Adhyaya 343

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कपिलेश्वरमुत्तमम् । शीराभूषणपूर्वेण कोटितीर्थाच्च पश्चिमे

イーシュヴァラは言った。「それから、ああマハーデーヴィーよ、最勝のカピレーシュヴァラへ赴くがよい。それはコーティティールタの西、シーラーブーシャナの東にある。」

Verse 2

जरद्गवेशाद्दक्षिणे समुद्रोत्तरतस्तथा । एतद्वै कापिलं क्षेत्रं नापुण्यैः प्राप्यते नरैः

それはジャラドガヴェーシャの南にあり、また海の北にも位置する。まことにここはカーピラの聖域であり、功徳なき人々には到達しえない。

Verse 3

कपिलेन पुरा देवि यत्र तप्तं तपो महत् । वर्षाणामयुतं साग्रं प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम्

女神よ、いにしえにカピラはそこで大いなる苦行（タパス）を修し、マヘーシュヴァラを安置してから、一万年、さらにそれ以上にわたりその行を続けた。

Verse 4

समाहूता तत्र देवी कपिलधारा महानदी । समुद्रमध्ये साऽद्यापि पुण्यवद्भिः प्रदृश्यते

その地で女神――大河カピラダーラー（Kapiladhārā）が招請された。今日に至るまで、功徳ある者は大海のただ中に彼女を拝する。

Verse 5

तत्र स्नात्वा महादेवि कपिलाषष्ठ्यां विशेषतः । कपिलां दापयेत्तत्र गोकोटिफलभाग्भवेत्

大女神よ、そこで沐浴し、とりわけカピラー・シャシュティー（Kapilā-Ṣaṣṭhī）の日には、そこで褐色の牝牛（カピラー）を布施すべきである。そうすれば千万頭の牛を施す果報に等しい功徳を分かち得る。

Verse 6

सर्वेषां चैव पापानां प्रायश्चित्तमिदं स्मृतम् । कपिलेश्वरं तु संपूज्य कन्याकोटिफलं लभेत्

これは一切の罪のための贖罪法であると説かれる。カピレーシュヴァラ（Kapileśvara）を如法に供養すれば、千万の乙女を嫁がせて施す果報に等しい功徳を得る。

Verse 7

देव्युवाच । आश्चर्यं मम देवेश कपिलषष्ठ्या महेश्वर । विधानं श्रोतुमिच्छामि दानमन्त्रादि पूर्वकम्

女神は言われた。「神々の主よ、マヘーシュヴァラよ、このカピラー・シャシュティーは私にとってまことに不思議です。布施の規定とマントラをはじめとして、その作法をお聞かせください。」

Verse 8

ईश्वर उवाच । जन्मजीवितमध्ये तु यद्येका लभ्यते नरैः । संयोगयुक्ता सा षष्ठी तत्किं देवि ब्रवीम्यहम्

イーシュヴァラは言われた。「人が生まれて生涯を送るその間に、吉祥なる合（めぐり）を具えたこのようなシャシュティー（Ṣaṣṭhī）を、たとえ一度でも得るなら――女神よ、私に何をさらに語れようか。」

Verse 9

प्रौष्ठपद्यसिते पक्षे षष्ठ्यामंगारको यदि । व्यतीपातश्च रोहिण्यां सा षष्ठी कपिला स्मृता

プラウシュṭハパディー月の白分において、第六日（サシュティー）にアṅガーラカ（火星）が当たり、さらにローヒニー宿にてヴ்யティーパータが生ずるなら、そのサシュティーは「カピラー」と記憶される。

Verse 10

तत्र क्षेत्रे नरः स्नात्वा अथवार्कस्थले शुभे । मृदा शुक्ल तिलैश्चैव कपिलासंगमे शुभे

その聖なるクシェートラで沐浴したのち、あるいは吉祥なるアルカスタラにおいて、カピラーの吉祥なる合流点で、清めの土と白胡麻とをもって（儀礼を）行うべし。

Verse 11

कृतस्नानजपः पश्चात्सूर्यायार्घ्यं निवेदयेत् । रक्तचंदनतोयेन करवीरयुतेन च । कृत्वार्घपात्रं शिरसि मंत्रेणानेन दापयेत्

儀礼の沐浴とジャパを終えたのち、赤檀の香を移した水にカラヴィーラ（夾竹桃）の花を添えて、スーリヤにアルギャを捧げよ。アルギャの器を敬って頭上に戴き、次のマントラを唱えつつ供献すべし。

Verse 12

नमस्त्रैलोक्यनाथाय उद्भासितजगत्त्रय । वेदरश्मे नमस्तुभ्यं गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

三界の主にして三重の宇宙を照らし出す御方よ、礼拝いたします。ヴェーダの光線よ、あなたに礼拝—このアルギャをお受け取りください。あなたに帰依し奉ります。

Verse 13

सूर्यं प्रदक्षिणीकृत्य संपूज्य कपिलेश्वरम् । उपलिप्ते शुभे देशे पुष्पाक्षतविभूषिते

スーリヤを右繞して礼拝し、カピレーシュヴァラをしかるべく供養したのち、新たに塗り清められ、花とアクシャタ（砕けぬ米粒）で荘厳された吉祥の場所へ進むべし。

Verse 14

स्थापयेदव्रणं कुम्भं चन्दनोदकपूरितम् । पंचरत्नसमायुक्तं दूर्वापुष्पाक्षतान्वितम्

傷なきカラシャ（kalaśa）を据え、白檀の香る水で満たし、五宝を備え、ドゥールヴァ草と花とアクシャタ（砕けぬ米）を添えるべし。

Verse 15

रक्तवस्त्रयुगच्छन्नं ताम्रपात्रेण संयुतम् । रथो रुक्मफलस्यैव एकचित्रविचित्रितः

儀礼のラタ（ratha）を整えよ。赤布二枚で覆い、銅の器を添え、ただ一つの際立つ文様で荘厳し、ルクマ・パラ（rukma-phala）供献のためとする。

Verse 16

सौवर्णपलसंयुक्तां मूर्तिं सूर्यस्य कारयेत् । कुंभस्योपरि संस्थाप्य गंधपुष्पैः समर्चयेत्

スーリヤ（Sūrya）のムールティを、パラサ（palasa）の量に相当する黄金を備えて造らせよ。それをカラシャの上に安置し、香と花で丁重に供養すべし。

Verse 17

कपिलेश्वरसान्निध्ये मण्डपे होमसंस्कृते । आदित्यं पूजयेद्देवं नामभिः स्वैर्यथोदितैः

ホーマ（homa）のために浄められたマンダパ（maṇḍapa）において、カピレーシュヴァラ（Kapileśvara）の御前で、規定のとおり自らの御名をもって神アーディティヤ（Āditya）を礼拝すべし。

Verse 18

आदित्यभास्कर रवे भानो स्वयं दिवाकर । प्रभाकर नमस्तुभ्यं ससारान्मां समुद्धर

おおアーディティヤ、バースカラ、ラヴィ、バーヌ—まことに昼を成すディヴァーカラよ—おおプラバーカラ、汝に敬礼す。さまよえるこのサンサーラの流れより、我を救い上げたまえ。

Verse 19

भुक्तिमुक्तिप्रदो यस्मात्तस्माच्छांतिं प्रयच्छ नः

あなたは世の享楽と解脱（モークシャ）の双方を授け給うゆえ、どうか我らに安寧をお授けください。

Verse 20

प्रार्थनामन्त्रः । नमोनमस्ते वरद ऋक्सामयजुषांपते । नमोऽस्तुविश्वरूपाय विश्वधाम्ने नमोऽस्तु ते

祈願のマントラ：幾度も幾度も礼拝いたします、恩寵を授ける御方、リグ・サーマ・ヤジュスの主よ。宇宙の御姿に礼拝し、万有の住処たるあなたに礼拝いたします。

Verse 21

अमृतं देवि ते क्षीरं पवित्रमिह पुष्टिदम् । त्वत्प्रसादात्प्रमुच्यंते मनुजाः सर्वपातकैः

おお女神よ、あなたの乳は甘露（アムリタ）にして、この世において清浄であり、養いを授けます。あなたのご加護により、人々はあらゆる罪から解き放たれます。

Verse 22

ब्रह्मणोत्पादिते देवि वह्निकुण्डान्महाप्रभे । नमस्ते कपिले पुण्ये सर्वदेवनमस्कृते

おお女神よ、ブラフマーにより生み出され、火の坑より現れし大いなる光輝者よ。聖なるカピラーよ、すべての神々にも礼拝されるあなたに敬礼いたします。

Verse 23

सर्वदेवमये देवि सर्वतीर्थमये शुभे । दातारं पूजयानं मां ब्रह्मलोकं नय स्वयम्

吉祥なる女神よ、すべての神々とすべてのティールタを体現する御方よ。施し（ダーナ）を授ける御方としてあなたを礼拝するこの私を、あなたご自身の力によりブラフマー界へとお導きください。

Verse 24

पूजामंत्रः । एवं संपूज्य कपिलां कुम्भस्थं च दिवाकरम् । ब्राह्मणे वेदविदुष उभयं प्रतिपादयेत्

礼拝の真言：このようにして、カピラーと、水壺に安置された太陽神ディヴァーカラを十分に供養し終えたなら、ヴェーダに通じたバラモンに、その両者を正式に奉納すべきである。

Verse 25

व्यासाय सूर्यभक्ताय मंत्रेणानेन दापयेत्

この真言そのものによって、太陽への信愛を抱くヴィヤーサに（供物を）施すべきである。

Verse 26

दिव्यमूर्त्तिर्जगच्चक्षु र्द्वादशात्मा दिवाकरः । कपिलासहितो देवो मम मुक्तिं प्रयच्छतु

神々しい御姿にして宇宙の眼、十二の本質を具える太陽神ディヴァーカラよ。カピラーを伴い、我に解脱（モークシャ）を授けたまえ。

Verse 27

यस्मात्त्वं कपिले पुण्या सर्वलोकस्य पावनी । प्रदत्ता सह सूर्येण मम मुक्तिप्रदा भव

汝は、ああ功徳清浄なるカピラーよ、あらゆる世界を浄める者。ゆえに太陽とともに施与されるとき、我に解脱を授ける者となりたまえ。

Verse 28

पलेन दक्षिणा कार्या तदर्धार्धेन वा पुनः । शक्तितो दक्षिणायुक्तां तां धेनुं प्रतिपादयेत्

布施の謝礼（ダクシナー）は一パラ、またはその半分とすべきである。力に応じてダクシナーを添え、その牝牛を儀礼に則って正式に施与せよ。

Verse 29

योऽनेन विधिना कुर्या त्षष्ठीं कपिलसंज्ञिताम् । सोऽश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः

この作法に従い、「カピラー」と名づけられたシャシュティーの誓戒を修する者は、千回のアシュヴァメーダ祭の果報を得る。

Verse 30

यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वदानेषु यत्फलम् । तत्फलं सर्वमाप्नोति यः षष्ठीं कपिलां चरेत्

あらゆるティールタの功徳、あらゆる布施の功徳――そのすべての果報を、カピラー・シャシュティーを守る者は余すところなく得る。

Verse 31

कपिलाकोटिसहस्राणि कपिलाकोटिशतानि च । सूर्यपर्वणि यद्दत्त्वा तत्फलं कोटिशो भवेत्

太陽の聖なる祭日（スーリヤ・パルヴァン）に、「カピラー」に関わる施与を千万、さらに百コーティに及ぶほど捧げるなら、その功徳は幾千万倍にも増大する。

Verse 32

कोटिगोरोम संख्यानि वर्षाणि वरवर्णिनि । तावत्स वसते स्वर्गे यः षष्ठीं कपिलां चरेत्

麗しき女よ、「牛の毛をコーティで数える」ほどの歳月のあいだ、正しくカピラー・シャシュティーを修する者は天界に住する。

Verse 33

ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि यत्पापं पूर्वसंचितम् । तत्सर्वं नाशमायाति इत्याह कपिलो मुनिः

過去より積み重ねた罪が、知って犯したものであれ知らずに犯したものであれ、そのすべては滅び去る――かくカピラ仙は宣言した。

Verse 343

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कपि लधाराकपिलेश्वरमाहात्म्ये कपिलाषष्ठीव्रतविधानमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

かくして『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』—八万一千頌より成るサンヒター—の第七「プラバーサ・カンダ」、第一「プラバーサ聖地功徳章」、ならびに「カピラダーラーとカピレーシュヴァラの功徳」において、「カピラー・シャシュティー誓願の作法の大いなる功徳を説く」と題する第343章はここに終わる。