Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22
Devanagari script
सौदास उवाच । गच्छ त्वं मन्दिरे दुर्गे यत्राऽस्ते दयिता मम । तां त्वमासाद्य यत्नेन जीवितव्यभयाद्द्विज
Transliteration
saudāsa uvāca | gaccha tvaṃ mandire durge yatrā'ste dayitā mama | tāṃ tvamāsādya yatnena jīvitavyabhayāddvija
Translation
サウダーサは言った。「我が愛しき妃の住まう、堅固に守られた宮殿へ行け。バラモンよ、命の危うさを思い、細心の注意をもって彼女に近づけ。」
Word by Word
सौदासःSaudāsa
सौदासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसौदास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मन्दिरेin the palace/temple
मन्दिरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
दुर्गेin the fort
दुर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदुर्ग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Sambandha (Link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध-अव्यय/देशवाचक-अव्यय (relative adverb of place)
आस्तेis seated/dwells
आस्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
दयिताbeloved (woman)
दयिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदयित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आसाद्यhaving approached
आसाद्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘having approached/attained’
यत्नेनwith effort
यत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
जीवितव्यभयात्from fear of having to preserve life / fear for life
जीवितव्यभयात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootजीवितव्य-भय (प्रातिपदिक; जीवितव्य = √जीव् + तव्यत्, भय = प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (भय), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जीवितव्यस्य भयम्)
द्विजO brāhmaṇa
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
Speaker
Saudāsa
Visual Art Cues
Scene: Saudāsa relents and directs Uttaṅka to the fortified palace where the beloved queen resides, warning him to proceed carefully for fear of death.
Characters & Entities
S
SaudāsaD
Dayitā (beloved queen)V
Vipra (brāhmaṇa)FAQs
Even amid danger, dharma proceeds through careful, purposeful action; prudence supports righteous duty.
No tīrtha is explicitly praised in this verse; it advances the Arbuda-khaṇḍa narrative.
None; the instruction is practical—approach the queen carefully.