Adhyaya 203

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मंकीश्वर महालयम् । रामेशादुत्तरे भागे देवमातुः समीपगम्

イーシュヴァラは言った。「それから、大いなる女神よ、ラーメーシャの北方にあり、デーヴァマートリの近くに位置するマンキーイーシュヴァラの大霊廟へ赴くべきである。」

Verse 2

अर्कस्थलात्ततो याम्ये पूर्वतश्च कृतस्मरात् । लिंगं महाप्रभावं तु मंकिना स्थापितं पुरा

アルカスタラの南、クリタスマラの東に、大いなる霊威を具えたリンガがある。これは古えにマンキーによって स्थापितされたものである。

Verse 3

तं दृष्ट्वा मानवः सम्यगश्वमेधफलं लभेत्

これを正しく拝見する者は、アシュヴァメーダ（馬祀）の供犠の果報を得る。

Verse 4

देव्युवाच । कोऽसौ मंकिर्महादेव कथं लिंगं प्रतिष्ठितम् । किं प्रभावं च तल्लिंगमेतन्मे वद विस्तरात्

女神は言った。「大自在天（マハーデーヴァ）よ、このマンキ（Maṃki）とは誰ですか。リンガ（Liṅga）はいかにして安置されたのですか。さらにそのリンガの威力はいかなるものか、詳しくお語りください。」

Verse 5

ईश्वर उवाच । मंकिर्नामाभवत्पूर्वं कुब्जकायो द्विजोत्तमः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्यतपस्तेपे महत्तमम्

イーシュヴァラは語った。「昔、マンキル（Maṃkir）という優れたバラモンがいた。背は曲がっていたが、聖地プラバーサ（Prabhāsa）に至り、最も厳しい苦行を修した。」

Verse 6

प्रतिष्ठाप्य महादेवं शिवभक्तिपरायणः । न तुतोष हरस्तस्य वहुवर्षगणार्चितः

マハーデーヴァを安置し、シヴァへの信愛（Śiva-bhakti）に専心して、彼は幾年も礼拝し続けた——しかしハラ（Hara）はなお彼に満足しなかった。

Verse 7

तस्यैवं तप्यमानस्य सिद्धिं प्राप्ता ह्यनेकशः । तत्राराध्य महादेवं स्वर्गलोकमितो गताः

彼がそのように苦行に励むあいだ、多くの者がたびたび成就を得た。彼の地でマハーデーヴァを礼拝し、この世を去って天界（スヴァルガ）へと赴いたのである。

Verse 8

ततो दुःखं समभवन्मंकेस्तत्र वरानने । कस्मान्मे भगवांस्तुष्टिं न गच्छति महेश्वरः

そのとき、そこにいたマンキルの心に悲しみが起こった。美しき顔の者よ、「なぜ福徳ある大自在天（マハー・イーシュヴァラ）は、わたしに満足してくださらぬのか」。

Verse 9

ततस्तीव्ररतिं चक्रे कृत्वा तीव्रनिवर्तनम् । एवं वृद्धत्वमापन्नो जपध्यानपरायणः

その後、彼は決意をいよいよ強め、さらに厳しい制御を自らに課した。かくして老いに至っても、彼はひたすらジャパ（真言誦持）と禅定に専念し続けた。

Verse 10

तस्य तुष्टो महादेवो वयसोऽन्ते वरं ददौ । परितुष्टोऽस्मि ते मंके ब्रूहि किं करवाणि ते

彼に満足したマハーデーヴァは、寿命の尽きる時に恩寵の願いを授けた。「マンケよ、われは汝に全く満足した。言え——汝のために何をしてやろうか」。

Verse 11

मंकिरुवाच । किं वरेण सुरश्रेष्ठ मम वृद्धस्य सांप्रतम् । किञ्चिन्मे परमं दुःखं स्थितस्यात्र परं प्रभो

マンキルは言った。「神々の中の最勝者よ、今や老いた私に、願いの成就が何の役に立ちましょう。けれども、ここに留まる私には一つの大いなる悲しみがございます、至上の主よ」。

Verse 12

शिव उवाच । शृणु यत्कारणं तत्र तेषां तव तपस्विनाम् । व्रतचर्याप्तये विप्राः पूजयन्त्यधिकं हि ते

シヴァは言った。「そこにいる苦行者たちについて、その理由を聞きなさい。彼らが誓戒（ヴラタ）を成就するために、バラモンたちは汝よりもいっそう豊かな供物をもって礼拝するのだ」。

Verse 13

ते पुष्पाणि समानीय नानावर्णानि सर्वशः । वृक्षाणामतिगंधीनि न तेषां हर्षकारणम्

彼らはあらゆる所から、色とりどりでこの上なく芳しい花々を木々より集める。されど、それ自体が彼らの歓喜の真の因ではない。

Verse 14

त्वं पुनः कुब्जरूपश्च यज्ञपूजापरायणः । न च प्राप्नोषि वृक्षाणां शाखाग्राण्यतियत्नवान्

「しかし汝は背の曲がった姿で、祭祀と礼拝に専心していても、いかに力を尽くそうとも木々の枝先には届かぬ。」

Verse 15

एकेनापि प्रदत्तेन पुष्पेण द्विजसत्तम । भक्त्या शिरसि लिंगस्य लभ्यते याज्ञिकं फलम्

おお、二度生まれの中の最勝者よ。たとえ一輪の花であっても、信愛をもってリンガの頂に捧げれば、祭式によって得られる果報を得る。

Verse 16

लिंगस्य दक्षिणे ब्रह्मा स्वयमेव व्यवस्थितः । वामे च भगवान्विष्णुर्मध्येहं वै प्रतिष्ठितः

リンガの右にはブラフマー自らが立ち、左には主ヴィシュヌが在し、中央には我自身が安立している。

Verse 17

त्रयोऽपि पूजितास्तेन येन लिंगं प्रपूजितम्

リンガを正しく礼拝した者は、三尊すべてを礼拝したことになる。

Verse 18

बिल्वपत्रं शमीपत्रं करवीरं च मालतीम् । उन्मत्तकं चम्पकं च सद्यः प्रीतिकरं भवेत्

ビルヴァの葉、シャミーの葉、カラヴィーラ、マーラティー、ウンマッタカ、そしてチャンパカ—これらを供えるなら、主はただちに歓喜される。

Verse 19

चंपकाशोक कह्लारैः करवीरैस्तथा मम । पूजेष्टा द्विजशार्दूल ये चान्ये वहुगंधिनः । एतैर्हि पूजितो नित्यं शीघ्रं तुष्टिं प्रयाम्यहम्

チャンパカ、アショーカ、カフラーラ、カラヴィーラ—これらはわが供養に愛でられる、二度生まれの中の虎よ。さらに芳香高き他の花々も同様である。これらによって日々わたしが礼拝されるなら、わたしは速やかに満悦する。

Verse 20

ब्राह्मण उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । इहागत्य नरः स्नात्वा यो जलेनापि सिञ्चति

バラモンは言った。「もし主よ、あなたが私を嘉し、もし私に授けるべき恩寵があるなら――ここに来て沐浴し、たとえ水で（このリンガを）そっと灌ぐだけの者であっても……」

Verse 21

लिंगमेतद्धि सर्वासां पूजानां फलमाप्नुयात् । अद्यप्रभृति ये वृक्षा दैविकाः पार्थिवाश्च ये । तेषां सान्निध्यमत्रास्तु प्रसादात्तव शंकर

まことに、このリンガこそがあらゆる供養の果報を授けますように。さらに今日より、天上の樹も地上の樹も、すべての樹々がここに近侍して在りますように、あなたの恩寵によって、シャṅカラよ。

Verse 22

भगवानुवाच । सलिलेनापि यः पूजामस्मिंल्लिंगे विधास्यति । तस्य पूजाफलं सर्वं भविष्यति द्विजोत्तम

世尊は告げた。「二度生まれの中の最勝者よ、このリンガをただ水のみで供養する者であっても、供養のあらゆる果報はことごとくその者のものとなる。」

Verse 23

वृक्षाणामत्रसान्निध्यं सर्वेषां च भविष्यति । अद्यप्रभृति नाम्नैतन्नागस्थानं भविष्यति

ここにはあらゆる樹木の臨在があろう。さらに今日よりこの地は「ナーガスターナ（Nāgasthāna）」の名で知られるであろう。

Verse 24

यतस्तु सर्वनागानां सांनिध्य मत्र संस्थितम् । त्वमपि द्विजशार्दूल प्रयास्यसि ममान्तिकम्

ここに一切のナーガの臨在が स्थापितされたゆえ、汝もまた、二度生まれの中の虎よ、わが御前へと来るであろう。

Verse 25

एवमुक्त्वा तु भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत । मंकिस्तु देहमुत्सज्य शिवलोकं ततो गतः

かく語り終えると、福徳ある主はその場で姿を消した。マンキーは身を捨て、やがてシヴァの世界に到った。

Verse 26

इत्येवं कथितं देवि मंकीशोद्भवमुत्तमम् । श्रुतं हरति पापानि सम्यक्छ्रद्धासमन्वितैः

かくして女神よ、マンキーシュヴァラ出現の最勝の物語は語られた。真実にして揺るがぬ信をもって聴く者の罪は滅せられる。

Verse 203

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मंकीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ここに、『聖スカンダ・マハープラーナ』八万一千頌のサンヒターにおける、第七プラバーサ・カンダ、第一「プラバーサ聖地功徳」中、「マンキーシュヴァラの偉大さの叙述」と名づけられた第203章は終わる。