Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 96›Shloka 41
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं सुविस्तरात् । भवद्भिः सूर्यपुत्रस्य राज्ञा दशरथेन हि । संवादं रोहिणीभेदे सञ्जातं समुपस्थिते

Transliteration

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'haṃ suvistarāt | bhavadbhiḥ sūryaputrasya rājñā daśarathena hi | saṃvādaṃ rohiṇībhede sañjātaṃ samupasthite

Translation

汝らが我に問うたことは、すべて詳らかに語り終えた。すなわち、ローヒニー・ベーダの出来事が現前した折に生じた、太陽の御子（シャナイシュチャラ）とダシャラタ王との対話である。

Word by Word
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म/विषय (that which is told)
वःto you (all)
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी (4th/6th case), बहुवचन; दत्तसम्प्रदान/सम्बन्ध (to you/for you)
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; एतत् इति पदस्य विशेषणम्
आख्यातम्has been narrated/told
आख्यातम्:
Kriya (Predicative verbal idea)
TypeAdjective
Rootआ + ख्या (धातु) → आख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate: ‘has been told’)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; सम्बन्धबोधकः सापेक्षः सर्वनाम (relative)
पृष्टः(I) having been asked
पृष्टः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootप्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; अहम् इति पदस्य विशेषणम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st case), एकवचन; कर्ता
सुविस्तरात्in great detail
सुविस्तरात्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + विस्तर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th case) एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम्; तसिल्-अर्थे (from/with great detail)
भवद्भिःby you (honored ones)
भवद्भिः:
Kartr-karana (Agent expressed in instrumental)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; कर्तृकरण (agent in instrumental)
सूर्यपुत्रस्यof the Sun’s son
सूर्यपुत्रस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्यस्य पुत्रः)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Kartr-karana (Agent expressed in instrumental)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; सह/कर्तृकरण (agent/associate)
दशरथेनby Daśaratha
दशरथेन:
Kartr-karana (Agent expressed in instrumental)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; सह/कर्तृकरण
हिindeed, for
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
संवादम्dialogue, conversation
संवादम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म
रोहिणीभेदेin the (context of) the Rohiṇī-separation/affliction
रोहिणीभेदे:
Adhikarana (Location/Context)
TypeNoun
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक) + भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रोहिण्याः भेदः); अधिकरण
सञ्जातम्arisen, occurred
सञ्जातम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + जन् (धातु) → सञ्जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; संवादम् इति पदस्य विशेषणम्
समुपस्थितेwhen (it) had come/when present
समुपस्थिते:
Adhikarana (Locative absolute context)
TypeAdjective
Rootसम् + उप + स्था (धातु) → समुपस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute) भावः
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijas/ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Sūta addresses assembled sages, summarizing the Daśaratha–Śanaiścara dialogue and referencing the Rohiṇī-bheda event; the sky shows a marked celestial sign.

Characters & Entities
S
Sūta
Ś
Śanaiścara (Sūryaputra)
D
Daśaratha
R
Rohiṇī-bheda

FAQs

Sacred narrative (kathā) is treated as a dharmic vehicle: remembering and recounting it preserves guidance and merit.

The broader section is Tīrthamāhātmya, but this verse functions as a colophon-like wrap-up of the Rohiṇī-bheda account rather than a site description.

Implicitly, attentive hearing/recitation of the narrated dialogue is valorized, leading into the stated benefit in the next verse.

←Previous Verse
Next Verse→