Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 8

Devanagari script

कुरुक्षेत्रे महाक्षेत्रे सत्रे द्वादशवार्षिके । वर्तमाने च रामस्य क्षितीशस्य महात्मनः । समागताः समाहूताः सर्वे ते मुनयोऽमलाः

Transliteration

kurukṣetre mahākṣetre satre dvādaśavārṣike | vartamāne ca rāmasya kṣitīśasya mahātmanaḥ | samāgatāḥ samāhūtāḥ sarve te munayo'malāḥ

Translation

大いなる聖地クルクシェートラにおいて、十二年にわたるサトラ祭が営まれ、また大地の主にして大心の王ラーマの治世の折—招請を受けた無垢の牟尼たちは皆、そこに集い合った。

Word by Word

• कुरुक्षेत्रे: in Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• महाक्षेत्रे: in the great sacred field
• महाक्षेत्रे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• सत्रे: at the sacrificial session (satra)
• सत्रे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• द्वादशवार्षिके: (in) the twelve-year (one)
• द्वादशवार्षिके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश-वार्षिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सत्रे इति विशेषणम्

• वर्तमाने: while (it was) going on/being conducted
• वर्तमाने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वर्तमान (प्रातिपदिक; वर्तमान < √vṛt (धातु) शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकालिक कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; शतृ-प्रत्ययान्त (present participle)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• रामस्य: of Rāma
• रामस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• क्षितीशस्य: of the king (lord of the earth)
• क्षितीशस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क्षितीश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; रामस्य इति विशेषणम्

• महात्मनः: of the great-souled (one)
• महात्मनः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; रामस्य इति विशेषणम्

• समागताः: assembled/arrived
• समागताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-गत (प्रातिपदिक; गत < √gam (धातु) क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त

• समाहूताः: summoned/called together
• समाहूताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-हूत (प्रातिपदिक; हूत < √hū (धातु) क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• अमलाः: pure/spotless
• अमलाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अमल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; मुनयः इति विशेषणम्

Speaker

Sūta (narrating the setting of the discourse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kurukṣetra (Mahākṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A vast sacrificial enclosure at Kurukṣetra: altars, sacred fires, rows of sages, and banners; the era is marked by King Rāma’s righteous reign, giving the scene a golden-age orderliness.

Characters & Entities

• Kurukṣetra
• Mahākṣetra
• Satra (twelve-year rite)
• Rāma (king)
• Munis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma flourishes when sacred place (Kurukṣetra), sacred time (a long satra), and righteous kingship align to support holy assembly and teaching.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kurukṣetra is explicitly praised as the Mahākṣetra, the preeminent sacred field for ritual and purification.

What ritualistic prescription is mentioned?

A dvādaśavārṣika satra (twelve-year sacrificial session) is mentioned as the ongoing ritual context.