Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

क्रीडद्भिर्विविधैर्दिव्यैः शोभितं पर्वतोत्तमम् । देवगंधर्वनृत्यैश्च वेणुवीणानिनादितम्

Transliteration

krīḍadbhirvividhairdivyaiḥ śobhitaṃ parvatottamam | devagaṃdharvanṛtyaiśca veṇuvīṇānināditam

Translation

その最勝の山は、さまざまな天上の遊楽者によって美しく飾られ、デーヴァとガンダルヴァの舞により栄え、笛とヴィーナーの音色が満ちわたっていた。

Word by Word

• क्रीडद्भिः: by those who are playing/sporting
• क्रीडद्भिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: क्रीड् (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्तः (शतृ-प्रत्ययान्तः); पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘क्रीडन्तः’ (playing)

• विविधैः: various
• विविधैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• दिव्यैः: divine, celestial
• दिव्यैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• शोभितम्: adorned
• शोभितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शोभि (धातु)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• पर्वतोत्तमम्: the best mountain
• पर्वतोत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (उत्तमः पर्वतः)

• देवगन्धर्वनृत्यैः: by dances of gods and gandharvas
• देवगन्धर्वनृत्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + गन्धर्व (प्रातिपदिक) + नृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (देव-गन्धर्वाणां नृत्यानि)

• च: and
• च: Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

• वेणुवीणानिनादितम्: made resonant by flute and vīṇā sounds
• वेणुवीणानिनादितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वेणु (प्रातिपदिक) + वीणा (प्रातिपदिक) + निनादित (प्रातिपदिक) < नद्/नद् (धातु)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तृतीया-तत्पुरुषः (वेणु-वीणाभिः निनादितम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An excellent sacred mountain gleaming at Prabhāsa; divine revelers play; Devas and Gandharvas dance in circular formations; flutes and vīṇās are prominent; garlands and drifting incense frame the scene.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Deva
• Gandharva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holiness is celebrated as joy aligned with dharma—divine music and dance signify harmony and sanctity in the tīrtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, including an eminent mountain within its sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse conveys māhātmya through imagery of celestial festivity.