Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23
Devanagari script
दितिः पुत्रद्वयं लेभे कश्यपाद्बलगर्वितम् । हिरण्यकशिपुं श्रेष्ठं हिरण्याक्षं तथानुजम्
Transliteration
ditiḥ putradvayaṃ lebhe kaśyapādbalagarvitam | hiraṇyakaśipuṃ śreṣṭhaṃ hiraṇyākṣaṃ tathānujam
Translation
ディティはカश्यパより、力を誇る二人の子を得た。すなわち、卓越せるヒラニヤカシプと、その弟ヒラニヤークシャである。
Word by Word
दितिःDiti
दितिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पुत्रद्वयम्a pair of sons
पुत्रद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पुत्रयोः द्वयम् = pair of sons)
लेभेobtained/bore
लेभे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
कश्यपात्from Kaśyapa
कश्यपात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
बलगर्वितम्proud of strength
बलगर्वितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबल + गर्वित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (बलेन गर्वितम् = proud of strength); ‘पुत्रद्वयम्’ इति विशेषणम्
हिरण्यकशिपुम्Hiraṇyakaśipu
हिरण्यकशिपुम्:
Karma (Apposition/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहिरण्य + कशिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष-रूढिनाम (golden couch/bed) इति नाम
श्रेष्ठम्the foremost
श्रेष्ठम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘हिरण्यकशिपुम्’ इति विशेषणम्
हिरण्याक्षम्Hiraṇyākṣa
हिरण्याक्षम्:
Karma (Apposition/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहिरण्य + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (हिरण्ये अक्षिणी यस्य) इति नाम
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थक (also/likewise)
अनुजम्the younger (brother)
अनुजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘हिरण्याक्षम्’ इति विशेषणम् (younger)
Speaker
Skanda (deduced from Prabhāsa Māhātmya dialogic style)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa-kṣetra
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Diti, solemn and radiant, receives two formidable infants from Kaśyapa—Hiraṇyakaśipu and Hiraṇyākṣa—shown with subtle ominous aura (garva) amid a hermitage setting.
Characters & Entities
D
DitiK
KaśyapaH
HiraṇyakaśipuH
HiraṇyākṣaD
DaityasFAQs
Power without humility tends toward adharma; lineage accounts in the Purāṇas warn against pride in strength.
Prabhāsakṣetra, within whose māhātmya these genealogies are recounted as sacred history.
None; it is narrative genealogy.