Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 83›Shloka 7
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

इत्येवं चिन्तयंस्तत्र नारीं वचनमब्रवीत् । कुरुष्वात्मप्रदानं मे न मे दारपरिग्रहः । तवाहं दर्शनाद्देवि कामवाणेन पीडितः

Transliteration

ityevaṃ cintayaṃstatra nārīṃ vacanamabravīt | kuruṣvātmapradānaṃ me na me dāraparigrahaḥ | tavāhaṃ darśanāddevi kāmavāṇena pīḍitaḥ

Translation

そう思い定めて、彼はその女に言った。「私に身を委ねよ。正式に妻として迎えることは求めぬ。女神のごとき君よ、君を見たその瞬間から、カーマの欲の矢に苦しめられている。」

Word by Word
इतिthus
इति:
सम्बन्ध/वाक्योपपादक
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (thus)
एवम्in this manner
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक (in this way)
चिन्तयन्thinking
चिन्तयन्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√चिन्त् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्तः (present active participle); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘thinking’
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक (there)
नारीम्the woman
नारीम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
वचनम्words/speech
वचनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
कुरुष्वdo/make
कुरुष्व:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
आत्मप्रदानम्self-giving (offering yourself)
आत्मप्रदानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + प्रदान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा (धातु) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
मेto me/for me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (Beneficiary/Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; एन्क्लिटिक रूपम्
नnot
न:
सम्बन्ध/वाक्योपपादक
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध (negation)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
दारपरिग्रहःtaking a wife; marriage
दारपरिग्रहः:
कर्ता/विषय (Subject/Topic)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तवyour
तव:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
दर्शनात्from (your) sight; because of seeing
दर्शनात्:
अपादान (Cause/Source)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)
देविO goddess
देवि:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
कामवाणेनby the arrow of desire
कामवाणेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + वाण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
पीडितःafflicted
पीडितः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√पीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘afflicted’
Speaker

Unspecified male (a suitor figure in the narrative; contextually the one overcome by desire upon seeing the maiden)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A man, agitated and leaning forward, speaks impulsively to a composed maiden; an invisible floral arrow motif (Kāma’s bāṇa) is suggested between them; the sea and sacred shoreline frame the tension.

Characters & Entities
K
Kāma

FAQs

Desire can overwhelm even the resolved mind; Purāṇic dharma urges restraint and right conduct rather than impulsive gratification.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhās), presented as the sacred setting where vows and moral tests unfold.

No explicit ritual is prescribed here; the verse foregrounds the ethical tension between lust (kāma) and dharmic restraint.

←Previous Verse
Next Verse→