Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7
Devanagari script
एवमुक्तो गतो दूतस्तत्क्षणान्नृपसत्तम । तस्यै निवेददामास यदुक्तं तेन भूभुजा
Transliteration
evamukto gato dūtastatkṣaṇānnṛpasattama | tasyai nivedadāmāsa yaduktaṃ tena bhūbhujā
Translation
かく命じられた使者はただちに赴き、ああ諸王の最勝よ、かの王の言葉をそのまま彼女に告げ知らせた。
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
उक्तःhaving been told / addressed
उक्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषणवत्
गतःgone
गतः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि
दूतःmessenger
दूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्क्षणात्immediately / from that moment
तत्क्षणात्:
Apādāna (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (तस्मिन् क्षणे इति); पुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादानार्थे (ablative of time)
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (नृपाणां सत्तमः); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
निवेददामासreported / informed
निवेददामास:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु) → निवेदयामास (तिङन्त)
Formलिट् (परिप्रास/परस्मैपद-परिप्रयोगः ‘-आमास’); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यत्what
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
उक्तम्said
उक्तम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
तेनby him
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
भूभुजाby the king (earth-protector)
भूभुजा:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभूभुज् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
Speaker
Pulastya (continuing narration; addressing a king/listener as nṛpasattama)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Addressed to 'nṛpasattama' (best of kings)
Visual Art Cues
Scene: The messenger departs instantly and delivers the ruler’s exact words to Sunandā—faithful transmission of an unfaithful message.
Characters & Entities
M
Messenger (dūta)I
IndrasenaS
SunandāFAQs
It shows how karma unfolds through sequences of speech and action—small choices become decisive turning points.
None in this verse.
None.