Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 87

Devanagari script

देव्युवाच । धन्याहं कृतपुण्याहं तपः सुचरितं मया । यत्त्वयाऽहं जगन्नाथ हर्षदृष्ट्याऽवलोकिता

Transliteration

devyuvāca | dhanyāhaṃ kṛtapuṇyāhaṃ tapaḥ sucaritaṃ mayā | yattvayā'haṃ jagannātha harṣadṛṣṭyā'valokitā

Translation

女神は言った。「我は幸いであり、まことに功徳を積みました。わが苦行は善く成就しました。なぜなら、世界の主よ、あなたが歓喜のまなざしで私をご覧くださったからです。」

Word by Word

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वक्तृ-निर्देश (speaker tag)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• धन्या: fortunate/blessed
• धन्या: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (predicate adjective)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• कृतपुण्या: one who has done merit
• कृतपुण्या: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त) + पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (कृतं पुण्यं यस्या सा)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तपः: austerity/penance
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्म/विषय-निर्देश (contextual)

• सुचरितम्: well-performed
• सुचरितम्: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate to तपः)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + चरित (चर् धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• यत्: because/that (which)
• यत्: Hetu/Reason (हेतु)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्ध-प्रदर्शक (relative)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अहम्: me
• अहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• जगन्नाथ: O Lord of the world
• जगन्नाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (जगतां नाथः)

• हर्षदृष्ट्या: with a joyful glance
• हर्षदृष्ट्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: हर्ष (प्रातिपदिक) + दृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (हर्षयुक्ता दृष्टिः)

• अवलोकिता: was looked at
• अवलोकिता: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + लोक् (धातु) + क्त-प्रत्यय (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (passive sense)

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Lord (Jagannātha/Deveśa)

Visual Art Cues

Scene: The Devī speaks with folded hands, eyes lowered in modest joy, declaring her tapas successful because the Lord looked upon her with delight; the Lord’s compassionate, smiling gaze is central.

Characters & Entities

• Devī
• Jagannātha (Īśvara/Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of the Lord is presented as the crowning fruit of tapas and accumulated merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Prabhāsakṣetra narrative context frames the dialogue, though this verse focuses on darśana rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity) is referenced as a spiritual practice, though no specific vow or rite is detailed.