Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 166›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

देव्युवाच । प्रभासे संस्थिता या तु सावित्री ब्रह्मणः प्रिया । तस्याश्चरित्रं मे ब्रूहि देवदेव जगत्पते

Transliteration

devyuvāca | prabhāse saṃsthitā yā tu sāvitrī brahmaṇaḥ priyā | tasyāścaritraṃ me brūhi devadeva jagatpate

Translation

女神は言った。「プラバーサに住まう、梵天に愛されしサーヴィトリーの不思議なる物語を、我に語り給え。ああ神々の神、宇宙の主よ。」

Word by Word
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), तृतीयपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
प्रभासेin Prabhāsa
प्रभासे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (स्थानवाचक)
संस्थिताsituated/established
संस्थिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (सावित्री)
याwho
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
तुindeed
तु:
Discourse particle (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेषार्थक
सावित्रीSāvitrī
सावित्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
प्रियाbeloved
प्रिया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सावित्री)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
चरित्रम्story/deeds
चरित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; अत्र—चतुर्थी (to me)
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपद
देव-देवO god of gods
देव-देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (देवानां देवः)
जगत्-पतेO lord of the world
जगत्-पते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः पतिः)
Speaker

Devī (the Goddess, questioner)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa (with Sāvitrī-sthala)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Īśvara/Śiva (addressed as Devadeva, Jagatpati)

Visual Art Cues

Scene: Devī addresses Īśvara with folded hands, asking for the wondrous account of Sāvitrī who abides at Prabhāsa; the background suggests a luminous coastal tīrtha with temple silhouettes and sacred waters.

Characters & Entities
D
Devī
S
Sāvitrī Devī
B
Brahmā
P
Prabhāsa-kṣetra
D
Devadeva (addressed deity)

FAQs

Reverent inquiry (praśna) into a tīrtha’s sacred narrative is upheld as the gateway to understanding its dharma and spiritual power.

Prabhāsa-kṣetra, specifically Sāvitrī’s residence there.

No direct ritual is prescribed; the verse initiates a māhātmya narration through Devī’s question.

←Previous Verse
Next Verse→