Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 49

अगस्त्य उवाच । सावधानः शृणु मुने कथां कथयतो मम । सहस्रधारातीर्थस्य समुत्पत्तिं महोदयात्

agastya uvāca | sāvadhānaḥ śṛṇu mune kathāṃ kathayato mama | sahasradhārātīrthasya samutpattiṃ mahodayāt

アガスティヤは言った。「牟尼よ、我が語る物語を注意深く聞け。サハスラダーラー・ティールタの、吉祥にして偉大なる起源を語ろう。」

अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सावधानःattentive
सावधानः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसावधान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण—सावधानः (attentive)
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
कथाम्the story
कथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
कथयतःof (me) narrating
कथयतः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु, नामधातु/denominative from कथा)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमानकृदन्त (present active participle) ‘कथयत्’; षष्ठी (6), एकवचन; मम इत्यनेन सह—‘of me who am narrating’
ममmy/of me
मम:
Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
सहस्रधारा-तीर्थस्यof the Sahasradhārā tīrtha
सहस्रधारा-तीर्थस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसहस्रधारा (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सहस्रधारानाम्नः तीर्थस्य (of the Sahasradhārā tīrtha)
समुत्पत्तिम्origin/arising
समुत्पत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसम् + उत् + पद् (धातु) → समुत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
महोदयात्from the great (auspicious) cause
महोदयात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootमहोदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेत्वर्थे/निमित्ते (from the great event/auspicious cause)

Agastya

Tirtha: Sahasradhārā

Type: kund

Listener: Vyāsa

Scene: Agastya raises a hand in teaching gesture, instructing Vyāsa to listen carefully; the scene foreshadows a powerful, auspicious emergence of a water-source or sacred pool.

A
Agastya
S
Sahasradhārā Tīrtha

FAQs

Sacred places are approached through attentive listening and humility, as their origins reveal dharmic meaning and spiritual benefit.

Sahasradhārā Tīrtha.

Attentive śravaṇa (careful listening) is enjoined as the proper approach to receiving tīrtha-māhātmya.