Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

महेशस्य च तद्दृष्ट्वा सरः परमशोभनम् । चकार पार्वती तत्र सरश्चाप्रतिमं तथा

maheśasya ca taddṛṣṭvā saraḥ paramaśobhanam | cakāra pārvatī tatra saraścāpratimaṃ tathā

マヘーシャ(シヴァ)の至上に麗しいその池を見て、パールヴァティーもまたその地に、比類なきもう一つの聖なる池を創り出した。

महेशस्यof Maheśa
महेशस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: महा + ईश
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-अव्यय
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (Gerund/absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया (having seen)
सरःlake
सरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (कर्मपदं)
परमशोभनम्supremely beautiful
परमशोभनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + शोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: परमं शोभनम्
चकारmade/created
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम्
पार्वतीPārvatī
पार्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्यय
सरःa lake
सरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-अव्यय
अप्रतिमम्incomparable
अप्रतिमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (निषेध) + प्रतिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/रीतिवाचक

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Dvārakā Māhātmya; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha: Pārvatī-kṛta saras (later Gaurī-saras)

Type: kund

Scene: Pārvatī beholds Maheśa’s radiant lake and, moved by its splendor, manifests an incomparable new saras beside it.

M
Maheśa (Śiva)
P
Pārvatī

FAQs

Holy places arise from divine presence; honoring them is a way of honoring Śiva and the Devī and cultivating devotion.

The verse introduces Pārvatī’s creation of a sacred lake at Dvārakā, later known as Gaurī-saras/Gaurī-tīrtha in this chapter’s sequence.

No explicit rite is stated here; it sets the origin-story for the tīrtha whose bathing merits are described in the following verses.