Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

पञ्चाग्निं साधयेदेको ग्रीष्मकाले सुदारुणे । एकः पश्यति मामत्र फलं ताभ्यां समं स्मृतम्

Transliteration

pañcāgniṃ sādhayedeko grīṣmakāle sudāruṇe | ekaḥ paśyati māmatra phalaṃ tābhyāṃ samaṃ smṛtam

Translation

ある者は苛烈な夏の季に厳しい「五火」の苦行を修し、またある者はここで我を拝見する——両者が得る果報は同一であると宣言される。

Word by Word

• पञ्च-अग्निम्: the five fires (pañcāgni observance)
• पञ्च-अग्निम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: pañca (संख्या-प्रातिपदिक) + agni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समास (पञ्च अग्नयः यस्य/पञ्चाग्निः)

• साधयेत्: should practice/perform
• साधयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: साध् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एकः: one (person)
• एकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: eka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ग्रीष्म-काले: in the summer season
• ग्रीष्म-काले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: grīṣma (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ग्रीष्मस्य काले)

• सु-दारुणे: very severe
• सु-दारुणे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: su (उपसर्ग/अव्यय) + dāruṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (ग्रीष्मकाले); कर्मधारय (अतिदारुणे)

• एकः: one (person)
• एकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: eka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: atra (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: phala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• ताभ्याम्: with those two / than those two
• ताभ्याम्: Upamana/Comparison (उपमान/तुलना)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन

• समम्: equal
• समम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (फलम्)

• स्मृतम्: is said/remembered
• स्मृतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (फलम्) इति विशेषण

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetra Māhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somnātha at Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A lone ascetic amid blazing summer performs pañcāgni-tapas, while another devotee stands before Somnātha’s liṅga in cool sanctum light; the verse visually equates their spiritual fruit.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• Prabhāsakṣetra
• Pañcāgni-tapas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The kṣetra’s darśana is portrayed as spiritually equivalent to the most severe austerities, underscoring Prabhāsa’s exceptional sanctity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), where the deity’s darśana is said to confer immense merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pañcāgni-tapas—the five-fire austerity—especially undertaken during the severe summer.