Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28
Devanagari script
अथ पश्यति यावत्स प्रभातेऽभ्युदिते रवौ । यज्ञोपवीतसंयुक्तस्तावत्स द्विजरूपधृक्
Transliteration
atha paśyati yāvatsa prabhāte'bhyudite ravau | yajñopavītasaṃyuktastāvatsa dvijarūpadhṛk
Translation
「やがて朝となり日が昇ると、彼は見て悟った。相手はヤジュニョーパヴィータ（聖紐）を身につけ、ドヴィジャ（再生の者）の姿を帯びていた。」
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर-क्रमबोधक-अव्यय
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यावत्until/as long as
यावत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formपरिमाण/अवधि-बोधक-अव्यय (as long as/until)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रभातेin the morning
प्रभाते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अभ्युदितेhaving risen
अभ्युदिते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि-उद्-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; रवौ इत्यस्य विशेषणम्
रवौwhen the sun
रवौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यज्ञोपवीतसंयुक्तःwearing the sacred thread
यज्ञोपवीतसंयुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञ-उपवीत-संयुक्त (प्रातिपदिक; समास-घटकाः: यज्ञ + उपवीत + संयुक्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सः)
तावत्so long/then
तावत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formतावदर्थक-अव्यय (so long/that much; correl. to यावत्)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
द्विजरूपधृक्bearing the form of a Brahmin
द्विजरूपधृक्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्विज-रूप-धृक् (प्रातिपदिक; समास-घटकाः: द्विज + रूप + धृक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सः)
Speaker
Śrī Bhagavān (Janārdana/Viṣṇu)
Visual Art Cues
Scene: At sunrise, the king sees the dead man clearly: sacred thread across the torso, dvija appearance; the king’s face shows dawning horror and remorse.
Characters & Entities
Y
yajñopavītaD
dvija (twice-born)FAQs
Actions gain heavier moral weight when one realizes the sacred status (or perceived sacred status) of the harmed person.
Not named in this verse; it supports the larger tīrtha narrative by explaining the burden that leads one to seek holy purification.
None; the sacred thread (yajñopavīta) is referenced as a marker of dvija status.