Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 60
Devanagari script
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः । प्रगृह्य च महाखङ्गमुवाच वचनं तदा
Transliteration
sa cchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ | pragṛhya ca mahākhaṅgamuvāca vacanaṃ tadā
Translation
弓は折れ、戦車は壊れ、馬と御者は殺されたが、彼は大剣を手に取り、次のように言葉を発した。
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
च्छिन्नधन्वाwhose bow was cut
च्छिन्नधन्वा:
Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootच्छिन्न (कृदन्त, √छिद्) + धन्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः ‘यस्य धनुः छिन्नम्’
विरथःwithout a chariot
विरथः:
Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘विगतः रथः यस्य’
हताश्वःwhose horses were slain
हताश्वः:
Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त, √हन्) + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘यस्य अश्वाः हताः’
हतसारथिःwhose charioteer was slain
हतसारथिः:
Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त, √हन्) + सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘यस्य सारथिः हतः’
प्रगृह्यhaving seized
प्रगृह्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्र + ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having seized’
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
महाखङ्गम्a great sword
महाखङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + खङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः ‘महान् खङ्गः’
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वचनम्words/speech
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
Speaker
Narrator
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dvārakā (context)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The opponent stands on foot—bow severed, chariot ruined, horses and charioteer dead—gripping a massive sword, about to speak; the battlefield pauses at the edge of the next turn.
Characters & Entities
K
KuśaFAQs
When pride is cornered it clings to force; the Purāṇic contrast is that mere weaponry cannot prevail against dharma upheld by the Lord.
The Dvārakā setting remains the sanctified arena where obstruction to the holy confluence is being removed.
None.