Adhyaya 87

Verse 1

ईश्वर उवाच । एवं कृत्वा नरो यात्रां सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । ततो गच्छेन्महादेवि रुद्रानेकादश क्रमात्

イーシュヴァラ（Īśvara）は言われた。「このように正しい信（シュラッダー）をもって巡礼を成し遂げたなら、ああマハーデーヴィー（Mahādevī）よ、その者は次に順を追って十一のルドラ（Rudra）へ赴くべきである。」

Verse 2

प्रभासक्षेत्रमध्यस्थान्महापातकनाशनान् । यदेकादशधा पापमर्जितं मनुजैः पृथक्

プラバーサ・クシェートラ（Prabhāsa Kṣetra）の中心には、大罪を滅する聖なる御力が鎮まっている。人々が積み重ねた罪は、あたかも十一種に分かれて、そこで除かれるのである。

Verse 3

तदेकादशरुद्राणां पूजनात्क्षयमेष्यति । संक्रांतावयने वापि चंद्रसूर्यग्रहेऽथवा

その積もり積もった罪は、十一ルドラへの礼拝によって滅び去る—サンクラーンティの日であれ、アヤナ（至日）であれ、月食・日食の時であれ。

Verse 4

अन्यासु पुण्यतिथिषु सम्यग्भावेन भावितः । पूजयेदानुपूर्व्येण रुद्रैकादशकं क्रमात्

また他の聖なる日々にも、正しい内なる心構えに満たされて、十一ルドラの一群を定められた順序に従い、段階を追って礼拝すべきである。

Verse 5

तेषां नामानि वक्ष्यामि यान्यतीतानि मे पुरा । आद्ये कृतयुगे तानि शृणु देवि यथार्थतः

われは彼らの名を、はるかな古のままに汝に告げよう。聞け、女神よ。最初の時代クリタユガにおいて彼らが帯びた名を、真実にして正確に語る。

Verse 6

अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः । हरश्च बहुरूपश्च त्र्यंबकश्च सुरेश्वरः । वृषाकपिश्च शंभुश्च कपर्दी चापराजितः

アジャイカパード、アヒルブドゥニヤ、ヴィルーパークシャ、ライヴァタ；ハラとバフルーパ；トリヤンバカとスレーシュヴァラ；ヴリシャーカピ、シャンブ；カパルディーとアパラージタ——これらが（伝えられる）名である。

Verse 7

आदौ कृतयुगे देवि त्रेतायां द्वापरेऽपि च । कलौ युगे तु संप्राप्ते जातं नामांतरं पुनः

初めには—クリタユガにおいて、またトレーターおよびドヴァーパラにおいても—これらが名であった。だがカリの時代が到来すると、再び別の名の体系が生じた。

Verse 8

एकादशधा रुद्राणां तानि ते वच्मि सांप्रतम् । भूतेशो नीलरुद्रश्च कपाली वृषवाहनः

いま、ルドラの十一の区分における御名を告げよう。すなわち、ブーテーシャ、ニーラルドラ、カパーリー、そしてヴリシャヴァーハナである。

Verse 9

त्र्यंबको घोरनामा च महाकालोऽथ भैरवः । मृत्युंजयोऽथ कामेशो योगेश इति कीर्तितः । एकादशैते रुद्रास्ते कथिताः क्रमशः प्रिये

トリヤンバカ、ゴーラナーマン、マハーカーラ、そしてバイラヴァ。さらにムリティユンジャヤ、カーメーシャ、ヨーゲーシャ—かく称えられる。愛しき者よ、これらが順に説かれた十一のルドラである。

Verse 10

अनादिनिधना देवि भेदभिन्नास्तु ते पृथक् । एकादशस्वरूपेण पृथङ्नामप्रभेदतः

女神よ、彼らは無始無終であるが、差別によりそれぞれ別個に区別される。十一の姿として顕れ、名の相違によって分かたれる。

Verse 11

देव्युवाच । भगवन्विस्तराद्ब्रूहि लिंगैकादशकक्रमम् । स्थानसीमाप्रभेदेन माहात्म्योत्पत्तिकारणैः

女神は言った。「主よ、十一のリンガの次第を、場所と境界の相違、そしてその偉大さ（マーハートミヤ）が生起する因とともに、詳しくお説きください。」

Verse 12

कथं पूज्यानि तानीश के मंत्राः को विधिः स्मृतः । कस्मिन्पर्वणि काले वा सर्वं विस्तरतो वद

主よ、それらはいかに礼拝されるべきでしょうか。いかなるマントラを用い、いかなる作法が説かれておりますか。いずれの聖なる祭日、あるいはいかなる時に—すべてを詳しくお語りください。

Verse 13

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि रहस्यं पापनाशनम् । सोमनाथादितः कृत्वा सिद्धिनाथादिकारणम्

イーシュヴァラは言った。「聞きなさい、女神よ。罪を滅する秘奥を説こう——ソーマナータより始め、さらにシッディナータを起点とする根本の拠り所を述べる。」

Verse 14

यच्छ्रुत्वा मुच्यते जंतुः पातकैः पूर्वसंचितैः । ये चैकादश रुद्रा वै तव प्रोक्ता मया प्रिये

これを聞けば、生きとし生けるものは以前に積み重ねた罪から解き放たれる。愛しき者よ、十一のルドラもまた、まことに私はすでに汝に告げた。

Verse 15

दश ते वायवः प्रोक्ता आत्मा चैकादशः स्मृतः । तेषां नामानि वक्ष्यामि वायूनां शृणु मे क्रमात्

十のヴァーユ（生命の気）は説き示され、アートマンは第十一として記憶される。いまそれらの名を順に語ろう——正しい次第で聞きなさい。

Verse 16

प्राणोऽपानः समानश्च ह्युदानो व्यान एव च । नागश्च कूर्मः कृकलो देवदत्तो धनंजयः

それらは、プラーナ、アパーナ、サマーナ、ウダーナ、ヴャーナ。さらにナーガ、クールマ、クリカラ、デーヴァダッタ、ダナンジャヤである。

Verse 17

आत्मा चेति क्रमाज्ज्ञेया रुद्राधिपतयः क्रमात् । तेषां यात्रां क्रमाद्वक्ष्ये सर्वप्राणिहिताय वै

そしてアートマンは次第における次なるものとして知るべきであり、同様にルドラの姿をもつ主宰の神々も順に知るべきである。私は一切衆生の利益のため、彼らの巡礼の道程を順に説き明かそう。

Verse 18

रुद्राणामादिदेवोऽसौ पूर्वं सोमेश्वरः प्रिये । भूतेश्वरेति नाम्ना वै पूजयेत्तं विधानतः

愛しき者よ、その神はルドラたちの中の根源なる初神であり、かつてはソーメーシュヴァラと呼ばれた。正しい作法に従い、「ブーテーシュヴァラ」の名によって礼拝すべきである。

Verse 19

राजोपचारयोगेन श्रद्धापूतेन चेतसा । पंचामृतेन संस्नाप्य सद्योजातेन पूजयेत्

王者の供物をもって、信によって清められた心で、（リンガを）パンチャームリタにて沐浴させたのち、「サドヨージャータ」の真言（讃歌）によって供養すべきである。

Verse 20

पुष्पैर्मनोहरैर्भक्त्या ध्यात्वा देवं सदाशिवम् । त्रिभिः प्रदक्षिणीकृत्य साष्टांगं प्रणिपत्य च

信愛をもって麗しき花を供え、神サダーシヴァを観想し、三度の繞行を終えたなら、八支の全身投地にて礼拝すべきである。

Verse 21

रुद्रैकादशयात्रार्थी निर्विघ्नार्थं व्रजेत्ततः । भूतेश्वरेति यन्नाम प्रोक्तं तत्ते ब्रवीम्यहम्

十一ルドラへの巡礼を望む者は、障りなきためにそののち進みゆくべきである。さらに「ブーテーシュヴァラ」と説かれたその名を、今ここに汝に語り明かそう。

Verse 22

महदादि विशेषांतं भूतजालं यदीरितम् । पंचविंशति संख्याकं तेषामीशो यतः स्मृतः

「マハット」より始まり諸々の別相の要素に至るまで説かれた存在・原理の総体は、二十五と数えられる。彼がそれらの主と憶念されるがゆえに、（彼は）「ブーテーシュヴァラ」と呼ばれる。

Verse 23

तेन भूतेश्वरेत्युक्तं नाम तस्य पुरा किल । पंचविंशतितत्त्वानि ज्ञात्वा मुक्तिमवाप्नुयात्

ゆえに、古の時代にその御名はまことに「ブーテーシュヴァラ」と称えられた。二十五のタットヴァを悟る者は、解脱（モークシャ）を得るであろう。

Verse 24

भूतेशरुद्रं संपूज्य गच्छेद्वै मुक्तिमव्ययाम् । इति संक्षेपतः प्रोक्तमादि रुद्रस्य कीर्तनम् । कीर्तनीयं द्विजातीनां कीर्तितं पुण्यवर्द्धनम्

「ブーテーシャ・ルドラ」を円満に供養し礼拝する者は、まことに朽ちぬ解脱を得る。かくして、原初のルドラの讃嘆は略して説かれた。この讃歌はドヴィジャ（再生の者）たちが誦すべきであり、誦すれば功徳が増す。

Verse 87

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये भूतेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः

かくして、聖なる『スカンダ・マハープラーナ』のプラバーサ・カンダにおいて、プラバーサ聖地功徳および十一ルドラ讃嘆の中の「ブーテーシュヴァラの偉大さの叙述」と題する第八十七章は終わる。