Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

Devanagari script

वसिष्ठ उवाच । इत्येवं राक्षसेनोक्तं श्रुत्वा कृष्णस्य पांथिकः । विस्मयं परमापन्नः प्राह तं हर्षमानसः

Transliteration

vasiṣṭha uvāca | ityevaṃ rākṣasenoktaṃ śrutvā kṛṣṇasya pāṃthikaḥ | vismayaṃ paramāpannaḥ prāha taṃ harṣamānasaḥ

Translation

ヴァシシュタは語った。かくラाक्षసが言うのを聞いて、クリシュナの巡礼者は大いに驚き、喜びに満ちた心で彼に答えた。

Word by Word

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्तिसूचक अव्यय (quotative particle)

• एवम्: in this manner
• एवम्: Kriya-viseshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: रीत्यर्थक अव्यय (adverb of manner)

• राक्षसेन: by the rākṣasa
• राक्षसेन: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• उक्तम्: spoken
• उक्तम्: Karma (Object of hearing/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘said/spoken’

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• कृष्णस्य: of Kṛṣṇa
• कृष्णस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• पांथिकः: the traveler
• पांथिकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पांथिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• विस्मयम्: astonishment
• विस्मयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विस्मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• परम्: great
• परम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘विस्मयम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• आपन्नः: having attained (was overcome by)
• आपन्नः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate participle)
• Type: Verb
• Root: आपद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्राप्तः/गतः’ अर्थे

• प्राह: said
• प्राह: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह्/ब्रू (धातु; लिट् रूप)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• तम्: to him
• तम्: Karma (Addressee/object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• हर्षमानसः: with a joyful mind
• हर्षमानसः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: हर्ष-मानस (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (हर्षेण/हर्षयुक्तं मानसं यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पांथिकः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Speaker

Vasiṣṭha

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Rākṣasa
• Kṛṣṇa
• Pāṃthika

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Puranic teachings often unfold through dialogue, showing how devotion and sacred contact awaken wonder and joy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā Māhātmya is the governing context, though the verse itself is narrative framing.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it introduces the pilgrim’s response within the story.