Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10
Devanagari script
न बन्धमनुवर्त्तामः सृष्टिरूपं दुरासदम् । इत्युक्त्वा ते ययुः सर्वे सनकाद्या कुमारकाः
Transliteration
na bandhamanuvarttāmaḥ sṛṣṭirūpaṃ durāsadam | ityuktvā te yayuḥ sarve sanakādyā kumārakāḥ
Translation
「我らは、超え難き創造の相より生ずる束縛には従わぬ。」そう言い終えると、サナカをはじめとする童子の聖仙たちは皆、立ち去った。
Word by Word
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
बन्धम्bondage; attachment
बन्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अनुवर्त्तामःwe follow
अनुवर्त्तामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन, परस्मैपद
सृष्टिरूपम्the form of creation
सृष्टिरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सृष्टेः रूपम्)
दुरासदम्hard to approach
दुरासदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + आसद (आ + सद् धातु से निष्पन्न प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (दुर् + आसदम् = दुर्गमम्)
इतिthus
इति:
Vakya-parisamapti (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (प्रयोगे), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
ययुःwent
ययुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सनकाद्याःSanaka and others
सनकाद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसनक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (सनकः आदिः येषां ते)
कुमारकाःthe young sages (Kumāras)
कुमारकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
Speaker
Prahlāda
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dvārakā
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The Kumāras, serene and resolute, decline the path of creation-bound bondage and depart together, leaving Brahmā’s court; their faces show peace, not rebellion.
Characters & Entities
P
PrahlādaS
Sanakādi KumārasFAQs
Liberation-oriented discernment can reject worldly entanglement; the highest duty is to seek the Supreme.
Not directly; it advances the narrative chain that culminates in the Gomātī tīrtha’s origin and praise.
None; it conveys a renunciant stance (vairāgya) rather than a ritual act.