Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

रत्नवीर्यं महापीठं काश्मीरं पीठमेव च । एतानि देवि पीठानि यो वेत्ति स च मन्त्रवित्

Transliteration

ratnavīryaṃ mahāpīṭhaṃ kāśmīraṃ pīṭhameva ca | etāni devi pīṭhāni yo vetti sa ca mantravit

Translation

ラトナヴィーリヤは大ピータであり、カाशミーラもまたピータである。ああデーヴィよ、これらのピータを真に知る者こそ、まさしくマントラを知る者である。

Word by Word

• रत्नवीर्यम्: Ratnavīrya
• रत्नवीर्यम्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रत्नवीर्य (प्रातिपदिक; रत्न + वीर्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (रत्नस्य वीर्यम् / name)

• महापीठम्: great pīṭha
• महापीठम्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापीठ (प्रातिपदिक; महा + पीठ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• काश्मीरम्: Kāśmīra (Kashmir)
• काश्मीरम्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काश्मीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; देशनाम

• पीठम्: pīṭha
• पीठम्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed, also
• एव: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• एतानि: these
• एतानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; संकेत-प्रोनाउन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• पीठानि: pīṭhas
• पीठानि: Karma (Object in apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्

• वेत्ति: knows
• वेत्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु √विद्)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• मन्त्रवित्: knower of mantras
• मन्त्रवित्: Samānādhikaraṇa (Predicate noun/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रवित् (प्रातिपदिक; मन्त्र + वित् < √विद्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (मन्त्रान् वेत्ति)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ratnavīrya; Kāśmīra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (direct address) and the narrative audience

Visual Art Cues

Scene: A teacherly moment: the speaker addresses Devī, naming Ratnavīrya and Kāśmīra as luminous seats; a manuscript of mantras and a yantra appear as symbolic overlays on the landscape.

Characters & Entities

• Ratnavīrya
• Kāśmīra
• Pīṭhas
• Mantra-vit

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred knowledge is not abstract: understanding holy seats and their power is treated as a mark of true mantra-competence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ratnavīrya and Kāśmīra are praised as significant pīṭhas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite; it commends knowing the pīṭhas as spiritually efficacious knowledge.