Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18
Devanagari script
सहस्रसंमिता धेनुरनड्वान्दश धेनवः । दशानडुत्समं यानं दशयानसमो हयः
Transliteration
sahasrasaṃmitā dhenuranaḍvāndaśa dhenavaḥ | daśānaḍutsamaṃ yānaṃ daśayānasamo hayaḥ
Translation
牝牛は千に等しく、牡牛は十頭の牝牛に等しい。車乗り物は十頭の牡牛に等しく、馬は十の車乗り物に等しい。
Word by Word
सहस्रसंमिताequal to a thousand (in value)
सहस्रसंमिता:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsahasra-saṃmitā (प्रातिपदिक; सहस्र + संमिता)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifies धेनुः)
धेनुःa cow
धेनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdhenu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृ/विषय
अनड्वान्a bull
अनड्वान्:
Karta (Co-subject/समुच्चित)
TypeNoun
Rootanaḍvat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृ/विषय
दशten
दश:
Sambandha (Numeral/संख्या)
TypeIndeclinable
Rootdaśa (अव्यय/संख्यावाचक)
Formअव्यय (संख्यावाचक numeral; indeclinable in this use)
धेनवःcows
धेनवः:
Karta (Co-subject/समुच्चित)
TypeNoun
Rootdhenu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तृ/विषय
दशten
दश:
Sambandha (Numeral/संख्या)
TypeIndeclinable
Rootdaśa (अव्यय/संख्यावाचक)
Formअव्यय (संख्यावाचक numeral)
अनडुत्समम्equal to ten bulls
अनडुत्समम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanaḍut-sama (प्रातिपदिक; अनडुत् + सम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन; विशेषण (qualifies यानम्)
यानम्a vehicle; conveyance
यानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृ/विषय
दशयानसमःequal to ten vehicles
दशयानसमः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśa-yāna-sama (प्रातिपदिक; दश + यान + सम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifies हयः)
हयःa horse
हयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृ/विषय
Speaker
Sūta (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa-kṣetra
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A didactic tableau: a sage points to a sequence—cow, ox, cart/vehicle, horse—each shown larger or more ornate, with numeric markers indicating tenfold and thousandfold valuation.
Characters & Entities
D
Dhenu (cow)A
Anaḍvāh (ox)H
Haya (horse)FAQs
Dharma literature ranks gifts to guide householders toward increasingly weighty forms of dāna.
The scale is taught within Prabhāsa-kṣetra’s Māhātmya as part of pilgrimage-era dharma instruction.
A comparative scale used for evaluating dāna (charitable gifting) items.