Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

तत्र कृष्णचतुर्दश्यां मासे भाद्रपदे प्रिये । उपवास परो भूत्वा यः करोति प्रजागरम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

tatra kṛṣṇacaturdaśyāṃ māse bhādrapade priye | upavāsa paro bhūtvā yaḥ karoti prajāgaram | sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra devo maheśvaraḥ

そこにて、愛しき者よ、バードラパダ月の黒分(クリシュナ・パクシャ)十四日、断食に専心し夜の जागरण(夜通しの礼拝)を守る者は、主マヘーシュヴァラの住まう至上の境地へ赴く。

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
कृष्णचतुर्दश्याम्on the dark (waning) fourteenth lunar day
कृष्णचतुर्दश्याम्:
Kala (Time/काल)
TypeNoun
Rootकृष्ण + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
मासेin the month
मासे:
Kala (Time/काल)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
भाद्रपदे(of) Bhādrapada
भाद्रपदे:
Kala (Time/काल)
TypeNoun
Rootभाद्रपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
उपवासपरःdevoted to fasting
उपवासपरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउपवास + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying) यः
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive) — पूर्वक्रिया
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
करोतिdoes/performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
प्रजागरम्night-vigil (keeping awake)
प्रजागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्र + जागर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
यातिgoes/attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying) स्थानम्
स्थानम्abode/place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक/देशवाचक (relative locative adverb)
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
महेश्वरःMahēśvara (Great Lord)
महेश्वरः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); देवः इति विशेष्यस्य विशेषण-रूपेण/समासपदेन

Īśvara (Śiva) (deduced)

Tirtha: Caṇḍeśvara (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Pilgrims keep an all-night vigil in a lamp-lit Śiva shrine on Bhādrapada dark-fortnight 14th; chanting, drums, and lamps surround the liṅga; dawn suggests ascent to Mahēśvara’s realm.

M
Maheśvara (Śiva)
B
Bhādrapada
K
Kṛṣṇa-caturdaśī

FAQs

Austerity joined with devotion—fasting and an all-night vigil—directs the practitioner toward the highest Śaiva goal, closeness to Maheśvara.

Prabhāsa Kṣetra, where the vrata is prescribed and its fruit is praised.

Observe upavāsa (fasting) and perform prajāgara (night vigil) on Bhādrapada kṛṣṇa-caturdaśī.