Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7
Devanagari script
ततो याताः सुराः स्वर्गं पश्यन्तोऽधोमुखा महीम् । ददृशुस्ते ततो देवा भूम्यां स्वर्गमिवापरम्
Transliteration
tato yātāḥ surāḥ svargaṃ paśyanto'dhomukhā mahīm | dadṛśuste tato devā bhūmyāṃ svargamivāparam
Translation
それから神々は地上を見下ろしつつ天界へと去り、地の上に、まるで別の天界のごときものを見いだした。
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-प्रभव-अव्यय (then/thereupon)
याताःhaving gone
याताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootया (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
स्वर्गम्to heaven
स्वर्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पश्यन्तःseeing
पश्यन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootपश् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अधोमुखाःwith faces turned downward
अधोमुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअधोमुख (प्रातिपदिक); अधः (अव्यय) + मुख (प्रातिपदिक)
Form(सुराः विशेषण) पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
महीम्the earth
महीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ददृशुःthey saw
ददृशुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तेthey/those (gods)
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-प्रभव-अव्यय (then)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
भूम्याम्on the earth
भूम्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
स्वर्गम्heaven
स्वर्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
इवlike
इव:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (like/as if)
अपरम्another, second
अपरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Form(स्वर्गम् विशेषण) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
Speaker
Īśvara (Śiva)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa-kṣetra
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: null
Visual Art Cues
Scene: Gods ascending toward svarga yet turning their faces downward, astonished to see on earth a radiant, heaven-like sacred expanse.
Characters & Entities
D
DevasS
SvargaB
Bhūmi (Earth)FAQs
A true tīrtha is portrayed as ‘heaven on earth,’ teaching that sanctity is accessible through sacred places and right conduct.
The chapter context points to Prabhāsa Kṣetra and its environs as the ‘other heaven’ seen on earth.
None stated; the verse heightens the māhātmya by describing the site’s extraordinary sanctity.