Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । अगस्त्यमुनिरित्युक्त्वा चक्रतीर्थाश्रयां कथाम् । विभोर्विष्णुहरेश्चापि पुनराह द्विजोत्तमाः

sūta uvāca | agastyamunirityuktvā cakratīrthāśrayāṃ kathām | vibhorviṣṇuhareścāpi punarāha dvijottamāḥ

スータは言った。「かくしてチャクラティールタの由来、また大いなるヴィシュヌ=ハリのことを語り終えると、聖仙アガスティヤは再び、最勝の二度生まれの者たちに向かって語りかけた。」

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु √वच् वचने)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदी
अगस्त्यAgastya
अगस्त्य:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
मुनिःsage
मुनिः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु √वच्) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक-क्रिया
चक्रतीर्थof Cakra-tīrtha
चक्रतीर्थ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootचक्र + तीर्थ (प्रातिपदिक-द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (चक्रस्य तीर्थम्); ‘cakratīrtha-’ इति विशेषण-पूर्वपद
आश्रयाम्connected with, based on
आश्रयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआश्रया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (कथाम् इति)
कथाम्story
कथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
विभोःof the Lord
विभोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
विष्णुof Vishnu
विष्णु:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
हरेःof Hari
हरेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चय (particle: also/even)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
आहsaid
आह:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु √ब्रू वचने; लिट्-रूप ‘आह’)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदी
द्विजोत्तमाःO best of Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana/Address (Vocative sense/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (उत्तमाः द्विजाः)

Sūta

Tirtha: Cakratīrtha (topic of the preceding account)

Listener: Dvijottamas (assembled brāhmaṇa sages)

Scene: Sūta sits in a forest-āśrama assembly, recounting how Agastya, after finishing the Cakratīrtha account, speaks again to the gathered brāhmaṇa sages; palm-leaf manuscripts and ritual fires suggest transmission.

S
Sūta
A
Agastya
C
Cakratīrtha
V
Viṣṇu
H
Hari
D
Dvija(s)

FAQs

Māhātmya teachings are preserved through guru-to-seeker narration, anchoring sacred geography in authoritative dialogue.

Cakratīrtha is named as the focus of the preceding and continuing account.

No direct ritual is prescribed here; it is a narrative transition introducing Agastya’s continued teaching.