Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 22
Devanagari script
अगस्त्य उवाच । अन्यच्छृणु महाभाग तीर्थं दुष्कृतिदुर्ल्लभम् । ऋणमोचनसंज्ञं तु सरयूतीरसंगतम्
Transliteration
agastya uvāca | anyacchṛṇu mahābhāga tīrthaṃ duṣkṛtidurllabham | ṛṇamocanasaṃjñaṃ tu sarayūtīrasaṃgatam
Translation
アガスティヤは言った。「さらに聞け、幸いなる者よ。悪業の者には得難いティールタがある。名を『リナモーチャナ（負債解脱）』といい、サラユー河の岸に連なる。」
Word by Word
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (√वच् धातु; लिट्)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अन्यत्another (matter)
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (accusative singular; ‘another (thing)’)
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (√श्रु धातु; लोट्)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य) संबोधन-रूप
तीर्थम्a sacred ford/place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (accusative singular)
दुष्कृतिदुर्लभम्hard to obtain for the sinful
दुष्कृतिदुर्लभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुष्कृति + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दुष्कृतिभिः दुर्लभम्)
ऋणमोचनसंज्ञम्named ‘Debt-release’
ऋणमोचनसंज्ञम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋणमोचन + संज्ञ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ऋणमोचन-इति संज्ञा यस्य)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषणार्थक (particle: but/indeed)
सरयूतीरसंगतम्situated on the bank of the Sarayū
सरयूतीरसंगतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसरयू + तीर + संगत (√गम् धातु; क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सरयू-तीरे संगतम् = joined/connected with Sarayū’s bank)
Speaker
Agastya
Characters & Entities
A
AgastyaṚ
Ṛṇamocana-tīrthaS
SarayūFAQs
A tīrtha is not merely a location but a moral invitation—access is framed as difficult for persistent wrongdoers and fruitful for sincere seekers.
Ṛṇamocana-tīrtha on the Sarayū riverbank in Ayodhyā.
No explicit ritual yet; it introduces the tīrtha and its sanctifying character (details follow).