Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

भयोद्विग्नास्ततो देवाः पार्वतीं प्रेक्ष्य विश्वतः । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे त्वमस्माकं गतिर्भव

Transliteration

bhayodvignāstato devāḥ pārvatīṃ prekṣya viśvataḥ | ūcuḥ prāṃjalayaḥ sarve tvamasmākaṃ gatirbhava

Translation

そのとき神々は恐れに震え、四方を見回してパールヴァティーを仰ぎ、皆合掌して言った。「あなたこそ我らの帰依処、最後の拠り所となり給え。」

Word by Word

• भय: fear
• भय: —
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग (compound member)

• उद्विग्नाः: agitated, distressed
• उद्विग्नाः: Karta-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद्-विज्/उद्-विद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त) विशेषणवत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘देवाः’ इति विशेषणम्

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kāla/Hetu (काल/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/तदनन्तरम् (from that/then)

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पार्वतीम्: Pārvatī
• पार्वतीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रेक्ष्य: having looked at
• प्रेक्ष्य: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-ईक्ष् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यपन्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया

• विश्वतः: from all sides
• विश्वतः: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; सर्वतः/सर्वदिक् (adverb of direction)

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• प्रांजलयः: with folded hands
• प्रांजलयः: Karta-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘देवाः’ इति विशेषणम् (hands folded)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘देवाः’ इति विशेषणम्

• त्वम्: you
• त्वम्: Sambodhana/Karta (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• गतिः: refuge, goal
• गतिः: Karta (कर्ता/Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भव: be
• भव: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextual), quoting the Devas

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The devas, visibly anxious, turn toward Pārvatī, scanning the surroundings, then address her as their sole refuge; their posture shifts from alarm to supplication.

Characters & Entities

• Devāḥ
• Pārvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śaraṇāgati (taking refuge) in the Divine Mother is presented as the sure protection in times of cosmic fear.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where Devī’s presence becomes the protective center for gods and devotees.

What ritualistic prescription is mentioned?

The posture of devotion—prāñjali (folded hands)—is shown; no formal vow or rite is specified.