
Devas (Surāḥ)

FAQs

Humble praise and reverence invite divine grace; the Lord’s compassionate glance itself becomes a form of blessing.

Ayodhyā is the narrative setting in this Adhyāya, introduced as the place where the Lord’s purpose will unfold.

No specific rite is prescribed here; the verse highlights stuti (praise) and praśraya (humble reverence) as devotional acts.

←Previous Verse
Next Verse→