Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 131›Shloka 22
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

असुरसुरगणानां पूजितस्य ध्रुवस्य कथयति कमनीयां कीर्तिमेतां शृणोति । सकलसुखनिधानरुद्रलोकं सुशांतः सुरगणदनुनाथैरर्चितं यात्यनंतम्

Transliteration

asurasuragaṇānāṃ pūjitasya dhruvasya kathayati kamanīyāṃ kīrtimetāṃ śṛṇoti | sakalasukhanidhānarudralokaṃ suśāṃtaḥ suragaṇadanunāthairarcitaṃ yātyanaṃtam

Translation

神々とアスラの群に礼拝されるドゥルヴァの、この麗しき名声を語る者、また聴聞する者は、深く寂静となり、あらゆる歓喜の宝蔵であり、神々の主とダヌ族の主に崇敬される、無量のルドラ・ローカに到達する。

Word by Word
असुरसुरगणानाम्of the hosts of asuras and suras
असुरसुरगणानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक) + सुर (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व (असुराश्च सुराश्च तेषां गणाः)
पूजितस्यof the worshipped
पूजितस्य:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपूजित (कृदन्त, पूज्-धातु; क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle: ‘worshipped’)
ध्रुवस्यof Dhruva
ध्रुवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कथयतिtells/relates
कथयति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कमनीयाम्charming
कमनीयाम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootकमनीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
कीर्तिम्fame/glory
कीर्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एताम्this
एताम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
शृणोतिhears
शृणोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सकलसुखनिधानरुद्रलोकम्Rudra’s world, the repository of all happiness
सकलसुखनिधानरुद्रलोकम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootसकल (प्रातिपदिक) + सुख (प्रातिपदिक) + निधान (प्रातिपदिक) + रुद्रलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहु-तत्पुरुष (सकलानां सुखानां निधानं यः स रुद्रलोकः)
सुशान्तःvery tranquil
सुशान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु-शान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (very peaceful)
सुरगणदनुनाथैःby the lords of the hosts of gods and of the Dānava(s)
सुरगणदनुनाथैः:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक) + दनु (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व (सुरगणनाथैः च दनुनाथैः च)
अर्चितम्worshipped
अर्चितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्चित (कृदन्त, अर्च्-धातु; क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (worshipped) — विशेषण for रुद्रलोकम्
यातिgoes/attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अनन्तम्the endless (state)/to the Infinite
अनन्तम्:
Gati/Karma (Goal/गति-कर्म)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (as goal/extent)
Speaker

Narrator (phala-śruti conclusion within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dhruveśvara (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene devotee narrates Dhruva’s sacred fame before a small assembly; above, a luminous Rudra-loka opens like an infinite realm, with Rudra’s presence implied by radiance and trident-emblems; gods and asuras offer flowers in reverence, emphasizing universality of worship.

Characters & Entities
D
Dhruva
D
Devas (Sura-gaṇa)
A
Asuras
D
Danu-nātha
R
Rudra-loka

FAQs

Śravaṇa (listening) and kathana (narration) of sacred glory purify the mind, producing peace and higher spiritual attainment.

Prabhāsa Kṣetra, through the concluding praise (phala-śruti) of the Dhruva narrative connected to its liṅga and worship.

Recite or listen to the account of Dhruva’s glory; the text promises tranquility and attainment of Rudra-loka.

←Previous Verse
Next Verse→