Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

Devanagari script

एकवस्त्रा विवस्त्राश्च बहुवस्त्रास्तथा पराः । चर्मप्रावरणाश्चैव कथाप्रावरणान्विताः

Transliteration

ekavastrā vivastrāśca bahuvastrāstathā parāḥ | carmaprāvaraṇāścaiva kathāprāvaraṇānvitāḥ

Translation

ある者は一枚の衣のみをまとい、ある者は裸形で、またある者は多くの衣を重ねていた。ある者は獣皮を覆いとし、またある者は異様にして恐ろしき覆いに包まれていた。

Word by Word

• एकवस्त्राः: wearing one garment
• एकवस्त्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; द्विगुसमासः (एकं वस्त्रं यस्याः)

• विवस्त्राः: naked / without clothing
• विवस्त्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (वस्त्रवर्जिताः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• बहुवस्त्राः: wearing many garments
• बहुवस्त्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बहु + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय (बहूनि वस्त्राणि यस्याः)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थे (adverb: likewise)

• पराः: others
• पराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• चर्मप्रावरणाः: covered with hides/skins
• चर्मप्रावरणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चर्म + प्रावरण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (चर्म प्रावरणं यस्याः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (particle: indeed)

• कथाप्रावरणान्विताः: endowed with coverings of stories/talk
• कथाप्रावरणान्विताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कथा + प्रावरण + अन्वित (कृदन्त; √इ/अन्वि + क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘अन्वित’; समासः—तत्पुरुष (कथाप्रावरणेन अन्विताः)

Speaker

Narrator (contextual; specific speaker not stated in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A mixed host: some ekavastra (single-clothed), some digambara (unclothed), some multi-clothed; some wrapped in animal hides; others in uncanny, story-like ‘coverings’ that look strange and fearsome—suggesting supernatural disguises or protective veils.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is guarded by many forms of divine power—some austere, some fierce—each suited to protecting sacred order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (Adhyāya 88); the precise tīrtha-name is not stated in this excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this verse; it is descriptive narration.