Adhyaya 39

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । जया च विजया चैव जयंती पापनाशिनी । उन्मीलिनी वंजुली च त्रिस्पृशा पक्षवर्द्धिनी

聖プラフラーダは言った。「ジャヤー、ヴィジャヤー、罪を滅するジャヤンティー。さらにウンミーリニー、ヴァンジュリー、トリスプリシャー、パクシャヴァルッディニー—。」

Verse 2

पुण्यं सर्वपुराणानां ते लभंते दिनेदिने । पक्वान्नं ये प्रकुर्वंति हविर्द्धान्यसमुद्भवम्

日ごとに、あらゆるプラーナに讃えられる功徳を彼らは得る。すなわち、ハヴィスの穀（供犠の穀物）から熟した食を調え、信愛をもって供える者たちである。

Verse 3

जागरे पद्मनाभस्य घृतेनैव सुपाचितम् । वर्तिद्वयसमायुक्तं दीपं घृतसमन्वितम्

パドマナーバの夜の覚醒（ジャーガラ）においては、ギーの灯明を供えるべきである。ギーでよく整え、二つの灯芯を備え、ギーに満たされた灯である。

Verse 4

यः कुर्य्याज्जागरे विष्णोः शालिग्रामशिलाग्रतः । शालग्रामशिलाग्रे तु ये प्रकुर्वंति जागरम्

シャーラグラーマ石の御前でヴィシュヌのために夜の覚醒を行う者—まさにシャーラグラーマ石前でジャーガラを修する者たちは—比類なき功徳を得る。

Verse 5

कुर्वंति नृत्यवाद्ये च लोकानां रंजनाय च । संछादयंति कुसुमैः शालिग्रामशिलां च ये

人々を喜ばせるために舞と器楽を整え、また供養としてシャーラグラーマ石（Śālagrāma）を花で覆う者たちは、功徳をなす者として讃えられる。

Verse 6

चक्रांकितां विशेषेण प्रतिमां वैष्णवीं द्विजाः । चंदनं च सकर्पूरं कृष्णागुरुसमन्वितम्

おお二度生まれし者たちよ、円盤（チャクラ）の印を帯びたヴァイシュナヴァの御像をとりわけ敬い、白檀の塗香に樟脳を添え、黒き沈香（アガル）を調えて供えよ。

Verse 7

युक्तं मृगमदेनापि यः करोति विलेपनम् । द्वादश्यां देवदेवस्य रात्रौ जागरणे सदा

麝香をも混ぜた塗香であっても、ドヴァーダシーの夜にそれを塗り、常に主中の主（神々の神）のために夜通し覚醒の供養（ジャーガラナ）を行う者は、大いなる功徳を得る。

Verse 8

तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि संक्षेपेण च वोऽग्रतः । तत्फलं कोटितीर्थे तु उज्जयिन्यां महालये

今、あなたがたの前で簡潔に、しかも明らかに、その行の功徳を説こう。その果報は、ウッジャイニー（Ujjayinī）の大霊廟にあるコーティティールタ（Koṭitīrtha）で得られるものに等しい。

Verse 9

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे मथुरायां त्रिपुष्करे । अयोध्यायां प्रयागे च तीर्थे सागरसंगमे

（その功徳は）ヴァーラーナシー（Vārāṇasī）、クルクシェートラ（Kurukṣetra）、マトゥラー（Mathurā）、トリプシュカラ（Tripuṣkara）において得られる功徳に等しく、またアヨーディヤー（Ayodhyā）とプラヤーガ（Prayāga）、さらに大海が聖なる水と合流する聖地の渡し（ティールタ）で得られる功徳にも等しい。

Verse 10

सर्वपुण्येषु तीर्थेषु देवतायतनेषु च । कृतैर्यज्ञायुतैस्तत्र व्रतदानैश्च पुष्कलैः

（その功徳は）あらゆる聖なるティールタと諸神の神殿における功徳に等しい——まるでそこで幾万ものヤジュニャが修され、さらに豊かな誓戒と惜しみない布施が捧げられたかのようである。

Verse 11

वेदैरधीतैर्यत्पुण्यं पुराणैश्चावगाहितैः । तपोभिश्चरितैः पुण्यं सम्यगाश्रम पालनैः

（その功徳は）ヴェーダの学習、プラーナの深い究明、タパス（苦行）の実践、そして自らのアーシュラマ（人生の段階）の務めを正しく守ることによって得られる功徳に等しい。

Verse 12

यत्फलं मुनिभिः प्रोक्तं वेदव्यासेन पुत्रक । तत्फलं जागरे विष्णोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

愛しき子よ、聖仙たちとヴェーダヴィヤーサが説き明かしたいかなる霊的果報も——白分（シュクラ）であれ黒分（クリシュナ）であれ、ヴィシュヌ主のために夜を徹して守夜（ジャーガラ）すれば、その果報をそのまま得る。

Verse 13

हैमवत्यै पुरा प्रोक्तं कैलासे शूलपाणिना । नारदाय पुरा प्रोक्तं ब्रह्मणा मत्समीपतः

昔、カイラーサにおいて三叉戟を執る主（シヴァ）はこれをハイマヴァティーに説き、また遠い昔、ブラフマーは私の目前でナーラダにこれを説いた。

Verse 14

अरुणेन वज्रहस्ताय कथितं पृच्छते पुरा । द्वादशीजागरस्योक्तं फलं विप्रा मया च वः । तत्कुरुध्वं द्विजा यूयं जागरं विष्णुवासरे

昔、問われたときアールナはヴァジュラハスタにこれを語った。私もまた、婆羅門たちよ、ドヴァーダシーの守夜の果報を汝らに説き示した。ゆえに、二度生まれし者たちよ、ヴィシュヌの聖なる日にこの守夜を修せよ。

Verse 15

सूत उवाच । इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्प्राह बलिं पौत्रं स्वकं ततः । त्वमपि श्रद्धया पौत्र कुरु जागरणं हरेः

スータは言った。かくしてバラモンたちを諭したのち、彼は自らの孫バリに告げた。「おまえもまた、孫よ、信心をもってハリのために夜の守夜（じゃや）を行いなさい。」

Verse 16

द्वारका मनसा ध्याता पापं वर्षशतान्वितम् । कीर्तनाच्छतजन्मोत्थं दहते नात्र संशयः

ドヴァーラカーは、ただ心に念じるだけで幾百年のあいだ積もった罪を滅し、さらにその讃嘆（キールタナ）によって百生にわたる罪を焼き尽くす——ここに疑いはない。

Verse 17

पापं जन्मसहस्रोत्थं पदमात्रेण गच्छताम् । द्वारका हरते नूनं मुक्तिः कृष्णस्य दर्शनात्

彼女へとただ一歩を踏み出す者に対し、ドヴァーラカーは千生より起こる罪を必ずや取り去る。解脱は、クリシュナの御姿を拝すること（ダルシャナ）によって得られる。

Verse 18

न शक्नोति यदा गंतुं द्वारकां चैव मानवः । माहात्म्यं पठनीयं तु द्वारकासंभवं गृहे

人がドヴァーラカーへ赴くことができないときは、家においてドヴァーラカーに関するマーハートミヤを必ず読誦すべきである。

Verse 19

दातव्यं वैष्णवानां तु श्रोतव्यं भक्तिभावतः । द्वादश्यां च विशेषेण पठनीयं तु जागरे

これはヴァイシュナヴァたちに施し、またバクティの心をもって聴聞すべきである。とりわけドヴァーダシーの日には、夜の守夜において読誦すべきである。

Verse 20

द्वारका संभवं पुण्यं स संप्राप्नोति मानवः । प्रसादाद्वासुदेवस्य सत्यंसत्यं च भाषितम्

その人はヴァースデーヴァ（Vāsudeva）の御加護により、ドヴァーラカー（Dvārakā）に結ばれた聖なる功徳を得る。これは真実として語られた—まことに真実である。

Verse 21

गृहे संतिष्ठते नित्यं मथुरा द्वारका तथा । अवंती च तथा माया प्रयागं कुरुजांगलम्

人の家には、マトゥラー（Mathurā）とドヴァーラカー（Dvārakā）が常に宿り、同じくアヴァンティー（Avantī）とマー ヤー（Māyā）、プラヤーガ（Prayāga）とクルジャーンガラ（Kurujāṅgala）もまた在る。

Verse 22

त्रिपुष्करं नैमिषं च गंगाद्वारं च सौकरम् । चंद्रेशं चैव केदारं तथा रुद्रमहालयम्

トリプシュカラ（Tripuṣkara）、ナイミシャ（Naimiṣa）、ガンガードヴァーラ（Gaṅgādvāra）とサウカラ（Saukara）；さらにチャンドレーシャ（Candreśa）とケーダーラ（Kedāra）、そしてルドラの大いなる御座所ルドラ・マハーラヤ（Rudra-mahālaya）。

Verse 23

वस्त्रापथं महादेवं महाकालं तथैव च । भूतेश्वरं भस्मगात्रं सोमनाथमुमापतिम्

ヴァストラーパタ（Vastrāpatha）、マハーデーヴァ（Mahādeva）とマハーカーラ（Mahākāla）；さらにブーテーシュヴァラ（Bhūteśvara）—聖灰を身にまとう主、そしてウマー（Umā）の夫ソーマナータ（Somanātha）。

Verse 24

कोटिलिंगं त्रिनेत्रं च देवं भृगुवनेचरम् । दीपेश्वरं महानादं देवं चैवाचलेश्वरम्

コーティリンガ（Koṭiliṅga）、三つの眼をもつ主トリネートラ（Trinetra）、そしてブリグ（Bhṛgu）の森に住まう神；ディーペーシュヴァラ（Dīpeśvara）、マハーナーダ（Mahānāda）、さらにアチャレーシュヴァラ（Acaleśvara）—讃えられるシヴァの聖地と御相である。

Verse 25

ब्रह्मादयः सुरगणा गृहे तिष्ठंति सर्वदा । पितरो नागगंधर्वा मुनयः सिद्धचारणाः

梵天ブラフマーと神々の群れはその家に常住し、同じくピトリ（祖霊）、ナーガ、ガンダルヴァ、牟尼の聖者、シッダ、チャーラナもそこに住まう。

Verse 26

तीर्थानि यानि कानि स्युरश्वमेधादयो मखाः । कृष्णजन्माष्टमीं पौत्र यः करोति विशेषतः

いかなるティールタ（聖地）や、アシュヴァメーダのような大祭があろうとも――おお孫よ――クリシュナのジャンマーシュタミー（御降誕日）を殊に信愛して守る者は、それらすべての功徳を一つに集めて得る。

Verse 27

यथा भागवतं शास्त्रं तथा भागवतो नरः । उभयोरंतरं नास्ति हरहर्योस्तथैव च

『バーガヴァタ』の聖典がそのまま尊いように、バーガヴァタの信者もまたそのまま尊い。両者に隔てはない――同様に、ハラ（Hara）とハリ（Hari）にも隔てはない。

Verse 28

नीलीक्षेत्रं तु यो याति मूलकं भक्षयेत्तु यः । नैवास्ति नरकोद्धारं कल्पकोटिशतैरपि

しかし、ニーリー・クシェートラ（Nīlī-kṣetra）に赴いてムーラカ（大根）を食する者には、たとえ幾百億のカルパを経ようとも、地獄からの救いはない。

Verse 29

नीलीकर्म तु यः कुर्य्याद्ब्राह्मणो लोभमोहितः । नाप्नोति सुकृतं किंचित्कुर्य्याद्वा रसविक्रयम्

しかし、貪欲に惑わされたバラモンが「ニーリー・カルマ」（nīlī-karma）を行うなら、いささかの功徳も得ない。さらに「ラサ」（rasa：汁・産物）を売買の業とするのも同様である。

Verse 30

प्रसीदति न विश्वात्मा वैष्णवे चापमानिते । अश्वत्थं छेदयेद्यो वै एकैकस्मिंश्च पर्वणि

ヴァイシュナヴァ（Vaiṣṇava）が侮辱されるとき、万有の自己（Viśvātman）は喜ばれない。ましてやアシュヴァッタ樹（aśvattha）を、各々の聖なる節目（parvan）ごとに伐る者は、重い罪過を招く。

Verse 31

मन्वंतराणि तावंति रौरवे वसतिर्भवेत् । अरिष्टकाष्ठैर्दैत्येंद्र कार्य्यं यः कुरुते क्वचित् । न पूजामर्घदानं च तस्य गृह्णाति भास्करः

その数のマンヴァンタラ（manvantara）のあいだ、彼の住処は地獄ラウラヴァ（Raurava）となる。おおダイティヤ（Daitya）の王よ、アリシュタ材（ariṣṭa-wood）で何事かを行う者の礼拝も、アルギャ（arghya）の供えさえも、バースカラ（Bhāskara、太陽神）は受け取られない。

Verse 32

छेदापकस्य चार्के तु च्छेदकस्य च दैत्यज । शतं जन्मानि दारिद्यं जायते च सरोगता

おおダイティヤ（Daitya）の子よ、アルカ（Arka）を切らせる者も、自ら切る者も、百の生にわたり貧困に生まれ、病に悩まされる。

Verse 33

रोपयेत्पालयेद्यो वै सूर्य्यवृक्षं नरोत्तमः । सप्तकल्पं वसेत्सोऽत्र समीपे भास्करस्य हि

人のうち最勝の者で、太陽の聖樹を植え、養い守る者は、ここに七カルパ（kalpa）のあいだ住し、まことにバースカラ（Bhāskara）の近くに在る。

Verse 34

रोपितैर्देववृक्षैस्तु यत्फलं लक्षकोटिभिः । न्यग्रोधवृक्षेणैकेन रोपितेन फलं हि तत्

無数の神樹を幾千万と植えて得られる功徳の果は、ただ一本のニヤグローダ（Nyagrodha、バニヤン）を植えることによっても、まさに同じく得られる。

Verse 35

धात्रीद्रुमेऽप्येवमेव फलं भवति रोपिते । तुलसीरोपणे चैव अधिकं चापि सुव्रत । अमरत्वं च ते यांति नात्र कार्य्या विचारणा

同様に、ダートリー樹（アーマラキー）を植えれば同じ功徳が生じる。だがトゥラシーを植える功徳はさらに勝れ、善き誓戒を守る者よ、彼らは不死にさえ至る—これに疑いを差し挟む余地はない。

Verse 36

द्वारकां कलिकाले तु प्रातरुत्थाय कीर्तयेत् । स सर्वपापनिर्मुक्तः स्वर्गं याति न संशयः

カリの時代には、朝起きてドヴァーラカーを讃えて歌うべきである。彼は一切の罪から解き放たれ、天界へ赴く—疑いはない。

Verse 37

रोहिणीसहिता ये न द्वादशी समुपोषिता । महापातकसंयुक्तः कल्पांते नाकमाप्नुयात्

ローヒニー宿と合するドヴァーダシーに、正しく断食（ウパヴァーサ）を守らぬ者は、大罪に染まったままであり、劫の終わりに至っても天界を得ない。

Verse 38

वासरः को विना सूर्य्यं विना सोमेन का निशा । विना वृक्षेण को ग्रामो द्वादशी किं व्रतं विना

太陽なき昼とは何か。月なき夜とは何か。樹なき村とは何か。誓戒（ヴラタ）なきドヴァーダシーとは何であろうか。

Verse 39

गृहं च नरकं तस्य यमदण्डं द्वितीयकम् । न यत्र पठते नित्यं विष्णोर्नामसहस्रकम्

そこは家そのものが地獄であり、ヤマの第二の杖にも等しい。そこでは日々、ヴィシュヌ・サハスラナーマ（ヴィシュヌの千の御名）が誦されないからである。

Verse 40

नरकं च भवेत्तस्य द्वितीयं यमशासनम् । नैव भागवतं यत्र पुराणं गीयते कलौ । अन्धकूपेषु क्षिप्यंते ज्वलितेषु हुताशने

カリの世において『バーガヴァタ・プラーナ』が歌誦されぬところは、ヤマの第二の勅令のごとく地獄となる。その者らは盲の井戸へ、また炎々と燃える火中へ投げ込まれる。

Verse 41

द्विषंति ये भागवतं न कुर्वंति दिनं हरेः । यमदूतैश्च नीयन्ते तथा भूमौ भवंति ते

『バーガヴァタ』を憎み、ハリの聖日を守らぬ者は、ヤマの使者に連れ去られ、そして地上に再び生を受ける。

Verse 42

वाच्यमानं न शृण्वंति हरेश्चरितमुत्तमम् । करपत्रैश्च पीड्यंते सुतीव्रैर्यम शासनात्

ハリの最上に聖なる御業が誦されるとき、聞くことを拒む者は、ヤマの勅令により、手のごとき極めて鋭い刃で責め苦を受ける。

Verse 43

निन्दां कुर्वंति ये पापा वैष्णवानां महात्मनाम् । तेषां निरयपातस्तु यावदाभूतसंप्लवम्

大いなる魂をもつヴァイシュナヴァを誹謗する罪人は地獄に堕ち、その堕落は宇宙の大滅尽に至るまで続く。

Verse 44

गोकोटितीर्थादधिकं स्नानं तत्राधिकं भवेत् । ये पश्यंति महापुण्या गोपीचंदनमृत्तिकाम् । गंगास्नानफलं तेषां जायते नात्र संशयः

そこでの沐浴は、無数のティールタに勝る功徳と説かれる。大いなる福徳をもつ者がゴーピーチャンダナの聖土を拝するなら、ガンガーで沐浴する果報を得る—疑いはない。

Verse 45

वैष्णवानां प्रयच्छंति गोपीचं दनमृत्तिकाम् । येषां ललाटे तिलकः गोपीचंदनसंभवम्

彼らはヴァイシュナヴァたちに聖なるゴーピーチャンダナの土を捧げる――その額には、ゴーピーチャンダナより生じたティラカがある。

Verse 46

गोपीचंदनपुंड्रेण द्वादश्यां जागरे कृते । विष्णोर्नामसहस्रस्य पाठेन मुक्तिमाप्नुयात्

額にゴーピーチャンダナのヴァイシュナヴァ・プンドラを戴き、ドヴァーダシーに徹夜して、ヴィシュヌの千の御名を誦すれば、解脱に至る。

Verse 47

ये नित्यं प्रातरुत्थाय वैष्णवानां तु कीर्तनम् । गोमतीस्मरणं कुर्युः कृष्णतुल्या न संशयः

毎朝起きて、常にヴァイシュナヴァを讃えるキールタンを唱え、ゴーマティー川を憶念する者は、疑いなくクリシュナと等しくなる。

Verse 48

ये नित्यं प्रातरुत्थाय द्वारकेति वदंति च । तीर्थकोटिभवं पुण्यं लभंते च दिनेदिने

毎朝起きて日々「ドヴァーラカー」と唱える者は、日ごとに、無数の聖地巡礼に等しい功徳を得る。