Adhyaya 9

Verse 1

। सूत उवाच । अथ शक्रः समाहूय प्रोचे संवर्तकानिलम् । हाटकेश्वरजेक्षेत्रे महान्नागबिलोऽस्ति वै

スータは言った。次いでシャクラ（インドラ）はサンヴァルタカの風を召して告げた。「ハータケーシュヴァラの聖域には、まことに巨大なナーガの洞窟（ナーガ・ビラ）がある。」

Verse 2

तं पूरय ममादेशाद्द्रुतं गत्वाऽभिपांसुभिः । येन न स्याद्गतिस्तत्र कस्यचिन्मृत्युधर्मिणः

「我が命により、急ぎ行ってその洞を砂で満たせ。死の法に従ういかなる凡夫も、そこに通路を得ぬように。」

Verse 3

वायुरुवाच । तवादेशान्मया पूर्वं पूरितो विवरो यदा । लिंगोद्भवस्तदा शापः प्रदत्तो मे पुरारिणा

ヴァーユは言った。「以前、あなたの命によりその裂け目を塞いだ時、リンガが顕現したその折に、トリプラの敵（シヴァ）より我に呪詛が授けられたのだ。」

Verse 4

यस्माल्लिंगं ममैतद्वै त्वया पांसुभिरावृतम् । तस्मात्समानधर्मा त्वं गन्धवाहो भविष्यसि

汝が砂をもって我がこのリンガを覆ったがゆえに、ゆえに汝は同じ性質の者となり、香りを運ぶ者（ガンダ・ヴァーハ）となるであろう。

Verse 5

यद्वत्कर्पूरजं गन्धं समग्रं त्वं हि वक्ष्यसि । अमेध्यसंभवं तद्वन्मम वाक्यादसंशयम्

樟脳より生じた香気を汝が余すところなく運ぶように、そのとおり我が言葉によって、疑いなく、汝は不浄より生ずる臭気をも運ぶであろう。

Verse 6

तस्मात्कुरु प्रसादं मे विदित्वैतत्सुरेश्वर । कृत्येऽस्मिन्स्म र्यतामन्यस्त्रिपुरारेर्बिभेम्यहम्

ゆえに、神々の主よ、これを知りて我に恩寵を垂れたまえ。この務めには他の者を任じたまえ。われはトリプラ―リ（シヴァ）を畏れる。

Verse 7

ततः संचिंतयामास पूरणं त्रिदशाधिपः । तस्य नागबिलस्यैव नैव किंचिदवैक्षत

そのとき三十神の主（インドラ）は、それをいかに満たすべきかと思案したが、そのナーガ・ビラを満たす手立ては少しも見いだせなかった。

Verse 8

ततस्तं प्राह देवेज्यःस्वय मेव शतक्रतुम् । कस्मात्त्वं व्याकुलीभूतः कृत्येऽस्मिंस्त्रिदशाधिप

そのときデヴェーシュヤ（ブリハスパティ）は自ら進み出て、シャタクラトゥ（インドラ）に言った。「なぜこの務めにおいて心を乱しておられるのですか、神々の主よ。」

Verse 9

अस्ति पर्वतमुख्योऽत्र नाम्ना ख्यातो हिमालयः । तस्य पुत्रत्रयं जातं तच्च शक्र शृणुष्व मे

ここには山々の中の最勝なるもの、名高きヒマーラヤがある。彼には三人の पुत्र（子）が生まれた—おおシャクラよ、我よりそれを聞け。

Verse 10

मैनाकः प्रथमः प्रोक्तो द्वितीयो नंदिवर्धनः । रक्तशृंगस्तृतीयस्तु पर्वतः परिकीर्तितः

第一はマイナーカと称され、第二はナンディヴァルダナ。第三の山はラクト・シュリンガ（赤き峰）として讃えられる。

Verse 11

स मैनाकः समुद्रांतः प्रविष्टः शक्र ते भयात् । पक्षाभ्यां सहितोऽद्यापि स तत्रैव व्यवस्थितः

おおシャクラよ、汝を恐れてマイナーカ山は海の底へと入り込んだ。今なお両翼を携えたまま、彼はその地に安住している。

Verse 12

नंदिवर्धन इत्येष द्वितीयः परिकीर्तितः । वसिष्ठाश्रमजो रन्ध्रस्ते न कृत्स्नः प्रपूरितः

第二の山はナンディヴァルダナと称えられる。ヴァシシュタ仙のアーシュラマに通じる裂け目は、いまだ完全には埋め尽くされていない。

Verse 13

हिमाचलसमादेशाद्वसिष्ठस्य च सन्मुनेः । देवभूमिं परित्यज्य स गतस्तत्र सत्वरम्

ヒマーチャラと高徳の聖仙ヴァシシュタの命により、彼は देवभूमि（神々の地）を離れ、急ぎその地へ赴いた。

Verse 14

तृतीयस्तिष्ठतेऽद्यापि रक्तशृंगः स्मृतोऽत्र यः । तमानय सहस्राक्ष बिलं सार्पं प्रपूरय

第三のものは今なおここに立ち、「ラクトシュリンガ（赤角）」として記憶されている。千眼の者インドラよ、彼を連れて来て、ナーガの洞穴（nāga-bila）を満たし尽くせ。

Verse 15

नान्यथा पूरितुं शक्यो बिलोऽयं त्रिदशाधिप । तं मुक्त्वा पर्वत श्रेष्ठं सत्यमेतन्मयोदितम्

三十三天の主よ、この洞は他のいかなる方法でも満たせない。あの最勝の山を解き放たねば成就しない—これこそ我が宣言する真実である。

Verse 16

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा देवपूज्यस्य वचनं त्रिदशाधिपः । जगाम सत्वरं तत्र स यत्रास्ते हिमालयः

スータは語った。神々に崇敬される者の言葉を聞くや、神々の主インドラは、ヒマラヤの鎮まるところへと急ぎ赴いた。

Verse 17

ततः प्रोवाच तं गत्वा सामपूर्वमिदं वचः । हिमाचलं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम्

それから彼のもとへ赴き、まず宥和の言葉をもってこう告げた。シッダとチャーラナに仕えられる、山々の最勝ヒマーチャラに。

Verse 18

इन्द्र उवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे महान्नागबिलः स्थितः । तेन गत्वा नरा देवं पाताले हाटकेश्वरम्

インドラは言った。「ハータケーシュヴァラの聖域には、大いなるナーガの洞穴（nāga-bila）がある。そこへ赴く人々は、パーターラ（地下界）におわすハータケーシュヴァラ神にまみえる。」

Verse 19

पूजयिष्यंति ये केचिदपि पापपरायणाः । मया सार्धं करिष्यंति ततः स्पर्द्धां नगोत्तम

たとえ罪に傾く者たちであっても—誰であれ—その地で彼を礼拝するであろう。しかる後、功徳において我と競い合うのだ、ああ、山々の最勝よ。

Verse 20

तस्मात्पुत्रमिमं तत्र रक्तशृंगं हिमालय । प्रेषयस्व बिलो येन पूर्यते सोऽहिसंभवः

それゆえ、ヒマーラヤよ、汝のこの子ラक्तシュリンガ（Raktaśṛṅga）を彼の地へ遣わしなさい。彼によって、蛇族より生じた洞窟（Nāga-bila）は満たされるであろう。

Verse 21

कुरुष्व त्वं ममातिथ्यं गृहप्राप्तस्य पर्वत । आत्मपुत्रप्रदानेन कीर्तिं प्राप्स्यस्यलौकिकीम्

おお山よ、汝の住まいに来た我に、もてなしを施しなさい。自らの子を（奉仕として）差し出すなら、世に比類なき名声を得るであろう。

Verse 22

बाढमित्येव सोऽप्युक्त्वा पूजयित्वा च देवपम् । ततः प्रोवाच तं पुत्रं रक्तशृंगं हिमालयः

彼もまた「然り」と言って同意し、神々の主をしかるべく礼拝して敬った。ついでヒマーラヤは、その子ラक्तシュリンガ（Raktaśṛṅga）に語りかけた。

Verse 23

तवार्थाय सहस्राक्षः पुत्र प्राप्तो ममांतिकम् । तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र यत्र नागबिलः स्थितः

我が子よ、汝のために千眼者サハスラークシャ（Sahasrākṣa）が我がもとへ来た。ゆえに急ぎ、ナーガビラ（Nāga-bila）のある所へ赴け。

Verse 24

पूरयित्वा ममादेशात्तं त्वं शक्रस्य कृत्स्नशः । सुखी भव सहानेन तथान्यैः सुरसत्तमैः

わが教えに従い、シャクラ（インドラ）の命をことごとく成し遂げたなら、彼とともに、また他の最勝の神々とともに、安楽にあれ。

Verse 25

रक्तशृंग उवाच । नाहं तत्र गमिष्यामि मर्त्य भूमौ कथंचन । यत्र कण्टकिनो वृक्षा रूक्षाः फलविवर्जिताः

ラक्तシュリンガは言った。「われは決して人界へは行かぬ。そこは棘ある木々が多く、荒く乾き、実を結ばぬ所だからだ。」

Verse 26

न सिद्धा न च गंधर्वा न देवा न च किंनराः । न च तीर्थानि रम्याणि न नद्यो विमलोदकाः

そこにはシッダもガンダルヴァも、神々もキンナラもいない。麗しきティールタもなく、清らかで澄んだ水の川もない。

Verse 27

तथा पापसमाचारा मनुष्याः शीलवर्जिताः । दुष्टचित्ताः सदा सर्वे तिर्यग्योनिगता अपि

さらに、そこに住む人々は罪の行いに耽り、徳ある品性を欠く。皆つねに邪悪な心を抱き、まるで畜生の生に堕ちたかのようである。

Verse 28

तथा मम नगश्रेष्ठ पक्षौ द्वावपि कर्तितौ । शक्रेण तेन नो शक्तिर्गंतुमस्ति कथंचन

さらに、ああ山々の最勝よ、われの両翼はあのシャクラによって切り落とされた。ゆえに、われには行く力がまったくない。

Verse 29

तस्मात्कंचित्सहस्राक्ष उपायं तत्कृते परम् । चिंतयत्वेव मां मुक्त्वा सत्यमेतन्मयोदितम्

ゆえに、千眼のサハスラークシャよ、そのための最上の方途を案じ、我をこの負い目より解き放て。これは我が語った真実である。

Verse 30

शक्र उवाच । अह त्वां तत्र नेष्यामि स्वहस्तेन विदारितम् । तत्रापि सुशुभा वृक्षा भविष्यंति तवाश्रयाः

シャクラは言った。「我は自らの手で道を裂いてでも、汝をそこへ導こう。そこにもまた、麗しき樹々が生じ、汝の依り処となるであろう。」

Verse 31

तथा पुण्यानि तीर्थानि देवतायतनानि च । समंतात्ते भविष्यंति मुनीनामाश्रमास्तथा

また同様に、聖なるティールタと神々の社が汝の四方に現れ、さらに賢仙ムニたちの庵（アーシュラマ）もまた生じるであろう。

Verse 32

अत्रस्थस्य प्रभावो यस्तव पर्वत नंदन । मद्वाक्यात्तत्र संस्थस्य कोटिसंख्यो भविष्यति

山の子ナンダナよ、ここに住する汝の霊威は、我が言葉によって、かの地に安住する者にとって百万倍となるであろう。

Verse 33

तथा ये मानवास्तत्र पापात्मानोऽपि भूतले । विपाप्मानो भविष्यंति सहसा तव दर्शनात्

またその地の人々は、たとえ罪深き性であっても、ただ汝を拝見するだけで、たちまち罪を離れて清らかとなる。

Verse 34

तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र मया सार्धं नगात्मज । न चेद्वज्रप्रहारेण करिष्यामि सहस्रधा

ゆえに、我と共に速やかにそこへ行け、山より生まれし者よ。さもなくば金剛（ヴァジュラ）の一撃で汝を千々に砕かん。

Verse 35

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रक्तशृंगो भयान्वितः । प्रविष्टः सहसागत्य तस्मिन्नागबिले गतः

スータは語った。彼のその言葉を聞くや、ラक्तシュリンガは恐れに包まれ、たちまち来て、あのナーガの洞窟へと入り行った。

Verse 36

निमग्नो ब्राह्मणश्रेष्ठा नासाग्रं यावदेव हि । शृंगैर्मनोरमैस्तुं गैः समग्रैः सहितस्तदा । वृक्षगुल्मलताकीर्णै रम्यपक्षिनिषेवितैः

おお最勝のブラーフマナよ、彼は鼻先に至るまでしか沈まなかった。するとその地は、そびえ立つ麗しき峰々を具え、万事円満に整い、樹木・灌木・蔓草に満ち、愛らしき鳥たちが群れ集っていた。

Verse 37

एवं संस्थाप्य तं शक्रो हिमाचलसुतं नगम् । ततः प्रोवाच सहृष्टो वरो मत्तः प्रगृह्यताम्

かくしてシャクラ（インドラ）は、ヒマーチャラより生まれしその山を据え置き、ついで歓喜して言った。「我よりの恩寵（ヴァラ）を受けよ。」

Verse 38

रक्तशृंग उवाच । एष एव वरोऽस्माकं यत्त्वं तुष्टः सुरेश्वर । किं वरेण करिष्यामि त्वत्प्रसादादहं सुखी

ラक्तシュリンガは言った。「我らの願いはただこれのみ――汝が満悦しておられること、ああ諸天の主よ。他の願いを得て何になろう。汝の恩寵により、我はすでに安らぎ満ち足りている。」

Verse 39

इन्द्र उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्ने नगात्मज । किं पुनर्दर्शने जाते कृते कृत्ये विशेषतः

インドラは言った。「山より生まれし者よ、我が顕現は夢の中でさえ無駄ではない。ましてや直に我を拝し、しかも為すべき務めがとりわけ成就したなら、なおさらである。」

Verse 41

इन्द्र उवाच । भविष्यति महीपालश्चमत्कार इति स्मृतः । तव मूर्धनि विप्रार्थं स पुरं स्थापयिष्यति

インドラは言った。「やがて大地を治める王が起こり、その名をカマトカーラとして記憶されよう。婆羅門たちのために、彼は汝の頂に都を建てるであろう。」

Verse 42

तत्र ब्राह्मणशार्दूला वेदवेदांगपारगाः । विभवं तव निःशेषं भजिष्यंति प्रहर्षिताः

そこでは、ヴェーダとヴェーダーンガに通暁した卓越なる婆羅門たちが、歓喜して汝の尽きせぬ繁栄と栄光をあらゆる面で享受し、讃嘆するであろう。

Verse 43

तथाहं चैत्रमासस्य चतुर्दश्यां नगात्मज । कृष्णायां स्वयमागत्य शृंगे मुख्यतमे तव

同じく、山の子よ、チャイトラ月の黒分（クリシュナ・パクシャ）の十四日、我は自らここに来たりて、汝の最も勝れた峰に至ろう。

Verse 44

पूजयिष्यामि देवेशं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । सर्वैर्देवगणैः सार्धं तथा किंनरगुह्यकैः

我は、ハータケーシュヴァラと称される देवेश（神々の主）を、あらゆる देव（デーヴァ）の群れと共に、またキンナラとグヒヤカと共に礼拝し奉る。

Verse 45

तमेकं दिवसं चात्र शृंगे तव हरः स्वयम् । अस्माभिः सहितस्तुष्टो निवासं प्रकरिष्यति

そしてここでただ一日のあいだ、汝の峰において、ハラ（シヴァ）自らが—我らと共に来て満悦し—住まいを定められる。

Verse 46

प्रभावस्तेन ते मुख्य स्त्रैलोक्येऽपि भविष्यति । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवालयम्

それゆえ、最勝の者よ、汝の威光は三界においてさえ名高くなるであろう。汝に吉祥あれ。われはいま天界の宮へと去る。

Verse 47

सूत उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षस्ततः प्राप्तस्त्रिविष्टपम् । रक्तशृंगोऽपि तस्थौ च व्याप्य नागबिलं तदा

スータは語った。かく言い終えて、千眼者（インドラ）はトリヴィシュタパ（天界）に到った。赤峰（ラクタシュリンガ）もまたその時、ナーガの洞窟を遍く満たして占し、そこに留まった。

Verse 48

तस्योपरि सुमुख्यानि तीर्थान्यायतनानि च । संजातानि मुनीनां च संजाताश्च तथाऽश्रमाः

その上には、数多のすぐれたティールタと聖なる社が生じ、また同様に、牟尼たちのアーシュラマ（庵）もそこに起こった。