Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10
Devanagari script
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं गुरुदैवतम् । शृणुयाद्यस्तु भावेन तस्य प्रीतो गुरुर्भवेत्
Transliteration
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ māhātmyaṃ gurudaivatam | śṛṇuyādyastu bhāvena tasya prīto gururbhavet
Translation
かくして、師なる神（グル・デーヴァ）の偉大なる功徳を、要約して説き示した。これを真心の信によって聴く者には、師は歓喜し、嘉納される。
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: ‘thus’)
संक्षेपतःbriefly
संक्षेपतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसंक्षेप (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय; तद्धितान्त ‘-तस्’ (ablatival adverb: ‘in brief/briefly’)
प्रोक्तम्has been stated
प्रोक्तम्:
Karmaṇi-bhāva (Predicate participle/कर्मणि प्रयोग)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (agreeing with ‘माहात्म्यम्’)
माहात्म्यम्the greatness (mahatmya)
माहात्म्यम्:
Karma/Viṣaya (Object/topic/कर्म-विशय)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st case nominative), एकवचन
गुरुदैवतम्having the guru as deity
गुरुदैवतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुरु (प्रातिपदिक) + दैवत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘गुरोः दैवतम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (qualifying ‘माहात्म्यम्’)
शृणुयात्should listen
शृणुयात्:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formविधिलिङ् (optative/imperative sense), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: emphasis/contrast)
भावेनwith devotion/feeling
भावेन:
Karaṇa (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया (instrumental), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) → प्रीत (कृदन्त)
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (past participle, adjectival); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (agreeing with ‘गुरुः’)
गुरुःthe guru
गुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
भवेत्would become / would be
भवेत्:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
Īśvara (Śiva)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Vṛhaspatīśvara-māhātmya (Prabhāsa-kṣetra)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A small assembly sits in a temple hall near the liṅga; a narrator recites the māhātmya while listeners sit with folded hands; above, a subtle luminous presence symbolizes the Guru’s pleasure.
Characters & Entities
G
GuruFAQs
Listening with faith to a tīrtha’s māhātmya is itself a devotional act that draws the guru’s grace.
Prabhāsakṣetra, within the Prabhāsakṣetra Māhātmya narrative.
Śravaṇa—devout listening to the māhātmya (sacred glorification).