Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 65

राज्ञे निवेदयामास सर्वमन्यद्गुणाधिकः । वरानथ ददौ तुष्टः कौत्सो मतिमतां वरः

rājñe nivedayāmāsa sarvamanyadguṇādhikaḥ | varānatha dadau tuṣṭaḥ kautso matimatāṃ varaḥ

彼は徳において勝れていたゆえ、すべてを王に奏上した。すると賢者の中の最勝者カウツァは満足し、恩寵の願いを授けた。

rājñeto the king
rājñe:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)
nivedayāmāsareported, informed
nivedayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootni-vid (धातु) + ṇic (णिच्, causative)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिजन्त
sarvameverything
sarvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
anyatother, remaining
anyat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier of sarvam)
guṇa-adhikaḥsuperior in virtues
guṇa-adhikaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootguṇa (प्रातिपदिक) + adhika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः ‘गुणैः अधिकः/गुणेषु अधिकः’ (superior in qualities)
varānboons
varān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
athathen
atha:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequencing particle)
dadaugave
dadau:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
tuṣṭaḥpleased
tuṣṭaḥ:
Karta-visheshana (Subject qualifier)
TypeAdjective
Roottuṣ (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-विशेषण (being pleased)
kautsaḥKautsa
kautsaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkautsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
matimatāmof the intelligent (people)
matimatām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmatimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
varaḥthe best
varaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Agastya (continuing narration)

Scene: राजसभा-मध्ये मुनिः कौत्सः राजानं प्रति निवेदनं श्रुत्वा तुष्टः, वरदान-क्षणः—मुनिवेषः, राजसिंहासनं, सभासदः, पृष्ठे अयोध्याया: पवित्र-परिसरः।

K
Kautsa
R
Raghu

FAQs

Dharma-bearing generosity draws the satisfaction of sages, and their blessings become lasting spiritual wealth.

The Ayodhyā Māhātmya context frames these boons as part of Ayodhyā’s sacred greatness and dharmic legacy.

No specific ritual; the fruit here is varadāna (boon-giving) arising from righteous conduct and dāna.