Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

आविर्बभूव तत्रैव यत्र ते मुनयः स्थिताः । द्रष्टुकामा हरे रूपं श्रिया जुष्टं चतुर्भुजम्

Transliteration

āvirbabhūva tatraiva yatra te munayaḥ sthitāḥ | draṣṭukāmā hare rūpaṃ śriyā juṣṭaṃ caturbhujam

Translation

その聖仙たちの住まうまさにその場に、彼女は顕現した。シュリーにより栄え、四臂を具えるハリの御姿を拝見したいと願って。

Word by Word

• आविः: manifest; openly
• आविः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: आविः (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रादुर्भावार्थक-निपातः), ‘प्रकटम्’ इत्यर्थे

• बभूव: became; appeared
• बभूव: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक-अव्यय)

• एव: indeed; just
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (अवधारणार्थक-निपातः)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Relative location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (सम्बन्ध/देशवाचक), यत्-प्रश्न/सम्बन्ध

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• स्थिताः: were staying; stood
• स्थिताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘स्थित’ = standing/remaining

• द्रष्टुकामा: desiring to see
• द्रष्टुकामा: Karta (Subject-qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: द्रष्टु (दृश्-धातोः तुमुन्) + काम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (द्रष्टुं कामा) विशेषणम् (सा/देवी)

• हरे: of Hari (Viṣṇu)
• हरे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (काव्ये/वैकल्पिके); ‘हरेः’ अर्थे

• रूपम्: form
• रूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• श्रिया: by/with Śrī (Lakṣmī)
• श्रिया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• जुष्टम्: adorned; attended
• जुष्टम्: Karma (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (रूपम्)

• चतुर्भुजम्: four-armed
• चतुर्भुजम्: Karma (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् + भुज (प्रातिपदिकौ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुव्रीहिः (चत्वारः भुजाः यस्य) विशेषणम् (रूपम्)

Speaker

Narrator within the Dvārakā Māhātmya (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (within Prabhāsa narrative ambit)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At a quiet sages’ hermitage near the sacred Dvārakā landscape, a radiant divine presence manifests—Hari’s four-armed form, attended by Śrī’s auspicious glow—while sages gaze in reverent astonishment.

Characters & Entities

• Munis (sages)
• Hari (Viṣṇu)
• Śrī (Lakṣmī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In tīrtha settings, sincere longing for darśana draws divine manifestation and deepens devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s sacred milieu, where sages seek and receive Hari’s darśana.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual is stated; the emphasis is on darśana (beholding the deity) motivated by devotion.