Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येंऽगारेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशोध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmyeṃ'gāreśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma pañcacatvāriṃśodhyāyaḥ

Translation

ここに、『吉祥スカンダ・マハープラーナ』（八万一千頌本）の第七・プラバーサ篇、第一・プラバーサ聖域功徳（プラバーサクシェートラ・マーハートミヤ）における「アンガーレーシュヴァラ功徳の叙述」と題する第四十五章は終わる。

Word by Word

• इति: thus
• इति: Nipāta (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)

• श्री-स्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्री-स्कांदे: Adhikaraṇa (Locative: in the Skanda)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (‘श्रीमान् स्कन्दः’ इति/‘श्रीस्कन्द’); पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses) collection
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Viśeṣaṇa (Qualifier of संहितायाम्)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (संख्यापूर्वक); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘एकाशीतिसाहस्री’ = 81,000 (verses)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Viśeṣaṇa (Qualifier of खण्डे)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभास-खण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभास-खण्डे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘प्रभासस्य खण्डः’); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Viśeṣaṇa (Qualifier of माहात्म्ये)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: in the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya
• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-परम्परा: ‘प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• अङ्गार-ईश्वर-माहात्म्य-वर्णनम्: the narration of the greatness of Aṅgāreśvara
• अङ्गार-ईश्वर-माहात्म्य-वर्णनम्: Karta/Viṣaya (Title/topic)
• Type: Noun
• Root: अङ्गार (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-श्रृंखला: ‘अङ्गारेश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नाम: named
• नाम: Nipāta (Naming marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नाम-शब्दः (title-marker: ‘named’)

• पञ्चचत्वारिंशः: forty-fifth
• पञ्चचत्वारिंशः: Viśeṣaṇa (Qualifier of अध्यायः)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चचत्वारिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु/संख्यावाचक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘45th’ (ordinal usage)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject; colophon)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Colophon/Redactorial closure (not a dialogue line)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aṅgāreśvara (within Prabhāsakṣetra)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style colophon panel: scribal flourish, auspicious marks, and a subtle backdrop of Prabhāsa shoreline/temple silhouette indicating the end of the Aṅgāreśvara chapter.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetra Māhātmya
• Aṅgāreśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a colophon marking completion of the chapter, helping preserve textual integrity and transmission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, through the chapter titled Aṅgāreśvara Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a chapter-ending colophon providing bibliographic context.