Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 71

Devanagari script

एवं यो वेद देवेशि अद्वैतं परमाक्षरम् । स सर्वं वेद नैवान्यो भेदकर्त्ता नराधमः

Transliteration

evaṃ yo veda deveśi advaitaṃ paramākṣaram | sa sarvaṃ veda naivānyo bhedakarttā narādhamaḥ

Translation

女神にして神々の主よ、このように不二（アドヴァイタ）の至上不壊なる अक्षर（不滅の実在）を知る者は、まことに一切を知る。だが一なるものに差別を作り出す者は、実に人のうち最も卑しき者である。

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘एवं/thus’

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• वेद: knows
• वेद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• देवेशि: O goddess (lady of the gods)
• देवेशि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; संबोधन

• अद्वैतम्: non-duality
• अद्वैतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अद्वैत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (अद्वैतम्/अक्षरम् इत्यस्य)

• अक्षरम्: the imperishable (Brahman)
• अक्षरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद (अद्वैतं परमाक्षरम् = object)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अन्वादेश (correlative pronoun)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद

• वेद: knows
• वेद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध/negation particle)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (निश्चय/अवधारण particle)

• अन्यः: another (person)
• अन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अन्यः (कोऽपि)’

• भेदकर्त्ता: maker of distinctions
• भेदकर्त्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भेद (प्रातिपदिक) + कर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भेदस्य कर्ता = maker of difference)

• नराधमः: the lowest of men
• नराधमः: Karta (Predicate nominative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + अधम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् अधमः)

Speaker

Śiva (deduced from ‘deveśi’ address and continuity of discourse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: The Lord instructs Devī with a raised hand of assurance (abhaya/teaching gesture); behind them, a split mirror or fractured idol motif symbolizes ‘bheda-kartṛ’ error, while a single unbroken light symbolizes advaita.

Characters & Entities

• Devī
• Advaita
• Paramākṣara (Supreme Imperishable)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Real knowledge is recognition of the non-dual Supreme; divisive thinking is spiritually degrading.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, presented as a setting for realizing the non-dual Brahman beyond sectarian splits.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual action is specified; the emphasis is on right understanding (jñāna) and non-sectarian vision.